Οι σκύλοι μπορεί να κρύβουν σημαντικά στοιχεία για το πώς γερνά ο ανθρώπινος οργανισμός. Νέα έρευνα δείχνει ότι σκύλοι και άνθρωποι μοιράζονται εντυπωσιακά παρόμοια βιολογικά μοτίβα που σχετίζονται με τη διάρκεια ζωής.
101χρονη αποκαλύπτει τα περίεργα μυστικά της μακροζωίας της: «Κάθε εβδομάδα πίνω μία μπίρα»
Τα μόρια στο αίμα που συνδέονται με τη διάρκεια ζωής
Ερευνητές του Dog Aging Project διαπίστωσαν ότι συγκεκριμένοι συνδυασμοί μικρών μορίων στο αίμα των σκύλων συνδέονται με μεγαλύτερη ή μικρότερη διάρκεια ζωής, παρουσιάζοντας ομοιότητες με μοτίβα που έχουν ήδη καταγραφεί στους ανθρώπους.
Στη μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο The Journals of Gerontology, οι επιστήμονες εξέτασαν τους μεταβολίτες, μικρές χημικές ουσίες και μόρια που παράγονται κατά τη διάρκεια φυσιολογικών διεργασιών του οργανισμού.
Η ανάλυση έδειξε ότι συγκεκριμένοι συνδυασμοί μεταβολιτών σχετίζονταν με το αν ένας σκύλος πέθαινε νωρίτερα ή αργότερα. Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο ήταν ότι τα μοτίβα αυτά έμοιαζαν σε μεγάλο βαθμό με όσα έχουν ήδη παρατηρηθεί στους ανθρώπους.
«Τα μόρια που αποτελούν παράγοντα κινδύνου για τους σκύλους ή λειτουργούν προστατευτικά απέναντι σε έναν πιο πρόωρο θάνατο είναι πολύ παρόμοια με εκείνα στους ανθρώπους, γεγονός που δείχνει ότι μοιραζόμαστε σημαντικά χαρακτηριστικά της βιολογίας της γήρανσης, κάτι που είναι πραγματικά ενδιαφέρον και ικανοποιητικό», δήλωσε η Dr. Kate Creevy, επικεφαλής κτηνιατρική σύμβουλος του Dog Aging Project και καθηγήτρια στο Texas A&M College of Veterinary Medicine and Biomedical Sciences, όπου το έργο του Dog Aging Project υποστηρίζεται γενναιόδωρα από το WoodNext Foundation.
«Τα ευρήματά μας αναδεικνύουν επίσης την αξία των σκύλων συντροφιάς ως μοντέλου για τη μελέτη της μακροχρόνιας υγείας και της διάρκειας ζωής».
Μήπως τρώτε υπερβολική πρωτεΐνη; Συμπεράσματα από 350 μελέτες ανατρέπουν όσα ξέραμε για τη μακροζωία
Τι μπορούν να αποκαλύψουν οι μεταβολίτες για τη γήρανση
Οι μεταβολίτες προσφέρουν στους επιστήμονες ένα είδος στιγμιαίας εικόνας όσων συμβαίνουν μέσα στα κύτταρα. Γι’ αυτό μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αναζήτηση βιολογικών μοτίβων που ενδέχεται να σχετίζονται με την υγεία και τη διαδικασία της γήρανσης.
Για τις ανάγκες της έρευνας αναλύθηκαν δείγματα αίματος σκύλων που συμμετέχουν στο Dog Aging Project. Πρόκειται για μια ερευνητική προσπάθεια επιστήμης των πολιτών, η οποία παρακολουθεί τους σκύλους σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους.
Οι ιδιοκτήτες παρέχουν λεπτομερείς πληροφορίες μέσω ερωτηματολογίων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις προσφέρουν και βιολογικά δείγματα. Οι επιστήμονες αναζήτησαν στο αίμα μεταβολικά μοτίβα που συνδέονται με τη διάρκεια ζωής, εξετάζοντας εάν κάθε σκύλος πέθανε νωρίτερα ή αργότερα.
«Ο θάνατος είναι ένα αποτέλεσμα που γίνεται εύκολα κατανοητό», δήλωσε η Creevy. «Είναι πολύ εύκολο να διαπιστώσουμε πότε ένας άνθρωπος ή ένας σκύλος έχει πεθάνει, ενώ άλλα χαρακτηριστικά της υγείας κατά τη γήρανση είναι κάπως πιο σύνθετα».
Από τη θνησιμότητα στους μηχανισμούς της γήρανσης
Χρησιμοποιώντας τη θνησιμότητα ως ένα ξεκάθαρο τελικό σημείο, οι επιστήμονες μπορούν στη συνέχεια να κινηθούν προς τα πίσω και να αναζητήσουν τις βιολογικές διεργασίες που ενδεχομένως συνέβαλαν στο συγκεκριμένο αποτέλεσμα.
Μεταξύ των διαδικασιών που μπορούν να διερευνηθούν βρίσκονται:
- ο μεταβολισμός,
- η φλεγμονή,
- ο τρόπος με τον οποίο τα κύτταρα αντιδρούν στο στρες.
«Εάν κατανοήσουμε γιατί συνέβη κάτι, έχουμε μεγαλύτερες πιθανότητες να εντοπίσουμε τρόπους για να το αλλάξουμε», δήλωσε η Creevy.
Χαρακτηριστική είναι και η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Aging Cell, στην οποία ερευνητές συνέκριναν τα πρότυπα νοσηρότητας και θνησιμότητας ανθρώπων και σκύλων. Διαπίστωσαν ότι χρόνιες καταστάσεις που εμφανίζονται συχνά στους ανθρώπους, όπως η παχυσαρκία, η αρθρίτιδα, ο υποθυρεοειδισμός και ο διαβήτης, συνδέονται και στους σκύλους με υψηλά επίπεδα συννοσηρότητας.
Παράλληλα, εντοπίστηκαν σημαντικές ομοιότητες στον τρόπο με τον οποίο η ηλικία επηρεάζει τον κίνδυνο ασθενειών στα δύο είδη, με τους ερευνητές να καταλήγουν ότι ο σκύλος συντροφιάς μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο μοντέλο για τη μελέτη της ανθρώπινης γήρανσης και θνησιμότητας.
Το μεταβολικό «αποτύπωμα» που εξετάζουν οι επιστήμονες
Οι ερευνητές δεν επικεντρώθηκαν σε ένα συγκεκριμένο μόριο. Αντίθετα, ανέλυσαν ταυτόχρονα χιλιάδες μεταβολίτες, αναζητώντας μεγαλύτερα μοτίβα που θα μπορούσαν να συνδέονται με αυξημένο ή μειωμένο κίνδυνο.
Σύμφωνα με την Creevy, αυτές οι ευρύτερες ομάδες μορίων μπορούν να αποκαλύψουν περισσότερα για όσα συμβαίνουν μέσα στα κύτταρα σε σύγκριση με την εξέταση ενός και μόνο μορίου.
«Ορισμένοι από τους συναδέλφους μου το αποκαλούν αποτύπωμα», δήλωσε η Creevy. «Συχνά εξετάζουμε ένα μοτίβο ή μια ομάδα που έχει σχέση με καλύτερα ή χειρότερα αποτελέσματα, αντί να εξετάζουμε απλώς ένα μεμονωμένο μόριο».
Αυτές οι μετρήσιμες βιολογικές ενδείξεις ονομάζονται βιοδείκτες και μπορούν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να εκτιμήσουν την πιθανότητα συγκεκριμένων εκβάσεων για την υγεία, αποκαλύπτοντας παράλληλα αλλαγές που πραγματοποιούνται μέσα στον οργανισμό.
Μακροζωία: Όσοι κάνουν αυτήν την προπόνηση ζουν περισσότερο – Τι έδειξε μελέτη
Τι σημαίνουν –και τι δεν σημαίνουν– οι βιοδείκτες
Η ύπαρξη ενός βιοδείκτη που συνδέεται με μικρότερη ή μεγαλύτερη διάρκεια ζωής δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο συγκεκριμένος βιοδείκτης αποτελεί την αιτία.
«Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτοί οι βιοδείκτες δεν προκαλούν απαραίτητα ένα αποτέλεσμα. Όταν βρίσκουμε έναν βιοδείκτη που σχετίζεται με πιο πρόωρη ή πιο καθυστερημένη θνησιμότητα, δεν γνωρίζουμε ότι αυτός την προκαλεί», δήλωσε η Creevy.
«Αλλά εάν κατανοήσουμε γιατί υπάρχει αυτός ο βιοδείκτης, ίσως μπορέσουμε να εντοπίσουμε ποια είναι η αιτία αυτής της σχέσης».
Η αναγνώριση επαναλαμβανόμενων βιολογικών μοτίβων προσφέρει επομένως πιθανά σημεία εκκίνησης για την έρευνα των μηχανισμών της γήρανσης. Μακροπρόθεσμα, θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να εντοπίσουν βιολογικούς στόχους που σχετίζονται με τη διατήρηση της υγείας με την πάροδο του χρόνου.
Η μεγάλη ομοιότητα ανάμεσα σε σκύλους και ανθρώπους
Το επόμενο ερώτημα των ερευνητών ήταν εάν τα μεταβολικά μοτίβα που είχαν εντοπιστεί στους σκύλους εμφανίζονταν και στους ανθρώπους.
Για να το εξετάσουν, συνέκριναν τα αποτελέσματά τους με πέντε μεγάλες, ήδη δημοσιευμένες μελέτες ανθρώπινης θνησιμότητας, στις οποίες είχαν χρησιμοποιηθεί παρόμοιες μέθοδοι ανάλυσης μεταβολιτών.
Τα σήματα που συνδέονταν με πρόωρο ή μεταγενέστερο θάνατο στους ανθρώπους ήταν σε γενικές γραμμές παρόμοια με εκείνα που καταγράφηκαν στους σκύλους.
Η συγκεκριμένη συνέπεια ήταν ένα από τα πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα της έρευνας και ενισχύει τα στοιχεία ότι τα δύο είδη μοιράζονται σημαντικά χαρακτηριστικά της βιολογίας που βρίσκεται πίσω από τη γήρανση.
«Συχνά γνωρίζουμε λίγο περισσότερα γι’ αυτό στους ανθρώπους απ’ ό,τι στους σκύλους», δήλωσε η Creevy. «Εάν έχουμε τους ίδιους στόχους, θα μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε την έρευνα στους ανθρώπους προς όφελος των σκύλων».
Οι ομοιότητες αυτές θα μπορούσαν να επιτρέψουν στους επιστήμονες να αξιοποιήσουν όσα έχουν ήδη μάθει από την ανθρώπινη έρευνα για τη βελτίωση της υγείας των σκύλων.
Ταυτόχρονα, οι σκύλοι μπορούν να αποτελέσουν ένα χρήσιμο μοντέλο για τη μελέτη του τρόπου με τον οποίο εξελίσσεται η γήρανση κατά τη διάρκεια μιας ολόκληρης ζωής.
Γιατί οι σκύλοι έχουν ιδιαίτερη αξία στη μελέτη της γήρανσης
Οι σκύλοι συντροφιάς παρουσιάζουν σημαντικά πλεονεκτήματα για τους επιστήμονες που προσπαθούν να κατανοήσουν καλύτερα τη γήρανση.
Μοιράζονται με τους ανθρώπους μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς τους, από το περιβάλλον στο οποίο ζουν μέχρι τη διατροφή και τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας. Έτσι, οι επιστήμονες μπορούν να εξετάζουν πώς ο τρόπος ζωής και το περιβάλλον συνδέονται με τη μακροχρόνια υγεία.
«Ένα από τα πράγματα που μας αρέσουν περισσότερο στη μελέτη των σκύλων όσον αφορά τη γήρανση είναι οι εξαιρετικά διαφορετικοί τρόποι ζωής τους, οι οποίοι αντικατοπτρίζουν τον τρόπο ζωής των ιδιοκτητών τους με τρόπο που δεν ισχύει στον ίδιο βαθμό για άλλα ζώα συντροφιάς», δήλωσε η Creevy.
Οι γάτες, για παράδειγμα, συχνά ακολουθούν έναν περισσότερο ανεξάρτητο και σχετικά σταθερό τρόπο ζωής. Αντίθετα, οι σκύλοι είναι πιθανότερο να ακολουθούν τις καθημερινές συνήθειες, το περιβάλλον και τα επίπεδα δραστηριότητας των ανθρώπων με τους οποίους ζουν.
Το πλεονέκτημα της μικρότερης διάρκειας ζωής
Υπάρχει ακόμη ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο οι σκύλοι μπορούν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να μελετήσουν τη γήρανση: Η διάρκεια ζωής τους είναι πολύ μικρότερη από εκείνη των ανθρώπων.
Οι άνθρωποι ζουν κατά μέσο όρο μέχρι τη δεκαετία των 70 ετών, ενώ οι σκύλοι συνήθως ζουν περίπου 12-13 χρόνια.
Αυτή η σημαντική διαφορά επιτρέπει στους ερευνητές να παρακολουθούν τη διαδικασία της γήρανσης και τις εκβάσεις που σχετίζονται με τη διάρκεια ζωής πολύ ταχύτερα στους σκύλους απ’ ό,τι θα ήταν εφικτό σε ανθρώπινες μελέτες.
Ποιος καφές βοηθάει στην αντιγήρανση; Πόσο πρέπει να πίνουμε
Πώς λειτουργεί το Dog Aging Project
Τα νέα ευρήματα προέκυψαν χάρη στο Dog Aging Project, μια μακροχρόνια μελέτη που παρακολουθεί σκύλους συντροφιάς οι οποίοι ζουν με τους ιδιοκτήτες τους σε ολόκληρες τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι ιδιοκτήτες που συμμετέχουν παρέχουν εκτενείς πληροφορίες για τη ζωή των σκύλων τους. Ένα μέρος των συμμετεχόντων υποβάλλει επίσης κάθε χρόνο βιολογικά δείγματα.
Με αυτόν τον τρόπο, οι επιστήμονες μπορούν να παρακολουθούν σε βάθος χρόνου τις μεταβολές στην υγεία των ζώων και τη διαδικασία της γήρανσης.
«Οι ιδιοκτήτες που εγγράφουν τους σκύλους τους κάνουν τα πάντα δυνατά», δήλωσε η Creevy. «Η αφοσίωση και η δέσμευση αυτών των ιδιοκτητών να συμμετέχουν στην έρευνα και την επιστημονική ανακάλυψη με στόχο τη βελτίωση της υγείας των σκύλων είναι αξιοσημείωτη».
«Τώρα γνωρίζουμε από πού πρέπει να αρχίσουμε»
Σύμφωνα με την Creevy, τα συγκεκριμένα ευρήματα αποτελούν ένα πρώιμο αλλά σημαντικό βήμα προς την καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών που επηρεάζουν τη γήρανση.
Οι επιστήμονες έχουν πλέον εντοπίσει μεταβολικά μοτίβα που σχετίζονται με τη διάρκεια ζωής. Αυτό τους προσφέρει συγκεκριμένα βιολογικά σήματα στα οποία μπορούν να επικεντρώσουν την επόμενη φάση της έρευνας.
«Αυτό είναι ένα σημείο εκκίνησης», αναφέρει. «Έχουμε εντοπίσει αυτούς τους μεταβολίτες και τώρα γνωρίζουμε από πού πρέπει να αρχίσουμε να ψάχνουμε».
Για τους ανθρώπους που ζουν με έναν σκύλο, το πρακτικό μήνυμα της Creevy είναι απλό. Πολλές από τις συμπεριφορές που συνδέονται με πιο υγιή γήρανση στους ανθρώπους είναι πιθανό να ωφελούν και τους σκύλους.
«Να τους παρέχετε υγιεινή διατροφή, να τους διατηρείτε σε υγιές σωματικό βάρος και να διαφυλάσσετε την κινητικότητα και τη γνωστική τους υγεία — ακριβώς όπως θα κάναμε και για εμάς τους ίδιους», δήλωσε η Creevy. «Ό,τι είναι καλό για εμάς είναι πιθανότατα καλό και για εκείνους».
Πηγές: