Ο θησαυρός της θάλασσας είναι ένας εκλεκτός μεσογειακός μεζές, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, όπου καταναλώνεται από την αρχαιότητα. Στα ελληνικά νησιά, το θαλασσινό αυτό θεωρούνταν σύμβολο πλούσιας θάλασσας, και συνδέεται με θησαυρούς και αφθονία. Ποια είναι τα οφέλη του για την υγεία;
Ο «πρίγκιπας των μυδιών» που καταπολεμά τη φλεγμονή και μπορεί να ενισχύσει καρδιά, μυαλό και μύες
Ποιος είναι ο θησαυρός της θάλασσας και ποια τα οφέλη του για την υγεία
Το βρώσιμο μέρος δεν είναι η σάρκα ή τα αυγά του, αλλά πέντε πορτοκαλοκίτρινα αναπαραγωγικά όργανα, γνωστά ως γονάδες ή uni. Ο αχινός (Paracentrotus lividus) εκτιμάται για την κρεμώδη υφή του, που θυμίζει κρέμα, και για την πλούσια γεύση umami.
Ένας αχινός υψηλής ποιότητας έχει φρέσκια, ελαφρώς γλυκιά γεύση που θυμίζει καθαρό θαλασσινό νερό. Συνήθως καταναλώνεται ωμός με λεμόνι και ελαιόλαδο, ενώ η ποιότητά του κορυφώνεται κατά τους ψυχρότερους μήνες, ιδιαίτερα από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο, όταν οι γονάδες του βρίσκονται στο μέγιστο της ανάπτυξής τους.
Διατροφική αξία
Μερίδα: 100 γραμμάρια (100 g)
- Θερμίδες: 121
- Συνολικά λιπαρά: 3,9 g (5% της ημερήσιας αξίας)
- Συνολικοί υδατάνθρακες: 0 g
- Καθαροί υδατάνθρακες: 0 g
- Φυτικές ίνες: 0 g
- Πρωτεΐνη: 11 g (23% της ημερήσιας αξίας)
Αχινός: Οφέλη για την υγεία
1. Παρέχει απαραίτητα θρεπτικά συστατικά
Προφανώς, τα ακριβή διατροφικά οφέλη διαφέρουν ανάλογα με το είδος των θαλασσινών που καταναλώνετε.
Τα θαλασσινά είναι γνωστά ως πλούσια πηγή των παρακάτω:
- Βιταμινών και μετάλλων φυσικής προέλευσης
- Βιταμινών του συμπλέγματος Β
- Βιταμίνης D
- Βιταμινών του συμπλέγματος Β
Αλλά ποιες είναι αυτές οι βιταμίνες και πώς επηρεάζουν τον οργανισμό;
Βιταμίνες όπως η Β1, η Β3, η βιοτίνη και η Β12 επηρεάζουν τον μεταβολισμό, τη συγκέντρωση και την παραγωγή ενέργειας. Τα θαλασσινά που είναι πλούσια σε βιταμίνη Α συμβάλλουν στην προστασία της όρασης και στην ενίσχυση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού και του αναπαραγωγικού συστήματος.
Επιπλέον, η βιταμίνη D προάγει την απορρόφηση του ασβεστίου, την υγιή ανάπτυξη των οστών και συμβάλλει στην καλύτερη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
2. Συμβάλλει στην υγεία της καρδιάς
Σύμφωνα με το Heart Research Australia, οι καρδιακές παθήσεις είναι από τις κυριότερες αιτίες θανάτου. Τα θαλασσινά είναι εξαιρετική πηγή ωμέγα 3 λιπαρών οξέων. Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι τα ωμέγα 3 μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών συμβάντων, όπως οι αρρυθμίες, τα εγκεφαλικά επεισόδια και τα εμφράγματα.
Παρότι αρκετοί προτιμούν να παίρνουν ωμέγα 3 μέσω συμπληρωμάτων, οι επιστήμονες συμφωνούν ότι η καλύτερη επιλογή είναι η κατανάλωση πραγματικών θαλασσινών.
3. Κάνει καλό στις αρθρώσεις
Η γήρανση αποτελεί φυσικό μέρος της ζωής και συχνά συνοδεύεται από αρθρίτιδα. Έρευνες έχουν δείξει ότι η τακτική κατανάλωση θαλασσινών μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της αρθρίτιδας.
Το «ευλογημένο θαλασσινό» που μπορεί να προάγει τη μακροζωία και να ενισχύει τον εγκέφαλο
4. Βοηθά στη διατήρηση της καλής όρασης
Η όραση είναι μία από τις σημαντικότερες ανθρώπινες λειτουργίες. Σε μελέτη του 2014 που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Investigative Ophthalmology & Visual Science, οι ερευνητές πρότειναν ότι τα άτομα που καταναλώνουν ωμέγα 3 λιπαρά οξέα έχουν μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, μια πάθηση που μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της όρασης.
5. Συμβάλλει στην υγεία του δέρματος
Η κατανάλωση θαλασσινών μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της υγρασίας του δέρματος. Στην πραγματικότητα, η φυσική λάμψη της επιδερμίδας επηρεάζεται περισσότερο από τη διατροφή παρά από τα προϊόντα που εφαρμόζονται τοπικά. Τα ωμέγα 3 λιπαρά οξέα προστατεύουν το δέρμα από την βλαβερή υπεριώδη ακτινοβολία και μπορούν να μειώσουν την εμφάνιση της ακμής.
6. Ενισχύει τη λειτουργία του εγκεφάλου
Τα ωμέγα 3 που περιέχονται στα θαλασσινά ενδέχεται να μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ. Επιπλέον, πρόσφατες έρευνες υποθέτουν ότι η μακροχρόνια κατανάλωση ωμέγα 3 λιπαρών οξέων μπορεί να ενισχύσει τη γνωστική λειτουργία σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας.
7. Μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης
Τα τελευταία χρόνια, τα ποσοστά άγχους και κατάθλιψης έχουν αυξηθεί εξαιτίας των γρήγορων ρυθμών της σύγχρονης ζωής. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι τα ωμέγα 3 λιπαρά οξέα δεν μπορούν μόνο να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης, αλλά να συμβάλουν και στην αντιμετώπισή της. Εάν είστε επιρρεπείς στην κατάθλιψη, η αυξημένη κατανάλωση θαλασσινών μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της διάθεσης.
8. Οφέλη κατά την εγκυμοσύνη
Η εγκυμοσύνη μπορεί να είναι απαιτητική για πολλά ζευγάρια. Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι η υψηλότερη κατανάλωση θαλασσινών από εγκύους μπορεί να αυξήσει το βάρος γέννησης, καθώς ενισχύει την ανάπτυξη και την εξέλιξη του εμβρύου. Επιπλέον, συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου πρόωρου τοκετού και είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη του κεντρικού νευρικού συστήματος.
9. Ενισχύει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος
Η αυξημένη πρόσληψη ωμέγα 3 μπορεί να συμβάλει στη μείωση των συμπτωμάτων του άσθματος και ορισμένων αλλεργιών. Ένα σημαντικό αντιοξειδωτικό που βρίσκεται στα θαλασσινά και υποστηρίζει το ανοσοποιητικό σύστημα είναι το σελήνιο.
Πιθανοί κίνδυνοι και παρενέργειες
Ο αχινός θεωρείται γενικά ασφαλής όταν προέρχεται από αξιόπιστους προμηθευτές, ωστόσο έχουν καταγραφεί ορισμένοι κίνδυνοι.
Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά τις τροφιμογενείς λοιμώξεις από το βακτήριο Vibrio parahaemolyticus, το οποίο έχει συνδεθεί με τους ωμούς αχινούς και μπορεί να προκαλέσει διάρροια, κοιλιακές κράμπες, ναυτία, έμετο, πυρετό και αφυδάτωση, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους, εγκύους, ανοσοκατεσταλμένα άτομα και άτομα με χρόνια ηπατική νόσο.
Οι αχινοί μπορεί επίσης να συσσωρεύουν βαρέα μέταλλα, όπως αρσενικό, μόλυβδο, υδράργυρο και κάδμιο, ιδιαίτερα όταν αλιεύονται σε μολυσμένα νερά. Η συχνή κατανάλωσή τους ενδέχεται να αυξήσει τη μακροχρόνια έκθεση σε αυτές τις ουσίες. Οι αλλεργικές αντιδράσεις είναι ασυνήθιστες, αλλά μπορεί να εμφανιστούν, ειδικά σε άτομα με αλλεργίες στα θαλασσινά.
Η κακή συντήρηση σε ψύξη μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα που σχετίζονται με την ισταμίνη, ενώ η παρουσία μικροπλαστικών αποτελεί ένα αναδυόμενο πεδίο έρευνας, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχουν αποδείξεις για άμεση βλάβη από την κατανάλωση. Η αγορά αχινών από αξιόπιστους προμηθευτές και η επιλογή μαγειρεμένου αντί για ωμού αχινού μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των κινδύνων.
Πηγές: Sea Urchin Harvest, MND, NIH, MDPI, ResearchGate, UM