Καρδιολόγος εξηγεί γιατί η παρατεταμένη έκθεση στις υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να επηρεάσει την αρτηριακή πίεση, να επιβαρύνει την καρδιά και να αυξήσει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.
Πώς επηρεάζει η ζέστη την υγεία της καρδιάς
Η καλοκαιρινή ζέστη δεν προκαλεί μόνο δυσφορία, αλλά μπορεί να επηρεάσει άμεσα και τη λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος. Όπως εξηγεί καρδιολόγος, η παραμονή για πολλές ώρες σε υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να οδηγήσει σε πτώση της αρτηριακής πίεσης, αφυδάτωση και αυξημένη καταπόνηση της καρδιάς, ιδιαίτερα σε άτομα που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες.
Όταν γίνεται λόγος για την προστασία της καρδιάς, οι περισσότεροι σκέφτονται τη σωστή διατροφή και τη σωματική άσκηση. Πράγματι, οι δύο αυτοί παράγοντες αποτελούν βασικούς πυλώνες της καλής καρδιαγγειακής υγείας.
Η μεσογειακή διατροφή, που βασίζεται κυρίως σε φυτικές τροφές και καλά λιπαρά, έχει συνδεθεί επανειλημμένα με μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων. Αντίστοιχα, η τακτική άσκηση συμβάλλει σημαντικά στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων και μειώνει τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου.
Ωστόσο, η καρδιά δεν επηρεάζεται μόνο από τις καθημερινές μας συνήθειες. Το στρες, η ποιότητα του ύπνου, οι κοινωνικές σχέσεις αλλά και οι καιρικές συνθήκες παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο. Ανάμεσά τους, η έντονη καλοκαιρινή ζέστη μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά τον οργανισμό.
Η σύνδεση της ζέστης με τα καρδιαγγειακά νοσήματα επιβεβαιώνεται και από μεγάλη διεθνή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of the American College of Cardiology (JACC). Αναλύοντας δεδομένα από 32 χώρες, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι περίπου 1,8 εκατομμύρια θάνατοι από καρδιαγγειακά νοσήματα ετησίως σχετίζονται με μη βέλτιστες θερμοκρασίες, ενώ οι θάνατοι που αποδίδονται στη ζέστη παρουσιάζουν αυξητική τάση τις τελευταίες δεκαετίες. Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι η προστασία από τις ακραίες θερμοκρασίες αποτελεί πλέον σημαντικό μέρος της πρόληψης των καρδιαγγειακών παθήσεων.
Υψηλή αρτηριακή πίεση: Ο Νο1 τρόπος να τη μειώσετε γρήγορα – 4 καρδιολόγοι συμφωνούν
Γιατί μειώνεται η αρτηριακή πίεση όταν έχει πολλή ζέστη
Οι υψηλές θερμοκρασίες αναγκάζουν τον οργανισμό να ενεργοποιήσει τους φυσικούς μηχανισμούς ψύξης. Σύμφωνα με τη Dr. Nieca Goldberg, καρδιολόγο στο NYU Langone Health και ιδρύτρια του Joan H. Tisch Center for Women’s Health, η παρατεταμένη έκθεση στη ζέστη μπορεί να προκαλέσει αισθητή πτώση της αρτηριακής πίεσης.
«Όταν το σώμα σας ζεσταίνεται υπερβολικά, τα αιμοφόρα αγγεία διαστέλλονται για να αποβάλουν τη θερμότητα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της αρτηριακής πίεσης, ιδιαίτερα αν αφυδατωθείτε λόγω της εφίδρωσης», εξηγεί.
Αν και η χαμηλότερη πίεση θεωρείται γενικά θετική για την καρδιά, όταν η πτώση οφείλεται στη ζέστη μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα. Η αντίδραση του οργανισμού δεν είναι ίδια σε όλους, καθώς παράγοντες όπως η φυσική κατάσταση και το σωματικό βάρος επηρεάζουν την ένταση των συμπτωμάτων.
«Ο βαθμός της μεταβολής διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, καθώς παράγοντες όπως το σωματικό βάρος και η φυσική κατάσταση παίζουν επίσης ρόλο. Μερικοί άνθρωποι μπορεί να αισθανθούν ζάλη ή τάση λιποθυμίας, ιδιαίτερα όταν σηκώνονται απότομα ή μετά από παρατεταμένη παραμονή σε εξωτερικό χώρο», προσθέτει η Dr. Goldberg.
Η τσίχλα μπορεί να ρίξει την αρτηριακή πίεση αρκεί να έχετε φάει πριν παντζάρι ή σπανάκι
Η καρδιά δουλεύει πιο σκληρά στις υψηλές θερμοκρασίες
Η ζέστη δεν επηρεάζει μόνο την αρτηριακή πίεση. Αναγκάζει την καρδιά να εργαστεί πιο έντονα προκειμένου να αποβάλει τη θερμότητα από τον οργανισμό, με αποτέλεσμα οι παλμοί να αυξάνονται ακόμη και κατά τη διάρκεια ήπιων δραστηριοτήτων.
Παράλληλα, η αυξημένη εφίδρωση οδηγεί σε απώλεια υγρών και μείωση του όγκου του αίματος, γεγονός που δυσκολεύει την αποτελεσματική κυκλοφορία του. Για όσους πάσχουν από καρδιαγγειακή νόσο, οι αλλαγές αυτές μπορεί να προκαλέσουν πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή ακόμη και λιποθυμικό επεισόδιο.
Ενδεικτική είναι και επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2024 στο Circulation Research, σύμφωνα με την οποία κάθε αύξηση της θερμοκρασίας κατά έναν βαθμό συνδέεται με αύξηση κατά 2,1% της θνησιμότητας από καρδιαγγειακά νοσήματα.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Ορισμένες ομάδες του πληθυσμού είναι περισσότερο ευάλωτες στις επιπτώσεις της ζέστης. Σε αυτές περιλαμβάνονται άτομα με:
- καρδιοπάθεια,
- χαμηλή αρτηριακή πίεση,
- παχυσαρκία,
- σακχαρώδη διαβήτη,
- νεφρική νόσο,
- προχωρημένη ηλικία.
Επιπλέον, οι ηλικιωμένοι δυσκολεύονται συχνότερα να ρυθμίσουν αποτελεσματικά τη θερμοκρασία του σώματος ή να αντιληφθούν εγκαίρως τα πρώτα σημάδια θερμικής καταπόνησης.
Η Dr. Goldberg επισημαίνει ακόμη ότι φάρμακα όπως τα διουρητικά και ορισμένα αντιυπερτασικά μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο αφυδάτωσης ή να δυσκολέψουν την προσαρμογή του οργανισμού στις υψηλές θερμοκρασίες.
Τι μπορείτε να κάνετε για να προστατευθείτε
Για να μειώσετε τον κίνδυνο επιπλοκών κατά τις ημέρες με υψηλές θερμοκρασίες, η ειδικός προτείνει:
- Να προγραμματίζετε τις υπαίθριες δραστηριότητες τις πιο δροσερές ώρες της ημέρας.
- Να πίνετε αρκετό νερό ώστε να αποφεύγετε την αφυδάτωση.
- Να φοράτε ελαφριά και ανοιχτόχρωμα ρούχα.
- Να κάνετε συχνά διαλείμματα σε σκιερούς ή κλιματιζόμενους χώρους.
Όσοι πάσχουν από καρδιαγγειακή νόσο ή άλλη χρόνια πάθηση καλό είναι να συμβουλεύονται τον θεράποντα ιατρό τους για το αν χρειάζονται προσαρμογές στη φαρμακευτική αγωγή ή στην καθημερινότητά τους κατά τη διάρκεια ακραίων καιρικών φαινομένων.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε
Η Dr. Goldberg τονίζει ότι υπάρχουν ορισμένα σημάδια που δείχνουν ότι η ζέστη έχει αρχίσει να επηρεάζει αρνητικά το καρδιαγγειακό σύστημα.
- Ζάλη ή αίσθημα λιποθυμίας.
- Υπερβολική κόπωση.
- Αίσθημα παλμών.
- Δυσφορία ή πόνος στο στήθος.
- Δύσπνοια.
- Λιποθυμία.
«Αυτά τα συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοούνται, ιδιαίτερα από άτομα με ιστορικό καρδιοπάθειας», δηλώνει η Dr. Goldberg στο Parade.
Αν εμφανίσετε κάποιο από αυτά, μεταφερθείτε αμέσως σε δροσερό ή κλιματιζόμενο χώρο, πιείτε νερό εφόσον μπορείτε, χαλαρώστε τα στενά ρούχα και ξεκουραστείτε.
«Πιείτε νερό, εφόσον μπορείτε, χαλαρώστε τα στενά ρούχα και ξεκουραστείτε. Αν τα συμπτώματα δεν υποχωρήσουν γρήγορα ή αν εμφανίσετε πόνο στο στήθος, επίμονη δύσπνοια, σύγχυση ή απώλεια αισθήσεων, μεταβείτε αμέσως στα Επείγοντα», προσθέτει.
Υπέρταση: 5 συμπληρώματα που πρέπει να αποφύγετε αν έχετε αυξημένη πίεση, σύμφωνα με ειδικούς
Η αυξημένη αλλά και η υπερβολικά χαμηλή αρτηριακή πίεση μπορούν να επιβαρύνουν την καρδιά. Η επαρκής ενυδάτωση και η αποφυγή παρατεταμένης έκθεσης στην ακραία ζέστη αποτελούν απλά αλλά ουσιαστικά μέτρα προστασίας, ώστε να απολαμβάνετε το καλοκαίρι με μεγαλύτερη ασφάλεια.