Το αρωματικό έλαιο της αρχαίας Ελλάδας είναι το αιθέριο έλαιο που παρασκευάζεται από ένα κοινό βότανο το οποίο μπορεί ενισχύσει τη μνήμη, να ανακουφίσει από ερεθισμούς στο δέρμα και να βελτιώσει τη διάθεση.
Ποιο είναι το αρωματικό έλαιο της αρχαίας Ελλάδας και ποια τα οφέλη του για την υγεία
Το δεντρολίβανο μπορεί να είναι ένα βότανο διάσημο για το ότι «ξυπνά» αναμνήσεις, αλλά βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των social media για πολλούς ακόμη λόγους, από ισχυρισμούς για ανάπτυξη μαλλιών έως ανακούφιση από τον πόνο.
Το έλαιο δεντρολίβανου συχνά περιγράφεται ως το απόλυτο πολυεργαλείο, αλλά υποστηρίζονται πραγματικά αυτά τα οφέλη; Η Βρεατνίδα διατροφολόγος Kerry Torrens, αποκαλύπτει τι λέει η έρευνα για τα πιθανά του οφέλη. Ανήκει στην οικογένεια του φασκόμηλου, το δεντρολίβανο (rosmarinus officinalis) είναι ένα αειθαλές βότανο με αρωματικά, βελονοειδή φύλλα και μπλε, λευκά ή ροζ άνθη.
Το αιθέριο έλαιό του, που εξάγεται μέσω απόσταξης με ατμό, περιέχει πάνω από είκοσι φυτικές ενώσεις και έχει συσχετιστεί με πνευματική κόπωση, πόνο, χαλάρωση του δέρματος και προβλήματα μαλλιών και τριχωτού της κεφαλής. Χρησιμοποιείται καλύτερα τοπικά ή στην αρωματοθεραπεία, και το έλαιο δεντρολίβανου κερδίζει δημοτικότητα για πιθανά αντιγηραντικά οφέλη για το δέρμα, βελτίωση της εμφάνισης και της ανάπτυξης των μαλλιών, υποστήριξη της διάθεσης και ενίσχυση της ανάκλησης μνήμης.
Μάραθος: Το αρωματικό που μπορεί να βοηθήσει με την απώλεια βάρους και να αντιμετωπίσει την αναιμία
Τοπικές χρήσεις ελαίου δενδρολίβανου
Σύμφωνα με άρθρο του 2026 με τίτλο «Review on natural remedies for hair growth promotion with a focus on rosemary», το τοπικό εκχύλισμα δεντρολίβανου βελτίωσε σημαντικά την πυκνότητα και το πάχος των μαλλιών σε άτομα με ανδρογενετική αλωπεκία σε κλινικές μελέτες. Η ανασκόπηση αναφέρει επίσης ότι το δεντρολίβανο προάγει τον πολλαπλασιασμό των θυλάκων της τρίχας και παρατείνει την αναγενή φάση ανάπτυξης, υποστηρίζοντας τη δυνατότητά του ως φυσική εναλλακτική για τη διαχείριση της τριχόπτωσης.
Άλλες πρόσφατες έρευνες αναδεικνύουν αυξανόμενα στοιχεία για τα τοπικά ιατρικά και καλλυντικά οφέλη του ελαίου και των εκχυλισμάτων δεντρολίβανου. Μελέτες δείχνουν αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις, αντιμικροβιακές και επουλωτικές ιδιότητες, καθώς και υποσχόμενες δερματοκαλλυντικές εφαρμογές.
Ανασκοπήσεις και κλινικά δεδομένα δείχνουν ότι το δεντρολίβανο μπορεί να βοηθήσει στην προστασία από το οξειδωτικό στρες και τη βλάβη από την υπεριώδη ακτινοβολία, να υποστηρίξει φλεγμονώδεις καταστάσεις του τριχωτού της κεφαλής και να ενισχύσει την επιδιόρθωση του δέρματος όταν χορηγείται μέσω προηγμένων μορφών, όπως θερμοευαίσθητα τζελ.
Βασικά ευρήματα:
- Αντιοξειδωτικές και προστατευτικές για το δέρμα επιδράσεις – Υποστηρίζει την άμυνα έναντι του οξειδωτικού στρες και της φωτοβλάβης
- Δερματοκαλλυντικές μορφές – Τα εκχυλίσματα δεντρολίβανου παρουσιάζουν αντιοξειδωτικό και αντιφλεγμονώδες δυναμικό
- Προηγμένα συστήματα χορήγησης με τζελ – Τα θερμοευαίσθητα τζελ ενισχύουν την αντιμικροβιακή δραστηριότητα
- Αντιμετώπιση φλεγμονής του δέρματος – Μείωση του κνησμού στη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα έναντι της κετοκοναζόλης
- Επούλωση τραυμάτων – Βελτιωμένη αποκατάσταση μολυσμένων τραυμάτων
Φασκόμηλο: Το βότανο που μπορεί να ενισχύσει τον εγκέφαλο και να μειώσει την οδοντική πλάκα
Διατροφική αξία
Μέγεθος μερίδας: 1 κ.σ. (14,8 ml)
- Θερμίδες: 118
- Συνολικά λιπαρά: 13,8 g – 18%
- Κορεσμένα λιπαρά: 2,4 g – 12%
- Τρανς λιπαρά: 0 g
- Χοληστερίνη: 0 mg – 0%
- Νάτριο: 0 mg – 0%
- Συνολικοί υδατάνθρακες: 0 g – 0%
- Φυτικές ίνες: 0 g – 0%
- Συνολικά σάκχαρα: 0 g
- Πρωτεΐνη: 0 g
Έλαιο δενδρολίβανου: Οφέλη για την υγεία
1. Μπορεί να βελτιώσει τη ροή του αίματος
Το έλαιο δεντρολίβανου φαίνεται να βελτιώνει τη ροή του αίματος και το επιτυγχάνει μέσω διαφόρων μηχανισμών. Αρχικά, δρα ως αγγειοδιασταλτικό, διευρύνοντας τα αιμοφόρα αγγεία και επιτρέποντας καλύτερη κυκλοφορία. Φυτικές ενώσεις στο δεντρολίβανο, όπως το καρνοσικό οξύ, θεωρείται ότι βοηθούν τα αιμοφόρα αγγεία να χαλαρώσουν και είναι επίσης αντιφλεγμονώδεις, κάτι που μπορεί να συμβάλει στη μείωση των κυκλοφορικών προβλημάτων που προκαλούνται από τη συσσώρευση πλάκας στις αρτηρίες (αθηροσκλήρωση).
Ρίγανη: Το βότανο που μπορεί να μειώσει τη φλεγμονή και να έχει αντικαρκινική δράση
Μάλιστα, μελέτες αναφέρουν ότι το έλαιο δεντρολίβανου ενθαρρύνει τη ροή του αίματος ακόμη και στα μικρότερα αιμοφόρα αγγεία, γνωστά ως τριχοειδή αγγεία. Αυτό μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για άτομα με ιατρικές παθήσεις που επηρεάζουν τα άκρα, όπως τα χέρια και τα πόδια, όπως παρατηρείται στη νόσο Raynaud.
2. Μπορεί να ενισχύσει τη μνήμη
Έρευνα δείχνει ότι η εισπνοή ελαίου δεντρολίβανου βοηθά στη μεταφορά ενώσεων στον εγκέφαλο που αναστέλλουν τη διάσπαση της ακετυλοχολίνης, μιας χημικής ουσίας που είναι καθοριστική για τη μνήμη και τη συγκέντρωση. Υποστηρίζοντας τα επίπεδα ακετυλοχολίνης, το έλαιο δεντρολίβανου φαίνεται να δρα με παρόμοιο τρόπο με ορισμένα φάρμακα που έχουν εγκριθεί για τη θεραπεία της άνοιας.
Ενδιαφέρουσα μελέτη που εξέτασε τις επιδράσεις της εισπνοής ελαίου δεντρολίβανου διαπίστωσε ότι η ταχύτητα και η ακρίβεια της ανάκλησης βελτιώθηκαν. Ειδικότερα, το έλαιο δεντρολίβανου θεωρείται ότι είναι χρήσιμο για την ενίσχυση της μελλοντικής μνήμης, δηλαδή για να μας βοηθά να θυμόμαστε ότι πρέπει να θυμηθούμε.
3. Μπορεί να έχει νευροπροστατευτική δράση
Όντας πλούσιο σε προστατευτικές και αντιφλεγμονώδεις φυτικές ενώσεις, συμπεριλαμβανομένου του καρνοσικού οξέος, το έλαιο δεντρολίβανου μπορεί να βοηθήσει στην προστασία των νεύρων και ακόμη και να προάγει την ανάπτυξη νευρικών κυττάρων. Αυτό υποστηρίζει το νευρικό σύστημα και μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για άτομα με νόσο Αλτσχάιμερ, νόσο Πάρκινσον και άλλες νευροεκφυλιστικές παθήσεις.
4. Μπορεί να έχει τονωτική επίδραση
Το έλαιο δεντρολίβανου αποτελεί δημοφιλή επιλογή στην αρωματοθεραπεία και με καλό λόγο. Μελέτες επιβεβαιώνουν τη διεγερτική δράση του ελαίου και παρέχουν στοιχεία για τη θετική του επίδραση στη δραστηριότητα των εγκεφαλικών κυμάτων, καθώς και στη διάθεση.
5. Δυναμώνει τα μαλλιά και το τριχωτό της κεφαλής
Χάρη στην ικανότητα του ελαίου να ενθαρρύνει τη ροή του αίματος σε περιοχές όπως το τριχωτό της κεφαλής, οι θύλακες των τριχών τρέφονται και υποστηρίζονται πιο επαρκώς και φαίνεται να αναγεννώνται πιο αποτελεσματικά. Έχει παρατηρηθεί ότι αυτό υποστηρίζει την ανάπτυξη των μαλλιών, με αρκετές μελέτες να αναφέρουν ότι όταν άνδρες με ανδρογενετική αλωπεκία εφάρμοζαν το έλαιο δύο φορές ημερησίως στο τριχωτό της κεφαλής, το έλαιο ήταν εξίσου αποτελεσματικό με τη μινοξιδίλη. Το έλαιο δεντρολίβανου μπορεί επίσης να μειώσει τον κνησμό και να προστατεύσει τα μαλλιά από τη βλάβη της υπεριώδους ακτινοβολίας.
6. Μπορεί να ανακουφίσει από τον πόνο
Μελέτες δείχνουν ότι το έλαιο δεντρολίβανου μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο συμπλήρωμα σε ένα πρωτόκολλο διαχείρισης του πόνου, συμπεριλαμβανομένου εκείνου που περιλαμβάνει αναλγητικά φάρμακα.
Skullcap: Το βότανο που μπορεί να βελτιώσει τη διάθεση και να προστατεύσει εγκέφαλο και καρδιά
7. Μπορεί να υποστηρίξει το δέρμα
Εκχυλίσματα από το έλαιο δεντρολίβανου μπορεί να υποστηρίζουν το δέρμα και να το προστατεύουν από τις γηραντικές επιδράσεις της βλάβης από την υπεριώδη ακτινοβολία. Η φυτική ένωση ροσμαρινικό οξύ θεωρείται ότι παίζει κεντρικό ρόλο, επιταχύνοντας τον σχηματισμό των ελαστικών ινών στο δέρμα που βοηθούν να διατηρείται σφριγηλό. Οι ενώσεις στο έλαιο δεντρολίβανου έχουν επίσης ευεργετική αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση.
8. Μπορεί να μειώσει το άγχος
Μελέτες σε ζώα φαίνεται να δείχνουν ότι η εισπνοή ελαίου δεντρολίβανου μπορεί να μειώσει τις ορμόνες του στρες και να αυξήσει τα επίπεδα ντοπαμίνης στον εγκέφαλο του νευροδιαβιβαστή «ανταμοιβής». Αυτό όχι μόνο προάγει ένα βελτιωμένο αίσθημα ευεξίας αλλά βοηθά επίσης στη ρύθμιση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος και ως αποτέλεσμα μειώνει τα επίπεδα στρες και άγχους.
Πιθανοί κίνδυνοι και παρενέργειες
Το έλαιο δεντρολίβανου μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες όπως ερεθισμό του δέρματος, ερυθρότητα, αναπνευστικά προβλήματα ή στομαχικές διαταραχές, και η χρήση θα πρέπει να διακόπτεται άμεσα εάν εμφανιστούν. Η υπερβολική χρήση μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλή αρτηριακή πίεση, προβλήματα πήξης του αίματος και αυξημένη ευαισθησία του δέρματος ή του αναπνευστικού.
Αν και γενικά θεωρείται ασφαλές όταν αραιώνεται σωστά για τοπική χρήση ή εισπνοή, συνιστάται δοκιμή σε μικρή περιοχή του δέρματος, ιδιαίτερα για άτομα με αλλεργίες ή ανησυχίες. Το έλαιο δεντρολίβανου δεν είναι κατάλληλο για άτομα που είναι έγκυες ή θηλάζουν, έχουν ευαίσθητο ή ερεθισμένο δέρμα ή ορισμένες ιατρικές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένης της επιληψίας ή της υψηλής αρτηριακής πίεσης.
Μπορεί επίσης να αλληλεπιδράσει με συνταγογραφούμενα φάρμακα όπως αντιπηκτικά, ACE inhibitors, διουρητικά και λίθιο, επομένως θα πρέπει να ζητείται ιατρική συμβουλή πριν από τη χρήση εάν ισχύει κάτι από τα παραπάνω.
Πηγές: goodFOOD, PMC, MDPI, MDPI, DPCJ, ResearchGate, Prospre, ResearchGate