Στα 82 του χρόνια δηλώνει ότι είναι τόσο υγιής όσο ένας 20χρονος και πως δεν νιώθει πια γέρος. Μιλά για τα μυστικά που, όπως λέει, άλλαξαν το σώμα και την καθημερινότητά του χαρίζοντας του μακροζωία και δύναμη.
Κοινό εμβόλιο καταπολεμά τη φλεγμονή και βοηθά στην αντιγήρανση
82χρονος με απίστευτα καλή φυσική κατάσταση μοιράζεται τα μυστικά του
Η μακροζωία αποτελεί πρόκληση για τις σύγχρονες κοινωνίες, καθώς ο πληθυσμός άνω των 90 ετών αυξάνεται ραγδαία, φέρνοντας μαζί του ζητήματα υγείας και εξάρτησης. Μια νέα μελέτη από τη Μαδρίτη, που δημοσιεύτηκε στο Plos One, εστιάζει σε μη θεσμοθετημένους κατοίκους άνω των 90 ετών, αποκαλύπτοντας ότι η υγιής γήρανση συνδέεται με ετερογενείς παράγοντες όπως το γενετικό υπόβαθρο, η σωματική άσκηση, ιδιαίτερα με ΔΜΣ μεταξύ 20-25 kg/m², η αποτελεσματική διαχείριση καθημερινών στρεσογόνων παραγόντων, η κοινωνική υποστήριξη και ο σκοπός στη ζωή. Επιπλέον, συγγενείς πρώτου βαθμού μεγάλης ηλικίας, το γονιδιακό σχήμα ApoE ε2, παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου και ποιοτική διατροφή εμφανίζονται ως προστατευτικοί παράγοντες, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ολιστική προσέγγιση στην πρόληψη.
Στο πλαίσιο αυτό, η έρευνα MADRID+90, βασισμένη σε δείγμα 191 ατόμων άνω των 90 ετών από δημογραφικό αποτύπωμα της Μαδρίτης, καταγράφει υψηλή συχνότητα υπέρτασης (68,1%) και μυοσκελετικών παθήσεων (69,6%), ενώ το 24,1% διαγιγνώσκεται με άνοια. Παρά ταύτα, πολλοί διατηρούν ανεξαρτησία στις καθημερινές δραστηριότητες και ικανοποιητική ποιότητα ζωής, με 91,6% να βαθμολογεί θετικά τη ζωή τους. Οι ερευνητές τονίζουν ότι η κατανόηση αυτών των παραγόντων μπορεί να καθοδηγήσει πολιτικές πρόληψης, μειώνοντας τον αντίκτυπο της γήρανσης σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο.
Οι επιστήμονες τώρα μελετούν τον Juan López García, έναν υπερμαραθωνοδρόμο που κατέχει παγκόσμιο ρεκόρ, για να ανακαλύψουν πώς μπορούμε να παραμείνουμε υγιείς όσο μεγαλώνουμε.
Ως πρότυπο επιτυχημένης γήρανσης, δύσκολα μπορεί κανείς να ξεπεράσει τον 82χρονο Juan López García.
Πριν από δεκαέξι χρόνια, στα 66 του, ο López García δοκίμασε για πρώτη φορά να τρέξει ένα χιλιόμετρο. Είχε μόλις συνταξιοδοτηθεί, έπειτα από μια ολόκληρη επαγγελματική ζωή ως μηχανικός αυτοκινήτων στο Τολέδο της Ισπανίας. Σε όλα αυτά τα χρόνια, δεν είχε ποτέ προπονηθεί ως αθλητής ούτε γυμναζόταν ιδιαίτερα.
Δεν κατάφερε να ολοκληρώσει εκείνο το πρώτο χιλιόμετρο. Με το ζόρι μπορούσε να ξεκινήσει.
Τώρα, στα 82 του, ο López García είναι ο κάτοχος του παγκόσμιου ρεκόρ στην ηλικιακή κατηγορία 80-84 ετών για τον υπερμαραθώνιο 50 χιλιομέτρων. Το 2024, κέρδισε επίσης το παγκόσμιο πρωτάθλημα μαραθωνίου για την ηλικιακή του κατηγορία, με χρόνο 3:39:10, καταρρίπτοντας ταυτόχρονα ένα ευρωπαϊκό ρεκόρ.
Η εντυπωσιακή του επιτυχία τράβηξε την προσοχή μιας ομάδας Ευρωπαίων επιστημόνων που μελετούν τη γήρανση. Προσκάλεσαν τον López García στο εργαστήριό τους για εκτεταμένες δοκιμές. Τα ευρήματά τους, που δημοσιεύθηκαν τον Ιανουάριο στο Frontiers in Physiology, είναι ταυτόχρονα αποκαλυπτικά και «εμπνευστικά», σύμφωνα με τον Julian Alcazar, επιστήμονα άσκησης στο Πανεπιστήμιο της Castilla-La Mancha στην Ισπανία και συν-συγγραφέα της μελέτης.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο López García έχει την υψηλότερη αερόβια ικανότητα που έχει καταγραφεί ποτέ σε ογδοντάρη, ισοδύναμη με εκείνη υγιών ανδρών 20 έως 30 ετών. Οι μύες του απορροφούν και χρησιμοποιούν το οξυγόνο εξαιρετικά αποτελεσματικά. Ωστόσο, από άλλες απόψεις, η βιολογία, η βιομηχανική και η προπόνησή του φαίνονται σχετικά συνηθισμένες.
Στο σύνολό της, η φυσιολογία και η απόδοσή του στα 80 του μπορεί να ανατρέψουν ορισμένες κοινές αντιλήψεις για το τι θεωρείται φυσιολογικό καθώς γερνάμε, κατέληξαν οι ερευνητές – συμπεριλαμβανομένου του ερωτήματος εάν είναι ποτέ αργά για τους υπόλοιπους από εμάς να δοκιμάσουμε να τρέξουμε το πρώτο μας χιλιόμετρο.
Ο López García τρέχει περίπου 65 χιλιόμετρα την εβδομάδα και σχεδόν διπλάσια απόσταση κατά την προετοιμασία για έναν αγώνα.
Σίδηρος, βιταμίνη C και άλλα 2 κοινά συμπληρώματα που μπορεί να επιταχύνουν τη γήρανση
Τι ξεχωρίζει στους μεγαλύτερους αθλητές;
«Υπάρχουν ακόμα πολλά ερωτήματα για την πορεία της γήρανσης», δήλωσε ο Simone Porcelli, φυσιολόγος άσκησης στο Πανεπιστήμιο της Πάβια στην Ιταλία και κύριος συγγραφέας της μελέτης.
Για να απαντήσουν σε αυτά, ο ίδιος και οι συνάδελφοί του στην Ιταλία και την Ισπανία ξεκίνησαν πρόσφατα μια σημαντική ερευνητική προσπάθεια για να διερευνήσουν εάν η γήρανση συνεπάγεται αναπόφευκτες και απότομες μειώσεις στη μυϊκή μάζα, την ταχύτητα, τη δύναμη και την ανεξαρτησία.
Το ενδιαφέρον τους αυτό τους οδήγησε, αναμενόμενα, σε ηλικιωμένους ελίτ αθλητές, των οποίων η γήρανση μοιάζει σχεδόν εξωπραγματική. Ακόμα και στα 70, 80 και 90 τους, οι άνδρες και γυναίκες αυτοί διατηρούν ή και αυξάνουν τη φυσική τους κατάσταση και τη δύναμη, και σπάνια εμφανίζουν σοβαρές ασθένειες. Οι περισσότεροι δείχνουν νεότεροι από την ηλικία τους.
Τι τους ξεχωρίζει, αναρωτήθηκαν οι ερευνητές; Είναι η προπόνηση, τα γονίδια, η τύχη; Πώς διαφέρουν τα σώματά τους από εκείνα των συνομηλίκων τους και τι μπορούμε να μάθουμε από τις καθημερινές τους συνήθειες;
Ένας ασυνήθιστος αθλητής
Ο López García είναι ένας άνδρας του οποίου η γήρανση υπήρξε ταυτόχρονα συνηθισμένη και εξαιρετική. Με ύψος περίπου 1,57 μ. και βάρος 59 κιλά, κάποτε πέρασε αρκετές εβδομάδες περπατώντας 800 χιλιόμετρα στο προσκυνηματικό μονοπάτι Camino de Santiago στη Γαλλία και την Ισπανία. Κατά τ’ άλλα, η άσκηση δεν υπήρξε ποτέ προτεραιότητα για εκείνον. Έπειτα, στα 66 του, άρχισε να τρέχει και σταδιακά, με πείσμα, αύξανε τις αποστάσεις, ώσπου στα 70 του ξεκίνησε να αγωνίζεται, αρχικά στα 800 μέτρα, μετά σε μεγαλύτερες αποστάσεις και τελικά σε υπερμαραθώνιους.
Όσο μεγάλωνε, τόσο πιο μακριά και γρήγορα έτρεχε.
«Αυτό δεν είναι… συνηθισμένο», τόνσιε ο Alcazar.
Γοητευμένοι, ο Alcazar και οι Ιταλοί συνάδελφοί του έβαλαν τον López García να τρέξει σε διάδρομο και να κάνει ποδήλατο σε στατικό ποδήλατο στο εργαστήριό τους και μέτρησαν την αντοχή του, την οικονομία του στο τρέξιμο, τη χρήση «καυσίμων», τη δύναμη, την απορρόφηση οξυγόνου στους μύες και άλλες παραμέτρους που δείχνουν πώς ανταποκρίνεται το σώμα του σε έντονη άσκηση. Τον ρώτησαν επίσης για την προπόνηση και τη διατροφή του.
Η μεγαλύτερη φυσική κατάσταση που έχει καταγραφεί ποτέ
Ορισμένα από τα αποτελέσματα ήταν πραγματικά εντυπωσιακά.
To VO2 max του López García, ο βασικός δείκτης της αερόβιας ικανότητας, ήταν το υψηλότερο που είχαν δει οι ερευνητές σε άτομο στην όγδοη δεκαετία της ζωής του. Το VO2 max μετρά πόσο οξυγόνο λαμβάνει και μεταφέρει το σώμα στους μύες, και συνήθως μειώνεται κατά περίπου 10% ανά δεκαετία μετά τη μέση ηλικία. Όμως στη δική του περίπτωση, είναι σχεδόν βέβαιο ότι αυξανόταν μετά τα 65 του, όταν ξεκίνησε να προπονείται, και είναι παρόμοια με αυτή ενός ατόμου 20 ετών.
Οι μύες του επίσης απορροφούν και χρησιμοποιούν το οξυγόνο καλύτερα από τους περισσότερους ηλικιωμένους, και νεότερους ανθρώπους, επιτρέποντάς του να τρέχει μεγάλες αποστάσεις με σταθερό, γρήγορο ρυθμό. Κατά τη διάρκεια του υπερμαραθωνίου όπου κατέρριψε το ρεκόρ, έκανε κατά μέσο όρο ένα χιλιόμετρο σε 9 λεπτά και 14 δευτερόλεπτα. Επιπλέον, παρήγαγε σημαντική δύναμη σε κάθε βήμα.
Ωστόσο, δεν διέθετε ιδιαίτερα υψηλό γαλακτικό κατώφλι ή οικονομία στο τρέξιμο, τα οποία συμβάλλουν στην αντοχή και την ταχύτητα. Οι μετρήσεις του ήταν καλές – παρόμοιες με εκείνες ανταγωνιστικών αθλητών γύρω στα 60 – αλλά όχι εξαιρετικές, κάτι που υποδηλώνει ότι έχει ακόμη περιθώριο βελτίωσης ως δρομέας.
Πώς τρέφεται και πώς προπονείται
Ακόμα και ο ίδιος ο López García έμεινε έκπληκτος από τις επιδόσεις του. Όταν ξεκίνησε να προπονείται, όπως είπε, «ήθελα απλώς να τρέχω λίγο για να διατηρώ την υγεία μου, ποτέ δεν περίμενα να φτάσω στο επίπεδο που βρίσκομαι σήμερα».
Πλέον, τρέχει περίπου 64 χλμ)την εβδομάδα όταν δεν προετοιμάζεται για αγώνα, και σχεδόν διπλάσια απόσταση κατά τη διάρκεια προετοιμασίας. Οι περισσότερες από τις προπονήσεις του είναι μεγάλες και μέτρια απαιτητικές. Όμως μερικές φορές την εβδομάδα κάνει διαλειμματική προπόνηση διαφόρων αποστάσεων: σπριντάρει σε ή και πάνω από τον ρυθμό του αγώνα για σύντομο χρονικό διάστημα, επιβραδύνει και μετά σπριντάρει ξανά. (Έχει επαγγελματία προπονητή που καθοδηγεί τις προπονήσεις του).
Κάνει επίσης ασκήσεις ενδυνάμωσης με το βάρος του σώματος μερικές φορές την εβδομάδα, κυρίως στο σπίτι, και ακολουθεί μια «απολύτως φυσιολογική» μεσογειακή διατροφή, όπως αναφέρει ο ίδιος.
Μακροζωία: 4 τροφές που παίρνουν άριστα σύμφωνα με τους ειδικούς – Ποιες πρέπει να αποφεύγουμε
«Ποτέ δεν είναι αργά»
Το μεγάλο ερώτημα σε περιπτώσεις όπως του López García ή γενικά επιτυχημένων ηλικιωμένων αθλητών, είναι αν μπορούμε οι υπόλοιποι να αντιγράψουμε την επιτυχία τους. Ή μήπως είναι κάποιο είδος γενετικά προικισμένων, με ιδανικό συνδυασμό γονιδίων και ιστορικού που δεν μπορούν να έχουν όλοι;
Ο Alcazar πιστεύει ότι είναι και τα δύο. Ο López García είχε την τύχη να φτάσει στα 66 του χωρίς σοβαρές ασθένειες ή αναπηρίες, παρά την καθιστική του ζωή, κάτι που ίσως οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα γονίδιά του, αλλά και στον τρόπο ζωής του.
Ωστόσο, ο Alcazar και οι συνάδελφοί του πιστεύουν επίσης ότι η επιτυχής γήρανσή του δεν είναι απλώς κάτι εμπνευστικό, είναι και εφικτό για τους περισσότερους ανθρώπους. «Μέχρι πρόσφατα, δεν θεωρούταν δυνατό ή θετικό να κάνουν πολλή άσκηση οι ηλικιωμένοι», ανέφερε ο Alcazar. Ο López García δείχνει το αντίθετο. «Όχι μόνο είναι δυνατό. Πρέπει να συνιστάται», πρόσθεσε.
Αν είστε μεγαλύτερης ηλικίας και καινούριος στην άσκηση, ξεκινήστε αργά, συμβουλεύει ο López García, όπως έκανε κι εκείνος. «Ξεκινήστε περπατώντας γρήγορα και μετά ίσως αρχίστε να τρέχετε – κάτι που είναι πολύ ωφέλιμο», εξηγεί.
«Ποτέ δεν είναι αργά», υποστηρίζει και ο Porcelli. Αυτός και οι υπόλοιποι επιστήμονες συνεχίζουν να μελετούν τον López García και άλλους ηλικιωμένους αθλητές, καθώς και πιο καθιστικούς ηλικιωμένους, για να κατανοήσουν τις μοριακές και λειτουργικές διαφορές μεταξύ τους. Αναμένουν να δημοσιεύσουν περισσότερες μελέτες σύντομα.
Στο μεταξύ, το παράδειγμα του López García λειτουργεί ήδη ως φάρος για τους ερευνητές. «Είμαι 35 ετών», αναφέρει ο Alcazar. «Σκέφτομαι πώς θα γηράσω καλά. Και αφού τον είδα, φυσικά και γυμνάζομαι».
Πώς η μακροζωία συνδέεται με τη στάση του σώματος – Πώς να τη βελτιώσουμε
Από τη μεριά του, ο López García δεν σκοπεύει να επιβραδύνει. «Όταν σκέφτομαι τον αριθμό 80», αναφέρει, «θυμάμαι τους παππούδες μου. Σε αυτή την ηλικία, έμοιαζαν με μικρά γεροντάκια. Εγώ σήμερα δεν νιώθω γέρος».