Το λαχανικό της αφθονίας συγκομίζεται ενώ είναι ακόμη άγουρο, έχει μαλακή φλούδα και βρώσιμους σπόρους. Αν και βοτανικά είναι φρούτο, χρησιμοποιείται ως λαχανικό και έχει γίνει βασικό συστατικό της ελληνικής και της μεσογειακής κουζίνας. Ποια τα οφέλη του για την υγεία.
Ποια φρούτα και λαχανικά έχουν τα περισσότερα φυτοφάρμακα – Κάποια συνδέονται και με καρκίνο
Ποιο είναι το λαχανικό της αφθονίας και ποια τα οφέλη του για την υγεία
Το κολοκύθι (Cucurbita pepo), στην Ελλάδα, είναι στην εποχή του από την άνοιξη έως το καλοκαίρι, με κορύφωση μεταξύ Μαΐου και Σεπτεμβρίου, όταν η γεύση και η υφή του είναι στο καλύτερο σημείο τους.
Το κολοκύθι έχει ήπια, ελαφρώς γλυκιά γεύση και υψηλή περιεκτικότητα σε νερό, γεγονός που το καθιστά μαλακό, τρυφερό και μερικές φορές κρεμώδες όταν μαγειρεύεται, ενώ παραμένει σταθερό και ελαφρώς τραγανό όταν καταναλώνεται ωμό.
Η ουδέτερη γεύση του το βοηθά να απορροφά εύκολα υλικά όπως ελαιόλαδο, σκόρδο, λεμόνι και βότανα. Χρησιμοποιείται ευρέως σε παραδοσιακά πιάτα όπως κολοκυθοκεφτέδες, γεμιστά κολοκύθια, σαλάτες και πίτες, καθώς και σε ψητές, σοταρισμένες, ψημένες στον φούρνο ή ακόμη και ωμό. Η Αμερικανίδα διαιτολόγος-διατροφολόγος του Cleveland Clinic, Lara Whitson, εξηγεί ποια είναι τα οφέλη του για την υγεία.
Ιατρικές τοπικές χρήσεις των υποπροϊόντων κολοκυθιού
Μελέτη του 2024 με τίτλο, «In Vitro Evaluation of Wound Healing, Stemness Potentiation, Antioxidant Activity, and Phytochemical Profile of Cucurbita moschata Duchesne Fruit Pulp Ethanolic Extract», διαπίστωσε ενισχυμένη κυτταρική μετανάστευση, αντιοξειδωτική δραστηριότητα και βιοδραστικές ενώσεις που υποστηρίζουν την επούλωση πληγών.
Το λαχανικό του 16ο αιώνα μπορεί να ενισχύσει τον μεταβολισμό και να έχει αντιφλεγμονώδη δράση
Άλλες πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι τα υποπροϊόντα κολοκυθιού και κολοκύθας (Cucurbita spp.), όπως εκχυλίσματα φλούδας και έλαιο σπόρων, ενδέχεται να υποστηρίζουν την αποκατάσταση του δέρματος όταν εφαρμόζονται τοπικά.
Τα δεδομένα αναφέρουν ότι αυτές οι φυσικές ενώσεις βοηθούν τις πληγές να επουλώνονται ταχύτερα, μειώνουν τη φλεγμονή και βελτιώνουν την αναγέννηση του δέρματος. Τα περισσότερα δεδομένα προέρχονται από εργαστηριακές και ζωικές μελέτες, επομένως απαιτείται περισσότερη έρευνα σε ανθρώπους.
- Mειωμένη φλεγμονή και ταχύτερη επούλωση σε τραύματα δέρματος υπό στρες
- Το έλαιο σπόρων κολοκύθας αύξησε την αποκατάσταση ιστών, την ανάπτυξη αιμοφόρων αγγείων και τη σύσπαση τραυμάτων
- Τα έλαια σπόρων ενδέχεται να ενεργοποιούν οδούς αποκατάστασης του δέρματος και να μειώνουν το οξειδωτικό στρες
- Τα εκχυλίσματα κολοκύθας ενδέχεται να βοηθούν στη δερματίτιδα μειώνοντας φλεγμονώδεις δείκτες
Διατροφική αξία
Το κολοκύθι είναι πλούσιο σε βιταμίνες, μέταλλα και φυτικές ενώσεις που είναι ωφέλιμες για την υγεία σας.
Ένα μέτριο κολοκύθι περιέχει:
- 33 θερμίδες
- 2,3 γραμμάρια πρωτεΐνης
- 2 γραμμάρια φυτικών ινών
- 6 γραμμάρια υδατανθράκων
Και όσον αφορά τη συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη (ΣΗΠ) βιταμινών και μετάλλων, ένα μέτριο κολοκύθι παρέχει:
- 35 mg βιταμίνης C (39% της ΣΗΠ)
- 0,32 mg βιταμίνης B6 (19% της ΣΗΠ)
- 0,184 mg ριβοφλαβίνης (14% της ΣΗΠ)
- 0,35 mg μαγγανίου (15% της ΣΗΠ)
- 47 μικρογραμμάρια φυλλικού οξέος (12% της ΣΗΠ)
- 512 mg καλίου (11% της ΣΗΠ)
- 0,104 mg χαλκού (12% της ΣΗΠ)
- 0,73 mg σιδήρου (4% της ΣΗΠ)
Αλλά για να αποκομίσετε αυτά τα οφέλη, μην αφαιρείτε τη φλούδα. «Η φλούδα του κολοκυθιού περιέχει μεγάλο μέρος των βιταμινών C και B6, οπότε μην την αφαιρείτε», συμβουλεύει η Whitson, σύμφωνα με το Cleveland Clinic. «Απλώς πλύντε το πριν το μαγείρεμα. Αν κόψετε το κολοκύθι σε φέτες, δεν θα καταλάβετε τη φλούδα, η οποία έχει ήπια γεύση».
Το αρωματικό λαχανικό των Νεμεών που μπορεί να βελτιώσει τη χώνευση και να μειώσει τη φλεγμονή
Κολοκύθι: Οφέλη για την υγεία
1. Βοηθά στη μείωση θερμίδων
Τα noodles κολοκυθιού, ή «zoodles», αποτελούν μια εναλλακτική με λιγότερες θερμίδες σε σχέση με τα κλασικά ζυμαρικά σίτου. «Μπορείτε να αγοράσετε ή να φτιάξετε τα δικά σας zoodles… Ταιριάζουν με πολλές σάλτσες. Μία μερίδα 1 φλιτζανιού έχει περίπου 30 έως 40 θερμίδες, σε σύγκριση με 200 θερμίδες μιας μερίδας ζυμαρικών σίτου», λέει η Whitson.
Είναι εύκολα στην προετοιμασία και μπορούν να καταναλωθούν ωμά ή ελαφρώς μαγειρεμένα. «Όσοι έχουν διαβήτη μπορεί να εκτιμήσουν τα noodles κολοκυθιού, καθώς ικανοποιούν την επιθυμία για ζυμαρικά χωρίς την απότομη αύξηση του σακχάρου».
2. Βελτιώνει την πέψη
Το κολοκύθι παρέχει φυτικές ίνες, που υποστηρίζουν την υγεία του εντέρου και βοηθούν στην πρόληψη της δυσκοιλιότητας και του φουσκώματος και η αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας σχετίζεται με χαμηλότερο ρίσκο για καρκίνο.
«Η κατανάλωση κολοκυθιού αντί για τρόφιμα χαμηλά σε φυτικές ίνες… είναι ένας εξαιρετικός τρόπος να αυξήσετε την πρόσληψη φυτικών ινών», σημειώνει η Whitson.
3. Ενισχύει το ανοσοποιητικό
Το κολοκύθι υποστηρίζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού μέσω των φυτικών ινών και της βιταμίνης C. «Το μικροβίωμά σας είναι μια κοινότητα μικροσκοπικών οργανισμών που βοηθούν στην αντιμετώπιση “εισβολέων”», εξηγεί η Whitson.
Η βιταμίνη C παίζει επίσης βασικό ρόλο. «Η βιταμίνη C βοηθά τα κύτταρα του ανοσοποιητικού να εντοπίζουν ιούς… και συμβάλλει στην επούλωση των ιστών».
4. Συμβάλλει στην πρόληψη αναιμίας
Το κολοκύθι περιέχει βιταμίνη B6, σίδηρο και βιταμίνη C – θρεπτικά συστατικά που συνδέονται με την πρόληψη της αναιμίας. «Η βιταμίνη C βοηθά το σώμα να απορροφά τον σίδηρο πιο αποτελεσματικά», αναφέρει η ειδικός. Ωστόσο, απαιτείται ιατρική καθοδήγηση για διάγνωση και θεραπεία.
5. Προστατεύει τα μάτια
Το κολοκύθι περιέχει λουτεΐνη και ζεαξανθίνη, καροτενοειδή που υποστηρίζουν την υγεία των ματιών. Μελέτη δείχνει ότι ενδέχεται να βοηθούν στην πρόληψη της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας. «Εστιάστε στην κατανάλωση τροφών με ποικιλία χρωμάτων… για να λαμβάνετε διαφορετικά καροτενοειδή», συμβουλεύει η Whitson.
Πηγές: Cleveland Clinic, PubMed, Dentistry3000, ReserchGate, Frontiers, WILEY