Η κρίση πανικού μπορεί να μοιάζει πολύ με ένα έμφραγμα, κάτι που την κάνει ιδιαίτερα τρομακτική. Και τα δύο μπορεί να προκαλέσουν πόνο στο στήθος, ταχυκαρδία και δυσκολία στην αναπνοή. Αυτό, από μόνο του, το κάνει πολύ δύσκολο να καταλάβουμε τι συμβαίνει. Ποια τα συμπτώματα και ποιες οι διαφορές.
Κρίση άγχους: Το πρώτο πράγμα που προτείνει ένας ψυχοθεραπευτής να κάνετε για να ηρεμήσετε
Πώς να ξεχωρίσετε τη διαφορά ανάμεσα σε μια κρίση πανικού και ένα καρδιακό επεισόδιο – Ποια τα συμπτώματα
«Μπορεί να είναι τρομακτικό επειδή και οι δύο καταστάσεις μπορούν να φέρουν πόνο στο στήθος, ταχυκαρδία και δύσπνοια, και δεν μπορείτε να είστε σίγουροι τι συμβαίνει», εξηγεί ο Andrew Mathias από το University of Rochester Medicine Cardiac Care, σύμφωνα με το Futurity.
Η κατανόηση των διαφορών είναι σημαντική ώστε να γνωρίζετε πότε να αναζητήσετε την κατάλληλη ιατρική φροντίδα.
Γιατί κάποιοι που παθαίνουν κρίση πανικού νομίζουν ότι είναι έμφραγμα; Γιατί νομίζουν ότι πεθαίνουν;
Σύμφωνα με εργασία του 2024 με τίτλο “The cognitive theory of panic disorder: A systematic narrative review”, τα άτομα με διαταραχή πανικού παρερμηνεύουν συστηματικά φυσιολογικές σωματικές αισθήσεις ως καταστροφικές, πυροδοτώντας έντονα κρίσεις πανικού, με στοιχεία από 53 μελέτες που επιβεβαιώνουν ότι αυτός ο μηχανισμός είναι κεντρικός για την κατανόηση και τη θεραπεία.
Οι κρίσεις πανικού μπορεί να μοιάζουν με εμφράγματα επειδή το σώμα παράγει έντονα σωματικά συμπτώματα και ο εγκέφαλος τα ερμηνεύει γρήγορα ως επικίνδυνα. Αυτό συμβαίνει αυτόματα, δημιουργώντας έναν γρήγορο κύκλο όπου ο φόβος ενισχύει τα συμπτώματα και τα εντονότερα συμπτώματα αυξάνουν τον φόβο. Επειδή όλα κλιμακώνονται μέσα σε δευτερόλεπτα, η εμπειρία φαίνεται πραγματική και πειστική, οδηγώντας συχνά τους ανθρώπους να πιστεύουν ότι βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο.
Καρδιακή προσβολή ή κρίση πανικού; Ποια είναι τα συμπτώματα και πώς θα καταλάβετε τη διαφορά
- Οι κρίσεις πανικού ξεκινούν από την παρερμηνεία φυσιολογικών σημάτων του σώματος ως επικίνδυνων
- Συμπτώματα όπως πόνος στο στήθος και ζάλη μοιάζουν πολύ με σημάδια εμφράγματος
- Δημιουργείται ένας κύκλος όπου ο φόβος αυξάνει τα συμπτώματα και τα συμπτώματα αυξάνουν τον φόβο
- Το σύστημα αντίληψης του σώματος στον εγκέφαλο γίνεται υπερδραστήριο και επικεντρωμένο στην απειλή
Τι αίσθηση έχει μια κρίση πανικού;
Οι κρίσεις πανικού είναι ξαφνικά, έντονα επεισόδια φόβου ή υπερβολικού άγχους που μπορεί να κορυφωθούν μέσα σε λίγα λεπτά. Παρόλο που κάποιοι τις αποκαλούν κρίσεις άγχους, διαφέρουν από το γενικευμένο άγχος.
Εμφανίζονται ως αντίδραση σε στρες, φόβο ή κάποιο συγκεκριμένο ερέθισμα, αλλά μπορεί επίσης να προκύψουν απροσδόκητα. Είναι πιο συχνές σε άτομα με αγχώδεις διαταραχές, αλλά μπορούν να συμβούν σε οποιονδήποτε.
Κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού, μπορεί να νιώσετε:
- Πόνο ή δυσφορία στο στήθος
- Ταχυκαρδία
- Δύσπνοια
- Εφίδρωση
- Τρέμουλο ή ρίγος
- Αίσθημα πνιγμού
- Ναυτία ή κοιλιακή δυσφορία
- Ζάλη ή αίσθηση λιποθυμίας
Οι κρίσεις πανικού είναι πιο συχνές σε άτομα με αγχώδεις διαταραχές, αλλά μπορούν να συμβούν σε οποιονδήποτε.
Φοβίες: Πώς δεν θα ορίζουν τη ζωή σας
Τι αίσθηση έχει ένα έμφραγμα;
Ένα έμφραγμα (έμφραγμα του μυοκαρδίου) συμβαίνει όταν η ροή αίματος σε ένα μέρος του καρδιακού μυός μπλοκάρεται, συνήθως από έναν θρόμβο αίματος. Αυτό το μπλοκάρισμα εμποδίζει το οξυγόνο να φτάσει στην καρδιά.
Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν, αλλά συνήθως περιλαμβάνουν:
- Πόνο ή πίεση στο στήθος
- Πόνο στη γνάθο
- Πόνο ή δυσφορία στο χέρι, την πλάτη ή τον αυχένα
- Πόνο ή δυσφορία στο στομάχι
- Δύσπνοια
- Κρύο ιδρώτα
- Ναυτία
- Ζάλη ή αίσθηση λιποθυμίας
Τα εμφράγματα αποτελούν επείγοντα ιατρικά περιστατικά και απαιτούν άμεση αντιμετώπιση. Εάν υποψιάζεστε έμφραγμα, καλέστε αμέσως το 166.
Κρίσεις πανικού: Δοκιμάστε το κόλπο των 4” από τον στρατό που τις σταματά άμεσα
Πώς να καταλάβετε τη διαφορά
Οι βασικές διαφορές μεταξύ κρίσεων πανικού και εμφραγμάτων εντοπίζονται στην έναρξη και τη διάρκεια των συμπτωμάτων:
- Έναρξη: Οι κρίσεις πανικού ξεκινούν ξαφνικά και κορυφώνονται μέσα σε λίγα λεπτά. Τα συμπτώματα εμφράγματος συχνά αρχίζουν σταδιακά και επιδεινώνονται.
- Διάρκεια: Τα συμπτώματα κρίσης πανικού συνήθως υποχωρούν μέσα σε 20–30 λεπτά. Τα συμπτώματα εμφράγματος διαρκούν περισσότερο και δεν υποχωρούν χωρίς ιατρική αντιμετώπιση.
- Εκλυτικοί παράγοντες: Οι κρίσεις πανικού μπορεί να πυροδοτηθούν από συγκεκριμένες καταστάσεις ή σκέψεις, ενώ εξωτερικοί παράγοντες δεν οδηγούν σε εμφράγματα.
- Ανταπόκριση σε φάρμακα: Οι κρίσεις πανικού μπορεί να υποχωρήσουν με φάρμακα κατά του άγχους, ενώ τα εμφράγματα απαιτούν άμεση ιατρική φροντίδα, όπως φάρμακα για διάλυση θρόμβων ή επεμβάσεις για την αποκατάσταση της ροής αίματος στην καρδιά.
Κρίση πανικού: Ποιο μοντέλο ψυχοθεραπείας να επιλέξετε
«Αν είστε αγχώδες άτομο ή έχετε βιώσει ξανά κρίση πανικού, καθίστε και πάρτε μερικές βαθιές αναπνοές ή κάντε ασκήσεις χαλάρωσης. Αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν, είναι πιο πιθανό να πρόκειται για κρίση πανικού», λέει ο Mathias. Εάν έχετε πόνο στο στήθος που επιμένει ή επιδεινώνεται μετά από μερικά λεπτά παρά τις τεχνικές χαλάρωσης, είναι καλύτερο να αναζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια.
Πηγές: Futurity, ScienceDirect, Frontiers, PMC, ScienceDirect