Η φράση που άκουσε μετά τη διάγνωση για καρκίνο στους πνεύμονες άλλαξε εντελώς τον τρόπο που αντιμετώπισε την ασθένεια.
Καρκίνος του πνεύμονα: Πρωτοποριακή κλινική μελέτη πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα
Η διάγνωση για καρκίνο στους πνεύμονες και η αντίδραση του συζύγου της
Η εικόνα του καρκίνου του πνεύμονα ως μιας νόσου που αφορά αποκλειστικά καπνιστές αλλάζει πλέον δραματικά. Τα τελευταία χρόνια, ολοένα και περισσότερες γυναίκες που δεν έχουν καπνίσει ποτέ διαγιγνώσκονται με καρκίνο στον πνεύμονα, προκαλώντας έντονο προβληματισμό στην επιστημονική κοινότητα.
Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, οι γυναίκες μη καπνίστριες εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο σε σχέση με τους άνδρες, ενώ οι ειδικοί μιλούν για μια «σιωπηλή αύξηση» περιστατικών παγκοσμίως. Παράγοντες όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση, οι ορμονικές επιδράσεις, η γενετική προδιάθεση αλλά και περιβαλλοντικές εκθέσεις βρίσκονται πλέον στο μικροσκόπιο των ερευνητών.
Η τάση αυτή αποτυπώνεται και σε μεγάλες επιστημονικές αναλύσεις. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο BMJ Open κατέγραψε σημαντική αύξηση των περιστατικών καρκίνου του πνεύμονα σε άτομα που δεν κάπνισαν ποτέ, με τη μεγαλύτερη άνοδο να εμφανίζεται στις γυναίκες.
Παράλληλα, το International Agency for Research on Cancer (IARC) επισημαίνει ότι ο καρκίνος του πνεύμονα σε μη καπνιστές αποτελεί πλέον μία από τις βασικές αιτίες θανάτου από καρκίνο διεθνώς. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η έγκαιρη διάγνωση παραμένει καθοριστική, καθώς τα συμπτώματα συχνά αγνοούνται επειδή οι ασθενείς δεν ανήκουν στο «τυπικό» προφίλ υψηλού κινδύνου.
Η Helene Rosenthal πίστευε πως η ζωή της κυλούσε φυσιολογικά μέχρι τη στιγμή που ένα τηλεφώνημα από τον γιατρό ανέτρεψε τα πάντα. Η διάγνωση καρκίνου στον πνεύμονα έφερε φόβο, πανικό και αβεβαιότητα. Όμως αυτό που δεν περίμενε ήταν η αντίδραση του συζύγου της — μια φράση που αρχικά ακούστηκε σκληρή, αλλά τελικά έγινε το προσωπικό της mantra στη μάχη με την ασθένεια.
«Έχω καρκίνο στον πνεύμονα;» ψιθύρισε η Helene Rosenthal στον γιατρό της, σύμφωνα με την προσωπική της αφήγηση, προσπαθώντας σχεδόν να κρατήσει τη διάγνωση «μυστική».
Η απάντηση ήρθε άμεσα και ξεκάθαρα:
«Φοβάμαι πως ναι».
Μόλις έκλεισε το τηλέφωνο, όπως περιγράφει η ίδια η Helene Rosenthal, «το δωμάτιο πάγωσε». Το πρώτο πράγμα που έκανε ήταν να τρέξει στο γραφείο του συζύγου της, Jimmy.
«Είναι καρκίνος», του είπε.
Τότε ήρθε η απάντηση που δεν περίμενε ποτέ:
«Helene, λυπάμαι που στο λέω, αλλά δεν είσαι κάτι ξεχωριστό».
Η ατάκα που αρχικά ακούστηκε σκληρή
Η Helene Rosenthal εξηγεί πως ήταν παντρεμένη με τον Jimmy περισσότερα από 35 χρόνια και κατάλαβε αμέσως ότι δεν προσπαθούσε να την πληγώσει.
«Δεν προσπαθούσε να με υποτιμήσει. Προσπαθούσε να με παρηγορήσει με τον δικό του, απόλυτα λογικό τρόπο», αναφέρει.
Παρότι τα λόγια του ακούστηκαν σοκαριστικά εκείνη τη στιγμή, σταδιακά απέκτησαν διαφορετικό νόημα.
Μια διάγνωση χωρίς προειδοποίηση
Λίγες εβδομάδες πριν τη διάγνωση, η καθημερινότητα της Helene Rosenthal δεν θύμιζε άνθρωπο που αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα υγείας.
Περπατούσε γρήγορα στο Central Park της Νέας Υόρκης, έκανε γυμναστική με kettlebells και αισθανόταν, όπως λέει, «εξαιρετικά καλά».
Στα 63 της χρόνια, το μόνο που θεωρούσε ότι είχε αλλάξει ήταν πως απέφευγε πλέον τα χαμηλοκάβαλα jeans.
Όμως ένας τυπικός έλεγχος ρουτίνας έφερε την ανατροπή.
Ο γιατρός της παρατήρησε μια λευκή σκιά στον δεξί πνεύμονα σε ακτινογραφία θώρακος. Αρχικά δεν ανησύχησε ιδιαίτερα.
«Μπορεί να ήταν ουλή από λοίμωξη ή απλώς κάποιες αθώες κηλίδες», είχε σχολιάσει τότε.
Για προληπτικούς λόγους ζήτησε αξονική τομογραφία.
Από την αξονική στη βιοψία
Η αξονική οδήγησε σε PET scan. Το PET scan οδήγησε σε βιοψία. Και η βιοψία στο τηλεφώνημα που άλλαξε τα πάντα.
Το διάστημα ανάμεσα στη διάγνωση και το χειρουργείο ήταν εξουθενωτικό ψυχολογικά.
Η Helene Rosenthal απέφυγε να μιλήσει σχεδόν σε όλους για όσα περνούσε. Ακόμη και τα παιδιά της δεν γνώριζαν τίποτα στην αρχή.
Τελικά το ανακάλυψαν μέσω εφαρμογής location sharing όταν είδαν ότι η μητέρα τους περνούσε την επέτειο γάμου της μέσα σε νοσοκομείο.
Η φράση που έγινε mantra
Μέσα στον φόβο και την αβεβαιότητα, η φράση του συζύγου της άρχισε να αποκτά νέο νόημα.
«Δεν είσαι κάτι ξεχωριστό».
Η Helene Rosenthal εξηγεί πως αυτή η σκέψη τη βοήθησε να σταματήσει να αναρωτιέται:
«Γιατί συνέβη σε εμένα;»
«Τι έκανα λάθος;»
«Πώς γίνεται να αρρώστησα αφού πρόσεχα;»
Αντί γι’ αυτό, άρχισε να σκέφτεται:
«Γιατί όχι σε εμένα;»
Σύμφωνα με τα στοιχεία, σχεδόν το 20% των γυναικών που διαγιγνώσκονται με καρκίνο του πνεύμονα στις ΗΠΑ δεν έχουν καπνίσει ποτέ.
«Ήμουν απλώς μία από τις περισσότερες από 22.000 γυναίκες. Τίποτα ξεχωριστό», σημειώνει.
«Ο καθένας με πνεύμονες μπορεί να νοσήσει»
Η Helene Rosenthal περιγράφει πως η διάγνωση αποτέλεσε και μια βίαιη υπενθύμιση της ανθρώπινης ευαλωτότητας.
«Το σώμα μπορεί να κάνει λάθη», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Παραδέχεται πως αναζήτησε αρχικά τι μπορεί να είχε κάνει λάθος η ίδια, όμως τελικά κατέληξε σε ένα διαφορετικό συμπέρασμα:
«Οποιοσδήποτε έχει πνεύμονες μπορεί να εμφανίσει καρκίνο του πνεύμονα».
Λίγο πριν τη λοβεκτομή για την αφαίρεση μέρους του δεξιού πνεύμονα, ο χειρουργός μπήκε στον θάλαμο για τις τελευταίες ερωτήσεις.
Ο Jimmy προσπάθησε να ελαφρύνει την ατμόσφαιρα.
«Ελπίζω ο γιατρός να έχει πιει αρκετό καφέ σήμερα», είπε χαμογελώντας.
Ο γιατρός γέλασε και εξήγησε πως είχε ήδη πραγματοποιήσει άλλη επέμβαση νωρίτερα, ενώ συμμετείχε και σε επιστημονική συζήτηση στη Νότια Κορέα σχετικά με την αύξηση του καρκίνου του πνεύμονα σε γυναίκες που δεν καπνίζουν.
Μόλις έφυγε από το δωμάτιο, ο Jimmy γύρισε ξανά προς τη Helene Rosenthal και είπε:
«Είδες; Σου το είπα. Δεν είσαι κάτι ξεχωριστό».
Δύο Ιρλανδές νοσοκόμες που βρίσκονταν εκείνη τη στιγμή στον θάλαμο αντέδρασαν αμέσως.
«Δεν φαίνεται και πολύ αστείος, έτσι;» σχολίασε χαμηλόφωνα η μία.
Η Helene Rosenthal απάντησε:
«Είναι μεγάλη ιστορία».
Όπως περιγράφει, ήταν η πρώτη φορά μετά από έξι εβδομάδες που γέλασε πραγματικά.
Πότε ο επίμονος βήχας και η πτώση βλεφάρου μπορεί να σχετίζονται με τον καρκίνο του πνεύμονα
Τα ευχάριστα νέα μετά την επέμβαση
Δύο εβδομάδες αργότερα, οι γιατροί ανακοίνωσαν τα θετικά νέα.
Ο καρκίνος είχε εντοπιστεί νωρίς και δεν είχε κάνει μεταστάσεις.
Δεν χρειάστηκε χημειοθεραπεία ούτε ακτινοβολίες.
«Πηγαίνετε να χαρείτε τη ζωή σας. Θα τα πούμε σε έξι μήνες για αξονική», της είπε ο γιατρός χαμογελώντας.
Η ζωή μετά τον καρκίνο
Οκτώ μήνες μετά, η Helene Rosenthal αναφέρει πως η ζωή δεν θυμίζει πλέον «τη σιωπή πριν από την καταιγίδα».
Παρόλα αυτά, συνεχίζει να ζει με το ίδιο mantra.
Το χρησιμοποιεί όταν δέχεται απορρίψεις στη δουλειά της ως freelance writer.
Το θυμάται ακόμη και όταν ένας απλός βήχας προκαλεί φόβο.
Και κυρίως το κράτησε μέσα της στην πρώτη επανεξέταση μετά την επέμβαση, καθώς περίμενε με αγωνία τα αποτελέσματα.
Η ίδια επισημαίνει πως η περίπτωσή της δεν ήταν σπάνια.
Από το 2019, οι διαγνώσεις καρκίνου του πνεύμονα στις γυναίκες έχουν αυξηθεί κατά 6%, ενώ η έγκαιρη διάγνωση και οι νέες θεραπείες αλλάζουν πλέον σημαντικά τα ποσοστά επιβίωσης.
Η αλλαγή στα δάκτυλα που μπορεί να σχετίζεται με καρκίνο του πνεύμονα
«Μπορώ να ζήσω με αυτό», καταλήγει η Helene Rosenthal.