Η δυσλεξία συνδέεται συχνά με δυσκολίες στην ανάγνωση και τη γραφή. Ωστόσο, ορισμένα πρώιμα σημάδια μπορεί να εμφανιστούν στην καθημερινότητα και να μην σχετίζονται με το σχολείο. Ειδικοί μιλούν για τα σημάδια της δυσλεξίας που περνούν εύκολα απαρατήρητα.
Ξεχνάτε αριθμούς τηλεφώνων και PIN; Πότε είναι σύμπτωμα δυσλεξίας
Ποια τα τρία σημάδια που σχετίζονται με δυσλεξία αλλά δεν εμφανίζονται στο σχολείο
Η δυσλεξία είναι μια συχνή μαθησιακή δυσκολία που επηρεάζει την ανάγνωση, τη γραφή και την ορθογραφία, και εκτιμάται ότι περίπου ένα στα 10 άτομα έχει κάποια μορφή της. Αν και δεν επηρεάζει τη νοημοσύνη, μπορεί να επηρεάσει πολλούς τομείς της ζωής πέρα από τον γραμματισμό.
Ειδικοί από το Ηνωμένο Βασίλειο με εξειδίκευση στις νευροαναπτυξιακές παθήσεις επισημαίνουν τρία σημάδια δυσλεξίας που μπορεί να εμφανιστούν εκτός σχολείου.
«Η δυσκολία με τον γραμματισμό είναι μια θεμελιώδης πρόκληση – επηρεάζει την εμπειρία ενός ατόμου στην εκπαίδευση, την εργασία και συχνά την αυτοεκτίμησή του. Η δυσλεξία δεν συνδέεται με τη νοημοσύνη και εμφανίζεται σε ένα ευρύ φάσμα ικανοτήτων, αλλά η έγκαιρη αναγνώριση οδηγεί σε ταχύτερη παρέμβαση και πιο θετικές εκβάσεις», δήλωσε η Alicia Johnson, ειδική στις Αξιολογητής ειδικών μαθησιακών δυσκολιών, σύμφωνα με το Express.
Δυσλεξία: Τα 6 συμπτώματα που πρέπει να προσέξουν οι γονείς στα παιδιά τους
Μπορεί η δυσλεξία να διαγνωστεί λανθασμένα ως κάποια άλλη πάθηση;
Η δυσλεξία μπορεί να διαγνωστεί λανθασμένα, επειδή αρκετές νευροαναπτυξιακές διαταραχές μοιράζονται παρόμοιες δυσκολίες στην ανάγνωση, την προσοχή και την επεξεργασία της γλώσσας. Αυτά τα επικαλυπτόμενα συμπτώματα μπορεί να δυσκολεύουν τον εντοπισμό της κύριας αιτίας των μαθησιακών δυσκολιών ενός παιδιού.
Για παράδειγμα, οι δυσκολίες στην ανάγνωση μπορεί να φαίνονται ως απροσεξία, ενώ οι καθυστερήσεις στη γλώσσα, οι δυσκολίες στα μαθηματικά, τα προβλήματα οπτικής επεξεργασίας ή τα προβλήματα κινητικού συντονισμού μπορεί να κρύβουν ή να μοιάζουν με δυσλεξία. Επειδή πολλές από αυτές τις παθήσεις επηρεάζουν παρόμοιες γνωστικές δεξιότητες, απαιτείται προσεκτική αξιολόγηση για να εξασφαλιστεί η σωστή διάγνωση και η κατάλληλη υποστήριξη.
Μελέτη του 2026 με τίτλο “Toward an Improved Understanding of Dyslexia: Reflections on a New Consensus Definition and Its Implications” εξηγεί ότι οι διαφορές στον τρόπο ορισμού και διάγνωσης της δυσλεξίας εξακολουθούν να δυσκολεύουν την έρευνα και την υποστήριξη.
Περιγράφει τη δυσλεξία ως μια αναπτυξιακή κατάσταση που επηρεάζεται από γενετικούς, περιβαλλοντικούς και γνωστικούς παράγοντες, αλλά αναφέρει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με το πόσο συχνή είναι, πώς πρέπει να αξιολογείται και πώς επικαλύπτεται με δυσκολίες στη γλώσσα και τα μαθηματικά.
Παθήσεις με τις οποίες μπορεί να συγχέεται η δυσλεξία
- ΔΕΠΥ: τα προβλήματα προσοχής και η αργή ανάγνωση μπορεί να φαίνονται παρόμοια και στις δύο παθήσεις.
- Αναπτυξιακή γλωσσική διαταραχή (ΑΓΔ): και οι δύο περιλαμβάνουν δυσκολίες στην επεξεργασία της γλώσσας που επηρεάζουν την ανάπτυξη της ανάγνωσης.
- Δυσαριθμησία: οι μαθησιακές δυσκολίες στην ανάγνωση και στα μαθηματικά εμφανίζονται συχνά μαζί και μοιράζονται κοινούς γνωστικούς παράγοντες κινδύνου.
- Διαταραχές οπτικής επεξεργασίας: προβλήματα στην οπτική αντίληψη ή την οπτική προσοχή μπορεί να επηρεάζουν την αναγνώριση λέξεων.
- Αναπτυξιακή διαταραχή του συντονισμού των κινήσεων (δυσπραξία): η αργή επεξεργασία πληροφοριών, τα προβλήματα γραφής και οι δυσκολίες στην ακολουθία ενεργειών μπορεί να επικαλύπτονται με τη δυσλεξία.
Σημάδια δυσλεξίας που δεν σχετίζονται με ανάγνωση ή γραφή
- Δυσκολία στην απομνημόνευση ακολουθιών ή στην εκτέλεση οδηγιών με πολλά βήματα.
- Δυσκολίες στη φωνολογική επίγνωση (αναγνώριση ή χειρισμός ήχων).
- Δυσκολίες στη μνήμη εργασίας, την οργάνωση και τη διαχείριση χρόνου.
Που οφείλεται η δυσλεξία; Τι απαντά ο αναπτυξιολόγος
Το NHS εξηγεί ότι τα άτομα με δυσλεξία μπορεί να κατανοούν καλά τις προφορικές πληροφορίες, αλλά να δυσκολεύονται να επεξεργαστούν γραπτό υλικό. Συχνά σημάδια περιλαμβάνουν αργή ανάγνωση ή γραφή, σύγχυση με γράμματα, αποφυγή γραπτών εργασιών, κακή ορθογραφία και δυσκολία στον προγραμματισμό.
Αν η δυσλεξία δεν έχει διαγνωστεί, οι γονείς μπορεί να παρατηρήσουν μοτίβα στα σχόλια του σχολείου, όπως ότι ένα παιδί χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσει εργασίες ανάγνωσης ή γραφής, δυσκολεύεται να ακολουθήσει μια ακολουθία οδηγιών ή παρουσιάζει σαφή διαφορά μεταξύ προφορικών και γραπτών δεξιοτήτων.
Τα παιδιά με αδιάγνωστη δυσλεξία μπορεί επίσης να φαίνονται πιο αφηρημένα ή απογοητευμένα στο σχολείο απ’ ό,τι στο σπίτι. «Αυτή η συμπεριφορά μπορεί να επικοινωνεί μια δυσκολία. Στόχος είναι να διαπιστωθεί αν οι ‘εκρήξεις’ συνδέονται με εργασίες ανάγνωσης και γραφής», δημειώνουν οι ειδικοί.
Η σωστή διάγνωση μπορεί να βοηθήσει σημαντικά τόσο τα παιδιά όσο και τους ενήλικες. Μπορεί να βελτιώσει την αυτοεκτίμηση, δείχνοντας ότι οι μαθησιακές δυσκολίες δεν συνδέονται με τη νοημοσύνη ή την προσπάθεια. Εργαλεία υποστήριξης, όπως υποστηρικτικές τεχνολογίες και προσαρμογές στις εξετάσεις, μπορούν επίσης να βελτιώσουν την ακαδημαϊκή απόδοση.
Πότε το παιδί χρειάζεται παιδοψυχολόγο | Checklist για γονείς
Η δυσλεξία συχνά συνυπάρχει με παθήσεις όπως το ΔΕΠΥ, γεγονός που σημαίνει ότι η διάγνωση της μίας μπορεί να βοηθήσει στον ταχύτερο εντοπισμό της άλλης.