Οι φορετές συσκευές σε συνδυασμό με την τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να εντοπίζουν έως και τρεις ημέρες νωρίτερα τον κίνδυνο για υπερτασική κρίση, σύμφωνα με έρευνα. Η ανάλυση συνεχών μετρήσεων της αρτηριακής πίεσης μπορεί να βοηθήσει τους γιατρούς να εντοπίζουν έγκαιρα τον κίνδυνο.
Φορετές συσκευές και τεχνητή νοημοσύνη: Πώς προειδοποιούν έγκαιρα για υπερτασική κρίση
Μια υπερτασική κρίση συμβαίνει όταν η αρτηριακή πίεση ανεβαίνει σε πολύ υψηλά επίπεδα, συνήθως πάνω από 180/120 mmHg. Όταν συνοδεύεται από οξεία βλάβη σε ζωτικά όργανα, μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλικό επεισόδιο, έμφραγμα, νεφρική βλάβη, διαχωρισμό της αορτής ή πνευμονικό οίδημα και είναι επείγον ιατρικό περιστατικό.
Οι συμμετέχοντες φορούσαν φορητό πιεσόμετρο με περιχειρίδα, το οποίο κατέγραφε μετρήσεις ημέρα και νύχτα, καθώς και ένα βραχιόλι υγείας με οπτικούς αισθητήρες για την παρακολούθηση των σφυγμών και της μεταβλητότητας του καρδιακού ρυθμού. Ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης ανέλυσε 47 χαρακτηριστικά, από τη νυχτερινή πτώση της πίεσης έως τις πρωινές αυξήσεις της. Όταν εντόπιζε αυξημένο κίνδυνο, ειδοποιούσε τον γιατρό, ο οποίος επικοινωνούσε με τον ασθενή και προσάρμοζε τη θεραπεία του, εφόσον χρειαζόταν.
«Η πίεση όλων μας αλλάζει στη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας, ενώ μία μεμονωμένη μέτρηση αποτυπώνει μόνο μια συγκεκριμένη στιγμή», εξηγεί ο γιατρός Waleed Razzaq Chaudhry, επιμελητής εσωτερικής παθολογίας στο University of Maryland Capital Region Medical Center και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, σύμφωνα με το Medical Xpress.
Τι δείχνουν πρόσφατες έρευνες για την ψηφιακή μέτρηση της πίεσης
Οι έρευνες των τελευταίων ετών δίνουν ανάμεικτη εικόνα, με ενθαρρυντικά ευρήματα αλλά και σημαντικές επιφυλάξεις.
Πίεση: Τι συμβαίνει όταν ξεχνάμε το χάπι – Τι πρέπει να κάνουμε με τη δόση που χάσαμε
- Σύμφωνα με τη μετα-ανάλυση του 2026 με τίτλο “Global prevalence of nocturnal hypertension: systematic review and meta-analysis”, η νυχτερινή υπέρταση αφορά περίπου το 45% των ενηλίκων και το 57% όσων έχουν ήδη υπέρταση, ενώ η νυχτερινή πίεση προβλέπει τα καρδιαγγειακά συμβάντα πιο αξιόπιστα από την ημερήσια.
- Σύμφωνα με τη συστηματική ανασκόπηση του 2026 με τίτλο “Towards trustworthy AI-driven cuffless blood pressure monitoring”, που εξέτασε 86 μελέτες, τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης που εκτιμούν την πίεση χωρίς περιχειρίδα παρουσιάζουν ανομοιογενή αποτελέσματα και δεν είναι ακόμη αρκετά αξιόπιστα ώστε να χρησιμοποιούνται για τη λήψη ιατρικών αποφάσεων.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2026 με τίτλο “Clinical Validation of Photoplethysmography-Based Finger Cuffless Blood Pressure Monitoring Following European Society of Hypertension Recommendations”, σε 1.173 συμμετέχοντες, μια συσκευή μέτρησης της πίεσης από το δάχτυλο, με οπτικούς αισθητήρες, πληρούσε τα κριτήρια κλινικής επικύρωσης σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές συστάσεις.
Τι έδειξαν τα δεδομένα 4.190 ενηλίκων
Η 12μηνη μελέτη παρακολούθησε ενήλικες ηλικίας 40 έως 85 ετών με υπέρταση σταδίου 2, δηλαδή αρτηριακή πίεση τουλάχιστον 140/90 mmHg. Η μέση ηλικία ήταν 62,4 έτη, το 46% ήταν γυναίκες και το 54% άνδρες, ενώ όλοι παρακολουθούνταν σε ένα νοσοκομείο της επαρχίας Σιντ του Πακιστάν.
Καταγράφηκαν 418 υπερτασικές κρίσεις σε 312 συμμετέχοντες, δηλαδή περίπου στο 7% της ομάδας. Το μοντέλο μπορούσε να εντοπίσει με υψηλή αξιοπιστία όσους διέτρεχαν αυξημένο κίνδυνο έως και 72 ώρες νωρίτερα. Από όσους έλαβαν ειδοποίηση, περίπου το 32% εμφάνισε υπερτασική κρίση, ενώ το 97,4% όσων δεν έλαβαν ειδοποίηση δεν παρουσίασε κρίση.
Όσοι δεν παρουσίαζαν την αναμενόμενη νυχτερινή πτώση της πίεσης είχαν σχεδόν πέντε φορές μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν υπερτασική κρίση. Αντίστοιχα, όσοι παρουσίαζαν πρωινή αύξηση της πίεσης πάνω από 35 mmHg σε σχέση με τα νυχτερινά τους επίπεδα είχαν σχεδόν τετραπλάσιες πιθανότητες.
Στους ασθενείς για τους οποίους ο γιατρός έλαβε ειδοποίηση και προσάρμοσε τη θεραπεία μέσα σε 24 ώρες, καταγράφηκαν περίπου 61% λιγότερες υπερτασικές κρίσεις και 45% λιγότερες επισκέψεις στα επείγοντα, σε σύγκριση με όσους δεν έλαβαν έγκαιρη παρέμβαση.
Τι σημαίνει αυτό για τους ασθενείς
«Αν μπορούμε να αναγνωρίζουμε τον αυξημένο κίνδυνο υπερτασικής κρίσης ημέρες πριν εκδηλωθεί, έχουμε την ευκαιρία να παρέμβουμε έγκαιρα και να μειώσουμε τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών», προσθέτει ο Chaudhry.
«Εδώ και δεκαετίες, η αντιμετώπιση της υπέρτασης βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε μετρήσεις που αποτυπώνουν την πίεση σε μια συγκεκριμένη στιγμή, ενώ πολλοί ασθενείς δεν παρουσιάζουν κανένα προειδοποιητικό σύμπτωμα πριν εμφανιστεί μια σοβαρή επιπλοκή», επισημαίνει η ειδικός στην υπέρταση Maria Delgado-Lelievre από το Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι. Τέτοια εργαλεία μπορούν να συμπληρώνουν, αλλά όχι να αντικαθιστούν, την κρίση του γιατρού.
Η έρευνα πρόκειται να παρουσιαστεί από τις 6 έως τις 9 Νοεμβρίου στις Επιστημονικές Συνεδρίες 2026 της American Heart Association στο Σικάγο.
Τα ευρήματά της παραμένουν προκαταρκτικά, μέχρι να δημοσιευτούν σε επιστημονικό περιοδικό. Επειδή όλοι οι συμμετέχοντες παρακολουθούνταν σε ένα μόνο νοσοκομείο, η μέθοδος θα πρέπει να δοκιμαστεί και σε διαφορετικούς πληθυσμούς και συστήματα υγείας.
Σε επιστημονική δήλωση του 2025, η American Heart Association επισημαίνει ότι οι συσκευές μέτρησης της πίεσης χωρίς περιχειρίδα χρειάζονται ακόμη τυποποιημένες δοκιμές πριν χρησιμοποιηθούν για την καθοδήγηση της θεραπείας.
Παράλληλα, συνιστά τη χρήση αυτόματων πιεσομέτρων με περιχειρίδα για τον βραχίονα, καθώς τα μοντέλα για τον καρπό και το δάχτυλο είναι λιγότερο αξιόπιστα.
Πηγές: Medical Xpress, Hypertension, PubMed, npj Digital Medicine, PubMed