Συγκεκριμένες τροφές βρίσκονται στο μικροσκόπιο των επιστημόνων λόγω της πιθανής σύνδεσής τους με τον καρκίνο του στόματος. Αν και το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και ο HPV παραμένουν οι κυριότεροι παράγοντες κινδύνου, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι και οι διατροφικές επιλογές μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη μακροπρόθεσμη υγεία της στοματικής κοιλότητας.
Γιατί τα επεξεργασμένα κρέατα προβληματίζουν τους ειδικούς
Ο καρκίνος του στόματος αντιστοιχεί σε περίπου 3% των νέων διαγνώσεων καρκίνου κάθε χρόνο. Παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι γνωρίζουν τον ρόλο του καπνού και του αλκοόλ, λιγότεροι γνωρίζουν ότι ορισμένες τροφές μπορεί να δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη καρκινικών αλλοιώσεων.
«Ορισμένες τροφές μπορούν να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον μέσα στο στόμα όπου ο καρκίνος μπορεί να αναπτυχθεί με την πάροδο του χρόνου», αναφέρει ο Kelly F. Moyer, M.D., ωτορινολαρυγγολόγος στο University of Maryland Medical Center.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι τροφές που συνδέονται περισσότερο με φλεγμονώδεις διεργασίες είναι τα επεξεργασμένα κρέατα, όπως το μπέικον, τα αλλαντικά, τα χοτ ντογκ και τα λουκάνικα.
Οι επιστήμονες έχουν παρατηρήσει ότι η συχνή κατανάλωση επεξεργασμένων κρεάτων συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνων της στοματικής κοιλότητας και του στοματοφάρυγγα.
Τα παραπάνω υποστηρίζονται και από μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS ONE, η οποία κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι η υψηλή κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος συνδέεται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο καρκίνου της στοματικής κοιλότητας και του στοματοφάρυγγα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση επεξεργασμένων κρεάτων παρουσίαζαν περίπου 91% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης των συγκεκριμένων μορφών καρκίνου σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν λιγότερες ποσότητες, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη για περισσότερες προοπτικές μελέτες στο μέλλον.
Ο Alessandro Villa, D.D.S., Ph.D., M.P.H., επικεφαλής της στοματικής ιατρικής και της στοματικής ογκολογίας στο Herbert Wertheim Cancer Institute της Νότιας Φλόριντα, επισημαίνει ότι τα προϊόντα αυτά συχνά περιέχουν νιτρικά και νιτρώδη άλατα.
Οι συγκεκριμένες ουσίες χρησιμοποιούνται ως συντηρητικά για να παρατείνουν τη διάρκεια ζωής των τροφίμων και να συμβάλλουν στη συντήρησή τους. Ωστόσο, μέσα στον οργανισμό μπορούν να μετατραπούν σε Ν-νιτροζοενώσεις, οι οποίες έχουν καρκινογόνο δράση.
Η Διεθνής Υπηρεσία Έρευνας για τον Καρκίνο έχει κατατάξει τα επεξεργασμένα κρέατα στην Ομάδα 1 καρκινογόνων παραγόντων, κατηγορία στην οποία υπάρχουν επαρκή στοιχεία για σύνδεση με τον καρκίνο στους ανθρώπους.
5 είδη κρέατος που οι κρεοπώλες δεν θα αγόραζαν ποτέ από το σούπερ μάρκετ
Η υψηλή θερμοκρασία αυξάνει τους κινδύνους
Δεν είναι μόνο το ίδιο το επεξεργασμένο κρέας που απασχολεί τους ειδικούς. Σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζει και ο τρόπος μαγειρέματος.
Το ψήσιμο σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, το κάπνισμα και η απανθράκωση του κρέατος οδηγούν στη δημιουργία χημικών ενώσεων που έχουν συνδεθεί με βλάβες στο DNA.
«Τα ψητά, καπνιστά και άλλα κρέατα μπορούν επίσης να είναι προβληματικά, καθώς το μαγείρεμα σε υψηλές θερμοκρασίες παράγει χημικές ουσίες που ονομάζονται πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (PAHs) και ετεροκυκλικές αμίνες (HAAs), οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν άμεση βλάβη στο DNA των κυττάρων σας», αναφέρει ο Moyer.
Οι ενώσεις αυτές έχουν συσχετιστεί με οξειδωτικό στρες και μηχανισμούς που ευνοούν την καρκινογένεση.
Η χρόνια φλεγμονή και ο ρόλος της στην καρκινογένεση
Μια διατροφή πλούσια σε υπερεπεξεργασμένα κρέατα μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση χαμηλού βαθμού αλλά επίμονης φλεγμονής στον οργανισμό.
Η κατάσταση αυτή δυσκολεύει τον οργανισμό να επιδιορθώνει αποτελεσματικά τις κυτταρικές βλάβες που προκύπτουν καθημερινά.
Παράλληλα, ο αιμικός σίδηρος που περιέχεται κυρίως στα επεξεργασμένα κόκκινα κρέατα φαίνεται ότι μπορεί επίσης να συμμετέχει σε μηχανισμούς που σχετίζονται με την ανάπτυξη καρκίνου.
Πώς επηρεάζεται το μικροβίωμα του στόματος
Η στοματική κοιλότητα φιλοξενεί περισσότερα από 700 διαφορετικά είδη βακτηρίων που συμβάλλουν στη συνολική υγεία.
Όταν η ισορροπία αυτών των μικροοργανισμών διαταράσσεται, δημιουργείται μια κατάσταση που ονομάζεται δυσβίωση.
Οι ερευνητές εξετάζουν πλέον σοβαρά το ενδεχόμενο η διαταραχή του μικροβιώματος να συμβάλλει στην εμφάνιση καρκίνου του στόματος μέσω της χρόνιας φλεγμονής και της δημιουργίας ενός περιβάλλοντος που ευνοεί την ανάπτυξη μη φυσιολογικών κυττάρων.
Για τον λόγο αυτό, η κατανάλωση φρούτων, λαχανικών και άλλων θρεπτικών τροφών θεωρείται σημαντική για τη διατήρηση ενός πιο υγιούς στοματικού περιβάλλοντος.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε
Οι ειδικοί συνιστούν άμεση ιατρική αξιολόγηση όταν εμφανιστούν σημάδια που επιμένουν για αρκετές εβδομάδες.
Τα συχνότερα προειδοποιητικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Πληγές στο στόμα που δεν επουλώνονται μέσα σε δύο έως τρεις εβδομάδες.
- Κόκκινες, λευκές ή διάστικτες κηλίδες στη γλώσσα και τα ούλα.
- Ανεξήγητη απώλεια δοντιών.
- Επίμονο πρήξιμο ή εξόγκωμα στα χείλη, στα μάγουλα ή κάτω από τη γνάθο.
- Πόνο ή μούδιασμα στα χείλη, στα ούλα ή στα μάγουλα χωρίς προφανή αιτία.
6 νόστιμα σνακ με περισσότερη πρωτεΐνη από την μοσχαρίσια μπριζόλα
Τι μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε τον κίνδυνο
Παρότι δεν υπάρχει τρόπος πλήρους πρόληψης του καρκίνου, υπάρχουν πρακτικά μέτρα που μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη μείωση του κινδύνου.
Η διακοπή όλων των μορφών καπνού θεωρείται η σημαντικότερη παρέμβαση. Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι καπνιστές αντιμετωπίζουν πολλαπλάσιο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο του στόματος σε σχέση με όσους δεν καπνίζουν.
Εξίσου σημαντικός είναι και ο περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ, καθώς το αλκοόλ ερεθίζει τα κύτταρα της στοματικής κοιλότητας και αποτελεί γνωστό καρκινογόνο παράγοντα.
Η καθημερινή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών προσφέρει αντιοξειδωτικά και φυτοχημικές ενώσεις που συμβάλλουν στην προστασία του οργανισμού από κυτταρικές βλάβες.
Παράλληλα, η σωστή στοματική υγιεινή, το καθημερινό βούρτσισμα, η χρήση οδοντικού νήματος και οι τακτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο βοηθούν στον περιορισμό της φλεγμονής και στη διατήρηση της ισορροπίας των βακτηρίων του στόματος.
Τι συμβαίνει στο σώμα μας όταν ξεκινάμε να τρώμε κρέας μετά τη νηστεία
Τέλος, οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι ο εμβολιασμός κατά του HPV αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό εργαλείο πρόληψης, ιδιαίτερα για τους νεότερους ενήλικες, καθώς ο ιός συγκαταλέγεται πλέον στους βασικούς παράγοντες που συνδέονται με καρκίνους του στόματος και του λαιμού.