Μια πρωτοποριακή προσθετική γλώσσα, που κατασκευάστηκε από ειδικούς του βρετανικού συστήματος υγείας, άλλαξε την καθημερινότητα της Imogen Brooks, η οποία έχασε το μεγαλύτερο μέρος της γλώσσας της εξαιτίας καρκίνου.
Η διάγνωση του καρκίνου και η απώλεια της γλώσσας
Μια γιατρός από το Λονδίνο, που σε ηλικία μόλις 26 ετών υποβλήθηκε σε αφαίρεση του μεγαλύτερου μέρους της γλώσσας της λόγω καρκίνου, κατάφερε να βελτιώσει σημαντικά την ομιλία της χάρη σε μια ειδικά σχεδιασμένη τεχνητή γλώσσα από σιλικόνη. Η συσκευή θεωρείται η πρώτη του είδους της που κατασκευάστηκε στο βρετανικό Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS).
Η Dr Imogen Brooks, από το Newham του ανατολικού Λονδίνου, ήταν μόλις 26 ετών όταν διαγνώστηκε με ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, τον συχνότερο τύπο καρκίνου κεφαλής και τραχήλου.
Στο πλαίσιο της θεραπείας της, οι γιατροί χρειάστηκε να αφαιρέσουν και να ανακατασκευάσουν το μεγαλύτερο μέρος της γλώσσας της. Η ακτινοθεραπεία που ακολούθησε προκάλεσε συρρίκνωση του ιστού που είχε απομείνει, επιδεινώνοντας τις δυσκολίες στην ομιλία της.
Η επικοινωνία με τους άλλους εξελίχθηκε σε καθημερινή πρόκληση. Για να πραγματοποιήσει τηλεφωνικές συνομιλίες, η Brooks χρησιμοποιούσε τεχνολογία υποβοήθησης της ομιλίας, ενώ ακόμη και οι προσωπικές επαφές της είχαν γίνει δύσκολες.
Όταν οι άλλοι δυσκολεύονταν να καταλάβουν τι έλεγε
Η Brooks περιέγραψε τις αντιδράσεις που αντιμετώπιζε από ανθρώπους του περιβάλλοντός της. Όπως ανέφερε, γνωστοί και πρώην συνάδελφοί της απέφευγαν συχνά να συνομιλήσουν μαζί της πρόσωπο με πρόσωπο.
«Ήταν πάρα πολύ συνηθισμένο οι άνθρωποι απλώς να χαμογελούν, ακόμη και να μην απαντούν, και να φαντάζονται στο μυαλό τους τι είχα πει», δήλωσε.
Η ίδια αποκάλυψε επίσης ότι άγνωστοι την κοιτούσαν «με φόβο» όταν την άκουγαν να μιλά για πρώτη φορά.
Οι δυσκολίες δεν περιορίζονταν στις κοινωνικές επαφές. Οι παρανοήσεις μπορούσαν να προκαλέσουν προβλήματα στην εργασία της, αλλά και να οδηγήσουν σε λανθασμένη καταγραφή πληροφοριών κατά τη διάρκεια ιατρικών ραντεβού.
Η κατάσταση ήταν, όπως τη χαρακτήρισε, «πραγματικά απογοητευτική».
Καρκίνος: Μπορεί μια εξέταση αίματος να τον εντοπίσει έγκαιρα;
Πώς δημιουργήθηκε η τεχνητή γλώσσα από σιλικόνη
Αναζητώντας μια λύση, η Brooks άρχισε να ερευνά τις δυνατότητες που προσφέρουν οι προσθετικές γλώσσες. Στη συνέχεια απευθύνθηκε στους ειδικούς του Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust, ρωτώντας εάν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει μια αντίστοιχη συσκευή.
Η ανταπόκριση ήταν άμεση. Περιγράφοντας την κινητοποίηση των ειδικών, η ίδια είπε ότι «ήταν σαν να συγκεντρώναμε τους Avengers».
«Στο επόμενο ραντεβού μου υπήρχαν οκτώ άνθρωποι στο δωμάτιο – όλοι ήταν πρόθυμοι να προσπαθήσουν», πρόσθεσε.
Η Carolyn Doughty, εξειδικευμένη λογοθεραπεύτρια του νοσοκομειακού οργανισμού, ανέλαβε να συντονίσει γιατρούς και τεχνικούς εργαστηρίων, ώστε να αναπτύξουν μια συσκευή προσαρμοσμένη στην ανατομία του στόματος και στις ανάγκες ομιλίας της Brooks.
Ο οδοντοτεχνίτης Michael Brown εξήγησε: «Δεν είχαμε κατασκευάσει ποτέ κάτι τέτοιο στο παρελθόν, αλλά η ομάδα μας αγαπά τις προκλήσεις».
Πώς λειτουργεί η προσθετική γλώσσα
Η κατασκευή βασίζεται σε έναν μεταλλικό σκελετό που εφαρμόζει στα κάτω δόντια και συγκρατεί μια ειδικά διαμορφωμένη γλώσσα από σιλικόνη.
Ο σχεδιασμός δεν έγινε με βάση κάποιο τυποποιημένο μοντέλο, αλλά προσαρμόστηκε ειδικά στην Brooks, ώστε να διευκολύνει την παραγωγή των ήχων κατά την ομιλία.
Η σημασία των εξατομικευμένων προσθετικών συσκευών στην αποκατάσταση της ομιλίας αναδεικνύεται και από επιστημονικά δεδομένα. Συστηματική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε το 2025 στο περιοδικό Supportive Care in Cancer εξέτασε εννέα μελέτες με συνολικά 176 ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε μερική ή ολική αφαίρεση της γλώσσας λόγω καρκίνου.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι ειδικές προσθετικές συσκευές υπερώας μπορούν να βελτιώσουν την ομιλία, την κατάποση και τη μάσηση, συμβάλλοντας παράλληλα στην ποιότητα ζωής των ασθενών. Ωστόσο, υπογράμμισαν ότι απαιτούνται περισσότερες μελέτες για την πληρέστερη αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Πρόκειται για διαφορετικό τύπο προσθετικής συσκευής από την τεχνητή γλώσσα της Brooks, αλλά τα ευρήματα αναδεικνύουν τις δυνατότητες της προσθετικής αποκατάστασης μετά από γλωσσεκτομή.
Η διαδικασία για τη Brooks περιλάμβανε:
- Εξατομικευμένο σχεδιασμό: Η μορφή της τεχνητής γλώσσας προσαρμόστηκε στο στόμα της Brooks.
- Σταθερή εφαρμογή: Ένας μεταλλικός σκελετός κατασκευάστηκε ώστε να συγκρατεί τη συσκευή στα κάτω δόντια.
- Δοκιμές στην καθημερινότητα: Η Brooks έπαιρνε διαφορετικές εκδοχές στο σπίτι για να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητά τους.
- Συνεχείς βελτιώσεις: Επέστρεφε με σημειώσεις και προτάσεις, βοηθώντας την ομάδα να τροποποιήσει τον σχεδιασμό.
«Βασίσαμε τον σχεδιασμό σε ένα σχήμα που θα επέτρεπε στην Imogen να παράγει τον μέγιστο δυνατό αριθμό ήχων», ανέφερε ο Brown.
Η Doughty παρουσίασε τα αποτελέσματα σε επιστημονικά συνέδρια στο Ηνωμένο Βασίλειο και εκτιμά ότι πρόκειται για την πρώτη προσθετική συσκευή αυτού του είδους που κατασκευάστηκε στο NHS.
Τα 14 εμβόλια που πρέπει να κάνουν οι ασθενείς με καρκίνο
Βελτίωση της ομιλίας μέσα σε μόλις τρεις ημέρες
Τα πρώτα αποτελέσματα εμφανίστηκαν γρήγορα. Η Brooks διαπίστωσε ότι η ομιλία της είχε βελτιωθεί ήδη από την τρίτη ημέρα χρήσης, ενώ χρειάστηκε περίπου δύο εβδομάδες για να εξοικειωθεί με τη νέα συσκευή.
Η σημαντικότερη αλλαγή, ωστόσο, δεν αφορούσε μόνο την παραγωγή των ήχων, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνονταν οι συνομιλητές της.
«Αυτό που πραγματικά παρατηρώ είναι πόσο πιο πρόθυμοι είναι οι άνθρωποι να με ακούσουν, πόσο λιγότερο δυσκολεύονται να με καταλάβουν και, όταν αντιμετωπίζουν δυσκολίες, πόσο πιο πρόθυμοι είναι να μου ζητήσουν να επαναλάβω αυτό που είπα», δήλωσε.
Η συγκινητική αλλαγή στην επικοινωνία με τη γιαγιά της
Μία από τις σημαντικότερες προσωπικές αλλαγές αφορά τη σχέση της Brooks με τη γιαγιά της, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα ακοής.
Πριν αποκτήσει την προσθετική γλώσσα, οι συνομιλίες τους ήταν ιδιαίτερα δύσκολες. Η Brooks περιέγραψε ως «πολύ στενάχωρο» το γεγονός ότι δεν μπορούσε να επικοινωνήσει εύκολα μαζί της.
Συχνά χρειαζόταν να «κάνει πολύ έντονες χειρονομίες» ή να καταφεύγει στη γραπτή επικοινωνία, προκειμένου να γίνει κατανοητή.
Μετά τη χρήση της τεχνητής γλώσσας, η γιαγιά της παρατήρησε μια ουσιαστική διαφορά. Όπως της είπε, ήταν η πρώτη φορά που «δεν χρειαζόταν τόσο πολύ τις χειρονομίες, επειδή μπορούσε να με παρακολουθήσει πολύ καλύτερα».
Για την Brooks, η δυνατότητα να συνομιλεί πιο εύκολα με τους ανθρώπους γύρω της αποτελεί πλέον μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που έφερε η εξατομικευμένη προσθετική συσκευή στην καθημερινότητά της.