Οι φρουτώδεις γεύσεις και οι προηγμένες συσκευές ατμίσματος φαίνεται να προκαλούν τις μεγαλύτερες γενετικές μεταβολές, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα για το ηλεκτρονικό τσιγάρο.
Το 38% των ενηλίκων στην Ελλάδα είναι χρήστες προϊόντων καπνού
Το άτμισμα συνδέεται με εκτεταμένες γενετικές αλλαγές
Νέα επιστημονικά δεδομένα ενισχύουν τις ανησυχίες για τις πιθανές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του ηλεκτρονικού τσιγάρου στην υγεία. Ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι χρήστες ηλεκτρονικών τσιγάρων εμφανίζουν αλλαγές στη δραστηριότητα περισσότερων από 3.000 γονιδίων, πολλά από τα οποία συνδέονται με τον καρκίνο, τις καρδιαγγειακές παθήσεις και τις ασθένειες του αναπνευστικού συστήματος.
Το άτμισμα ενδέχεται να προκαλεί σημαντικές μεταβολές στον τρόπο λειτουργίας χιλιάδων γονιδίων, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Oncology.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι τακτικοί χρήστες ηλεκτρονικών τσιγάρων παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις στη γονιδιακή δραστηριότητα σε σύγκριση με άτομα που δεν καπνίζουν και δεν ατμίζουν. Πολλές από αυτές τις αλλαγές αφορούν γονίδια που έχουν συνδεθεί με σοβαρές παθήσεις, όπως ο καρκίνος, οι καρδιακές νόσοι και οι πνευμονοπάθειες.
Παρότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ότι το άτμισμα προκαλεί άμεσα ασθένειες, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι καταγράφονται πρώιμες βιολογικές μεταβολές που θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε προβλήματα υγείας με την πάροδο του χρόνου.
Παιδίατροι: Από το τσιγάρο στο άτμισμα: η ίδια εξάρτηση με νέο περιτύλιγμα
Τι εξέτασαν οι επιστήμονες
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε τη δραστηριότητα γονιδίων σε 83 συμμετέχοντες, στους οποίους περιλαμβάνονταν χρήστες ηλεκτρονικών τσιγάρων, καπνιστές και άτομα που δεν χρησιμοποιούσαν κανένα προϊόν νικοτίνης.
Χρησιμοποιώντας τεχνικές αλληλούχισης RNA σε κύτταρα που συλλέχθηκαν από το εσωτερικό των παρειών των συμμετεχόντων, οι ερευνητές παρακολούθησαν μεταβολές σε χιλιάδες γονίδια.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι χρήστες ηλεκτρονικών τσιγάρων εμφάνιζαν αλλοιωμένη έκφραση σε 3.124 γονίδια σε σύγκριση με τα άτομα που δεν κάπνιζαν και δεν άτμιζαν.
Οι γεύσεις και οι συσκευές παίζουν καθοριστικό ρόλο
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της μελέτης ήταν ότι οι γενετικές αλλαγές δεν σχετίζονταν μόνο με τη συχνότητα χρήσης του ηλεκτρονικού τσιγάρου.
Σχεδόν τα δύο τρίτα των μεταβολών αποδόθηκαν στις γεύσεις που χρησιμοποιούσαν οι συμμετέχοντες και στα τεχνικά χαρακτηριστικά των συσκευών τους.
Ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής Ahmad Besaratinia από το University of Southern California, δήλωσε:
«Ένα από τα βασικά ερωτήματα ήταν τι ακριβώς προκαλεί αυτές τις βιολογικές αλλαγές. Είναι το ίδιο το άτμισμα ή ο τρόπος με τον οποίο ατμίζουν οι άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων που χρησιμοποιούν; Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι οι αρωματικές ουσίες και τα χαρακτηριστικά των συσκευών διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο».
Νέα εργαλεία στήριξης διακοπής του καπνίσματος και του ατμίσματος από τον ΕΟΔΥ
Ποιες γεύσεις συνδέθηκαν με τις μεγαλύτερες επιδράσεις
Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε ότι ορισμένες κατηγορίες γεύσεων συνδέονται πολύ πιο έντονα με τις μεταβολές στη γονιδιακή δραστηριότητα.
Οι σημαντικότερες επιδράσεις καταγράφηκαν στις εξής περιπτώσεις:
- Η χρήση πολλαπλών γεύσεων συνδέθηκε με αλλαγές στο 64,3% των επηρεασμένων γονιδίων.
- Οι φρουτώδεις γεύσεις συνδέθηκαν με μεταβολές στο 31% των γονιδίων.
- Οι γλυκές γεύσεις επηρέασαν το 2,9% των γονιδίων.
- Οι γεύσεις μέντας και μενθόλης συνδέθηκαν με αλλαγές στο 0,9% των γονιδίων.
- Οι επαναγεμιζόμενες συσκευές τύπου «mods» εμφάνισαν ισχυρότερες επιδράσεις σε σχέση με άλλους τύπους ηλεκτρονικών τσιγάρων.
Πιθανές συνδέσεις με σοβαρές ασθένειες
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν επιπλέον ανάλυση για να εξετάσουν ποιες βιολογικές οδοί επηρεάζονται από τις αλλαγές στα γονίδια.
Η ισχυρότερη συσχέτιση εντοπίστηκε με μηχανισμούς που σχετίζονται με τον καρκίνο. Ακολούθησαν βιολογικές διεργασίες που συνδέονται με παθήσεις του ενδοκρινικού συστήματος, του πεπτικού συστήματος και με νευρολογικές διαταραχές.
Παράλληλα, οι χρήστες ηλεκτρονικών τσιγάρων εμφάνισαν μεγαλύτερη μεταβλητότητα στη γονιδιακή δραστηριότητα σε σύγκριση με τους καπνιστές, στοιχείο που σύμφωνα με τους επιστήμονες μπορεί να υποδηλώνει πιο απρόβλεπτες βιολογικές επιδράσεις.
Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cureus κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην καρδιαγγειακή υγεία, καθώς συσχετίστηκε με αυξήσεις σε δείκτες όπως η αρτηριακή πίεση και ο καρδιακός ρυθμός. Οι συγγραφείς της μελέτης σημειώνουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την πλήρη κατανόηση των μακροχρόνιων συνεπειών, ωστόσο τα μέχρι σήμερα ευρήματα ενισχύουν την ανάγκη προσεκτικής αξιολόγησης των πιθανών κινδύνων του vaping.
Η νέα παγίδα της νικοτίνης: Γιατί το άτμισμα κερδίζει έδαφος στους εφήβους
Οι προειδοποιήσεις των επιστημόνων
Ο καθηγητής Besaratinia υπογράμμισε ότι κάθε γεύση περιέχει διαφορετικά χημικά συστατικά, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν διαφορετικές βιολογικές αντιδράσεις στον οργανισμό.
«Κάθε γεύση περιέχει διαφορετικές χημικές ουσίες που μπορούν να προκαλέσουν ξεχωριστές βιολογικές επιδράσεις. Αυτό είναι κάτι που οι ρυθμιστικές αρχές πρέπει να εξετάσουν πολύ προσεκτικά κατά την αξιολόγηση της ασφάλειας των ηλεκτρονικών τσιγάρων».
Οι επιστήμονες αναζητούν πλέον ποια συγκεκριμένα χημικά συστατικά των υγρών ατμίσματος ευθύνονται για τις γενετικές αλλαγές που καταγράφηκαν, με στόχο να διευκολυνθούν μελλοντικές παρεμβάσεις από τις αρμόδιες αρχές.
Το άτμισμα παραμένει λιγότερο επιβλαβές από το κάπνισμα, αλλά όχι ακίνδυνο
Οι ειδικοί εξακολουθούν να θεωρούν ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι λιγότερο βλαβερό από το παραδοσιακό κάπνισμα, κυρίως επειδή δεν παράγει πίσσα και μονοξείδιο του άνθρακα.
Ωστόσο, επισημαίνουν ότι δεν πρόκειται για μια απολύτως ασφαλή επιλογή. Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα περιέχουν μικρές ποσότητες δυνητικά τοξικών ουσιών, μεταξύ των οποίων και η φορμαλδεΰδη, η οποία έχει συνδεθεί με φλεγμονώδεις διεργασίες και κυτταρικές αλλοιώσεις.
Οδηγός για τη διακοπή του καπνίσματος από την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία
Παράλληλα, οι ρυθμιστικές αρχές σε πολλές χώρες εξετάζουν αυστηρότερα μέτρα για τα αρωματισμένα προϊόντα ατμίσματος, καθώς αυξάνονται οι ανησυχίες για τη δημοφιλία τους μεταξύ των εφήβων και των νεαρών ενηλίκων.