Μια εντυπωσιακή ανακάλυψη από τον χώρο της ανοσολογίας δείχνει ότι ένα μέρος της μητέρας παραμένει για πάντα μέσα μας, αποκαλύπτοντας μια βαθιά και απρόσμενη βιολογική σύνδεση.
Η δύναμη του μητρικού γάλακτος και το όφελος στην υγεία του ανθρώπου
Πώς τα μητρικά κύτταρα βοηθούν το ανοσοποιητικό μας;
Κάθε άνθρωπος που γεννιέται σε αυτόν τον πλανήτη δεν είναι ολοκληρωτικά ο εαυτός του.
Ένα μικρό ποσοστό των κυττάρων μας δεν είναι δικά μας, αλλά προέρχεται από τη μητέρα μας. Αυτό σημαίνει ότι καθένας από εμάς φέρει εκατομμύρια κύτταρα τα οποία το ανοσοποιητικό μας σύστημα υπό φυσιολογικές συνθήκες θα αναγνώριζε ως ξένα, κι όμως, σε πολλούς από εμάς, αυτά παραμένουν ήσυχα χωρίς να προκαλούν προβλήματα στο ανοσοποιητικό.
Τώρα, οι ανοσολόγοι κατάφεραν να καταλάβουν το γιατί και το δημοσίευσαν σε μελέτη του στο περιοδικό Immunity. Ένας μικρός αριθμός ανοσοκυττάρων της μητέρας που διαπερνούν τον πλακούντα κατά την εγκυμοσύνη, εκπαιδεύει ενεργά το ανοσοποιητικό σύστημα του εμβρύου ώστε να ανεχτεί τα κύτταρα της μητέρας για όλη του τη ζωή.
Η ανταλλαγή κυττάρων μεταξύ μητέρας και εμβρύου είναι ένα φαινόμενο που έχει τεκμηριωθεί εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια. Ονομάζεται μικροχιμαιρισμός και λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις: κάθε άνθρωπος που υπήρξε έγκυος διατηρεί κύτταρα από το έμβρυό του και κάθε άνθρωπος φέρει κύτταρα από τη μητέρα του.
Αυτά τα επίμονα κύτταρα δημιουργούν έναν γρίφο για την ανοσολογία, η οποία βασίζεται στην ιδέα ότι το ανοσοποιητικό σύστημα θα πρέπει να επιτίθεται στα ξένα κύτταρα.
Χαμηλά τα ποσοστά μητρικού θηλασμού στην Ελλάδα-Συσχέτιση με την παιδική παχυσαρκία
Τι έδειξε η μελέτη
Μια ομάδα με επικεφαλής τον ειδικό παιδιατρικών λοιμωδών νοσημάτων Sing Sing Way από το Παιδιατρικό Νοσοκομείο του Πανεπιστημίου του Σινσινάτι θέλησε να κατανοήσει καλύτερα πώς αυτά τα ξένα μητρικά κύτταρα κρατούν το ανοσοποιητικό σύστημα υπό έλεγχο και ποιον ρόλο παίζουν στη διαμόρφωση του ανοσοποιητικού του εμβρύου.
Για να το ανακαλύψουν, οι ερευνητές μελέτησαν τον μητρικό μικροχιμαιρισμό σε ποντίκια. Βασιζόμενοι σε προηγούμενες μελέτες τους, οι ερευνητές διασταύρωσαν ποντίκια με ανοσοκύτταρα τροποποιημένα ώστε να εκφράζουν συγκεκριμένους επιφανειακούς δείκτες κυττάρων. Αυτό επέτρεψε στους επιστήμονες να εξαλείψουν επιλεκτικά αυτά τα κύτταρα και να παρατηρήσουν αν η ανοσολογική ανοχή διατηρείται ή όχι.
Εδώ είναι που τα πράγματα έγιναν συναρπαστικά. Ένα μικρό υποσύνολο των ανοσοκυττάρων της μητέρας, με ιδιότητες παρόμοιες με εκείνες των μυελοειδών κυττάρων του μυελού των οστών και των δενδριτικών κυττάρων, επέμεναν πολύ μετά τη γέννηση. Αυτά τα κύτταρα συνδέονταν έντονα τόσο με τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος όσο και με την επέκταση των ρυθμιστικών Τ κυττάρων, δηλαδή των κυττάρων που «λένε» στο ανοσοποιητικό σύστημα ότι όλα είναι υπό έλεγχο.
Για να το επιβεβαιώσουν, οι ερευνητές στη συνέχεια επεξεργάστηκαν επιλεκτικά τα συγκεκριμένα μητρικά κύτταρα σε ποντίκια απογόνους.
Τα αποτελέσματα ήταν δραματικά. Τα ρυθμιστικά Τ κύτταρα εξαφανίστηκαν και μαζί τους εξαφανίστηκε και η ανοσολογική ανοχή προς τα μητρικά κύτταρα.
Η συνέπεια είναι ότι η ανοχή καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής προς τα μητρικά μικροχιμαιρικά κύτταρα πιθανόν εξαρτάται μόνο από ένα πολύ μικρό υποσύνολο μητρικών κυττάρων. Αν αφαιρεθούν, πιθανότατα επικρατεί ανοσολογικό χάος. Αυτό σημαίνει επίσης ότι η ανοσολογική ανοχή χρειάζεται να διατηρείται συνεχώς και ενεργά, δεν πρόκειται για μια διαδικασία που συμβαίνει μία και τελειώνει κατά την εγκυμοσύνη.
Η άλλη όψη του νομίσματος
Αυτό είναι ενδιαφέρον και συναρπαστικό από μόνο του, αλλά η έρευνα προσφέρει επίσης έναν τρόπο για βαθύτερη κατανόηση του ευρέος φάσματος ασθενειών και παθήσεων στις οποίες μπορεί να συμβάλλει ο μικροχιμαιρισμός.
«Τα νέα εργαλεία που αναπτύξαμε για τη μελέτη αυτών των κυττάρων θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να εντοπίσουν ακριβώς τι κάνουν αυτά τα κύτταρα και πώς λειτουργούν σε διάφορα πλαίσια, όπως τα αυτοάνοσα νοσήματα, ο καρκίνος και οι νευρολογικές διαταραχές», εξηγεί ο Way.
Πώς ο μήνας που γεννηθήκατε επηρεάζει την υγεία σας – Για ποιες παθήσεις έχετε προδιάθεση
«Ο μικροχιμαιρισμός συνδέεται ολοένα και περισσότερο με πολλές διαταραχές υγείας. Αυτή η μελέτη παρέχει μια ευέλικτη βάση για να διερευνήσουν οι επιστήμονες αν αυτά τα σπάνια κύτταρα είναι η αιτία της ασθένειας ή, εναλλακτικά, αν εντοπίζονται σε αυξημένα επίπεδα στους ασθενείς ως μέρος της φυσικής διαδικασίας ίασης».