Το γλαύκωμα είναι μία από τις πιο ύπουλες παθήσεις της σύγχρονης οφθαλμολογίας, καθώς μπορεί να εξελίσσεται για χρόνια χωρίς να δίνει κανένα ανησυχητικό σύμπτωμα. Το ενθαρρυντικό είναι ότι με την έγκαιρη διάγνωση και τη σύγχρονη θεραπεία, η όραση μπορεί να παραμείνει σταθερή για πολλά χρόνια.
Μάτια: 6 σοβαρά προβλήματα υγείας που φαίνονται με μια απλή οφθαλμολογική εξέταση
Γλαύκωμα: Η σιωπηλή βλάβη στο μάτι
Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα παθήσεων που προκαλούν σταδιακή βλάβη στις νευρικές ίνες του οπτικού νεύρου, της «γέφυρας» που μεταφέρει τις εικόνες από το μάτι στον εγκέφαλο. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είναι ότι εξελίσσεται αθόρυβα. Η περιφερική όραση επηρεάζεται πρώτη, σε σημεία που δύσκολα αντιλαμβανόμαστε στην καθημερινότητα. Έτσι, η πάθηση μπορεί να προχωρά χωρίς εμφανή συμπτώματα.
Ποιοι έχουν αυξημένο κίνδυνο;
- οικογενειακό ιστορικό
- ηλικία άνω των 40 ετών
- υψηλή μυωπία ή υπερμετρωπία
- σακχαρώδης διαβήτης
- μακροχρόνια χρήση κορτιζόνης
- τραύμα ή παλαιό χειρουργείο στο μάτι
Κάθε 5 λεπτά ένας άνθρωπος χάνει την όραση του
Ακόμη και ένας μόνο παράγοντας είναι λόγος για τακτικό οφθαλμολογικό έλεγχο. Πρέπει να επισημανθεί ότι η μέτρηση της πίεσης δεν αρκεί .Πολλοί πιστεύουν ότι ένα «καλό» νούμερο στην ενδοφθάλμια πίεση αρκεί για να αποκλείσει το γλαύκωμα. Στην πραγματικότητα, η πίεση είναι απλώς ένα μέρος της εικόνας και δεν αρκεί για τους εξής λόγους:
Η πίεση μεταβάλλεται μέσα στη μέρα, ειδικά σε οριακές περιπτώσεις ενώ υπάρχει γλαύκωμα φυσιολογικής πίεσης, όπου η βλάβη προχωρά παρά τις φυσιολογικές τιμές. Επίσης «αντοχή» του οπτικού νεύρου διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Γι’ αυτό η διάγνωση βασίζεται σε συνδυασμό εξετάσεων: εξέταση του οπτικού νεύρου, OCT και οπτικά πεδία. Η μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης από μόνη της δεν αποκλείει το γλαύκωμα. Ο πλήρης έλεγχος είναι ο μόνος ασφαλής τρόπος να εντοπιστεί σε αρχικά στάδια.
Η πρόληψη
Τι μπορούμε πραγματικά να κάνουμε για να μειωθεί ο κίνδυνος ή να εντοπιστεί νωρίς;
Σε αντίθεση με άλλες παθήσεις, το γλαύκωμα δεν επηρεάζεται έντονα από τον τρόπο ζωής. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα σημεία με ουσιαστική κλινική σημασία:
- Ολοκληρωμένος έλεγχος, όχι μόνο η πίεση. Το OCT, τα οπτικά πεδία και η αξιολόγηση του οπτικού νεύρου εντοπίζουν βλάβες που δεν φαίνονται αλλιώς.
- Επαναληπτικός έλεγχος όταν υπάρχει υποψία, επειδή η πίεση μπορεί να διαφέρει μέσα στη μέρα.
- Προτεραιότητα σε όσους έχουν οικογενειακό ιστορικό, σε τέτοιες περιπτώσεις ο ετήσιος έλεγχος καλό είναι να ξεκινά από τα 35 έτη.
- Προσοχή στη χρήση κορτιζόνης σε οποιαδήποτε μορφή, γιατί μπορεί να αυξήσει την ενδοφθάλμια πίεση χωρίς συμπτώματα.
- Σταθερή παρακολούθηση ακόμη και χωρίς ενόχληση, επειδή το γλαύκωμα δεν δίνει σημάδια στα πρώτα στάδια.
Πόνος στα μάτια: Τι σημαίνει και πώς αντιμετωπίζεται
Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης
Η βλάβη που έχει ήδη προκληθεί δεν αναστρέφεται. Ωστόσο, με τη σημερινή τεχνολογία — οφθαλμικές σταγόνες, laser, χειρουργικές λύσεις και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές (MIGS) — μπορούμε να σταθεροποιήσουμε τη νόσο και να διατηρήσουμε την όραση για πολλά χρόνια. Ο ετήσιος, ολοκληρωμένος οφθαλμολογικός έλεγχος αποτελεί το πιο ισχυρό μέσο πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης. Είναι μια απλή διαδικασία που διαφυλάσσει το πολυτιμότερο αισθητήριο όργανο: την όραση.