Το χρυσό φρούτο της ελληνικής μυθολογίας είναι ένας μικρός καρπός με πυρήνα στο κέντρο και συγγενεύει με τα ροδάκινα, τα δαμάσκηνα, τα κεράσια και τα αμύγδαλα. Ορισμένοι ιστορικοί πιστεύουν ότι τα περίφημα «χρυσά μήλα» του κήπου των Εσπερίδων μπορεί να μην ήταν μήλα, καθώς στην αρχαιότητα η λέξη «μήλο» χρησιμοποιούνταν για να περιγράψει διάφορα ξενόφερτα φρούτα. Ποια τα οφέλη του για την υγεία.
4 φρούτα που προστατεύουν από τον καρκίνο του μαστού, σύμφωνα με μελέτες
Ποιο είναι το χρυσό φρούτο της ελληνικής μυθολογίας και ποια τα οφέλη του για την υγεία
Τα βερίκοκα (Prunus armeniaca) είναι γνωστά για το χρυσοπορτοκαλί τους χρώμα, τη βελούδινη φλούδα και τη γλυκόξινη γεύση τους. Η γεύση τους γίνεται πιο γλυκιά και πιο αρωματική όσο ωριμάζουν, ενώ η μαλακή και ζουμερή σάρκα τους είναι ελαφρώς λιγότερο υδαρής από εκείνη των ροδάκινων.
Στην Ελλάδα, τα βερίκοκα είναι συνήθως στην εποχή τους από τα τέλη της άνοιξης έως τις αρχές του καλοκαιριού, με τη μεγαλύτερη διαθεσιμότητα μεταξύ Μαΐου και Ιουλίου. Καταναλώνονται φρέσκα, αποξηραμένα ή μαγειρεμένα και χρησιμοποιούνται συχνά σε μαρμελάδες, γλυκά του κουταλιού, κέικ, κομπόστες, smoothies και αλμυρά πιάτα.
Τοπικές εφαρμογές εκχυλισμάτων βερίκοκου
Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι το εκχύλισμα από πυρήνα βερίκοκου και το έλαιο πυρήνα βερίκοκου μπορεί να υποστηρίζουν ορισμένες τοπικές εφαρμογές στο δέρμα, ωστόσο τα περισσότερα δεδομένα προέρχονται από μελέτες σε ζώα και εργαστηριακές μελέτες. Προς το παρόν υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία από κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.
- Επούλωση τραυμάτων: Αλοιφή με 10% εκχύλισμα πικρού πυρήνα βερίκοκου επιτάχυνε την επούλωση τραυμάτων, βελτίωσε την επούλωση εγκαυμάτων και μείωσε τη φλεγμονή σε αρουραίους. Δεν υπάρχουν διαθέσιμες μελέτες σε ανθρώπους.
- Φλεγμονή του δέρματος: Το έλαιο πυρήνα βερίκοκου βελτίωσε την ακεραιότητα του δερματικού φραγμού και μείωσε τους δείκτες φλεγμονής και τις δερματικές βλάβες που σχετίζονται με τη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα σε αρουραίους. Η αποτελεσματικότητα στους ανθρώπους παραμένει άγνωστη.
- Αντιμικροβιακή δράση: Νανοσωματίδια εκχυλίσματος πυρήνα βερίκοκου έδειξαν δράση έναντι πολυανθεκτικών βακτηρίων, γεγονός που υποδηλώνει πιθανή μελλοντική χρήση σε επιθέματα τραυμάτων. Δεν υπάρχουν μελέτες σε ανθρώπους.
- Χρήση στα καλλυντικά: Συστατικά που προέρχονται από το βερίκοκο χρησιμοποιούνται σε ενυδατικές και προϊόντα περιποίησης του δέρματος, αλλά δεν υπάρχουν επαρκή κλινικά στοιχεία που να υποστηρίζουν ισχυρισμούς για αντιγηραντική δράση ή μείωση των ρυτίδων στους ανθρώπους.
Διατροφική αξία
Μία μερίδα 80 γρ. βερίκοκων παρέχει:
- 25 θερμίδες / 107 KJ
- 0,7 γρ. πρωτεΐνης
- 0,1 γρ. λιπαρών
- 5,8 γρ. υδατανθράκων
- 5,8 γρ. σακχάρων
- 1,8 γρ. φυτικών ινών
- 216 mg καλίου
- 324 mcg καροτενοειδών
- 5 mg βιταμίνης C
Μία μερίδα 80 γρ. αντιστοιχεί σε μία από τις πέντε συνιστώμενες ημερήσιες μερίδες φρούτων και λαχανικών – δηλαδή περίπου τρία βερίκοκα.
Βερίκοκα: Οφέλη για την υγεία
1. Είναι πλούσια σε φυτικές ενώσεις με προστατευτική δράση
Τα βερίκοκα περιέχουν υψηλή συγκέντρωση δραστικών φυτικών ουσιών, όπως καροτενοειδή, φλαβονοειδή και φαινόλες. Αυτές οι ενώσεις λειτουργούν ως αμυντικοί μηχανισμοί για το φυτό και φαίνεται να παίζουν παρόμοιο προστατευτικό ρόλο και στον άνθρωπο, υποστηρίζοντας το ανοσοποιητικό σύστημα και την καρδιά, ενώ ενδέχεται να συμβάλλουν και στην προστασία από ορισμένες μορφές καρκίνου.
2. Μπορεί να προστατεύουν τα μάτια και να ενισχύουν την όραση
Η βαθιά κίτρινη ή πορτοκαλί σάρκα του φρούτου υποδηλώνει υψηλή περιεκτικότητα σε καροτενοειδή. Όσο πιο έντονο είναι το χρώμα, τόσο πλουσιότερη είναι συνήθως η συγκεκριμένη ποικιλία.
Τα καροτενοειδή είναι φυτικές πηγές βιταμίνης Α και επιτελούν πολλούς ρόλους στον οργανισμό, μεταξύ των οποίων η προστασία των ματιών και η καθυστέρηση της εμφάνισης της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.
Η λουτεΐνη είναι ένα από τα πολλά καροτενοειδή που περιέχονται στα βερίκοκα και παίζει σημαντικό ρόλο σε όλη τη διάρκεια της ζωής, υποστηρίζοντας την οπτική απόδοση στους νέους, διατηρώντας την υγεία των ματιών στην ενήλικη ζωή και υποστηρίζοντας τη γνωστική λειτουργία στους ηλικιωμένους.
3. Μπορεί να διατηρούν την όψη του δέρματος πιο νεανική
Επειδή είναι πλούσια σε καροτενοειδή, τα βερίκοκα φαίνεται να έχουν ευεργετική επίδραση στην υγεία του δέρματος, συμβάλλοντας στην προστασία από τις επιπτώσεις της γήρανσης που προκαλούνται από περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως η υπεριώδης ακτινοβολία, η ατμοσφαιρική ρύπανση και το κάπνισμα.
Μελέτες που αξιολόγησαν διάφορους τύπους καροτενοειδών, συμπεριλαμβανομένων των άχρωμων φυτοενίου και φυτοφλουενίου, διαπίστωσαν ότι η αυξημένη πρόσληψη μέσω φρούτων όπως τα βερίκοκα και οι ντομάτες μπορεί να σχετίζεται με βελτιώσεις στη λάμψη, την απαλότητα και την ελαστικότητα του δέρματος.
4. Μπορεί να ανακουφίζουν από τη δυσκοιλιότητα
Τα βερίκοκα είναι πλούσια πηγή φυτικών ινών, οι οποίες βοηθούν στην πρόληψη της δυσκοιλιότητας και στη διατήρηση της φυσιολογικής κινητικότητας του γαστρεντερικού συστήματος. Περιέχουν επίσης τη σορβιτόλη, ένα σάκχαρο που συνιστάται για τη διαχείριση της δυσκοιλιότητας όταν καταναλώνεται μέσω φρούτων όπως τα βερίκοκα, τα ροδάκινα και τα δαμάσκηνα.
5. Μπορεί να ενισχύουν το μικροβίωμα του εντέρου
Επειδή είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, προστατευτικές φυτικές ενώσεις και σορβιτόλη, τα βερίκοκα είναι πιθανό να επηρεάζουν το μικροβίωμα του εντέρου. Παρότι μέχρι στιγμής υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία σε ανθρώπους, μελέτες δείχνουν ότι τα βερίκοκα, ακόμη και στην αποξηραμένη μορφή τους, μπορεί να μεταβάλλουν ευεργετικά τη βακτηριακή σύνθεση του εντέρου.
6. Μπορεί να ενισχύουν την υγεία της καρδιάς
Η διατροφή αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την υποστήριξη της καρδιακής υγείας και τα φρούτα μπορεί να είναι ένα από τα σημαντικότερα διατροφικά συστατικά.
Τα βερίκοκα είναι πλούσια σε προστατευτικές φυτικές ενώσεις και αντιοξειδωτικά θρεπτικά συστατικά που είναι γνωστό ότι συμβάλλουν στηναντιμετώπιση των καρδιακών παθήσεων. Παρέχουν επίσης διαλυτές φυτικές ίνες, οι οποίες συμβάλλουν στη μείωση της λεγόμενης «κακής» LDL χοληστερόλης, που θεωρείται παράγοντας κινδύνου για καρδιακές παθήσεις.
7. Μπορεί να βοηθούν στη διαχείριση της υπέρτασης
Τα βερίκοκα είναι καλή πηγή καλίου, ενός μετάλλου που λειτουργεί ως ηλεκτρολύτης στον οργανισμό και συνεργάζεται με το νάτριο για τη ρύθμιση των μυϊκών συσπάσεων και της ισορροπίας των υγρών. Για τον λόγο αυτό, η επαρκής πρόσληψη καλίου είναι σημαντική για την πρόληψη του φουσκώματος και τη διατήρηση της υγιούς αρτηριακής πίεσης.
Το φρούτο – σύμβολο της αναγέννησης που μπορεί να βοηθήσει στην απώλεια βάρους και δυναμώνει τα οστά
8. Μπορεί να προστατεύουν το ήπαρ
Τα βερίκοκα ενδέχεται να προστατεύουν το ήπαρ, αν και μεγάλο μέρος της μέχρι σήμερα έρευνας προέρχεται από μελέτες σε ζώα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα αντιοξειδωτικά που περιέχουν, όπως τα καροτενοειδή και οι βιταμίνες, μπορεί να προσφέρουν προστατευτική δράση έναντι των βλαβών που προκαλούνται από το αλκοόλ και άλλες τοξικές ουσίες.
9. Μπορεί να συμβάλλουν στην καταπολέμηση του καρκίνου
Σε εργαστηριακό περιβάλλον, εκχυλίσματα βερίκοκου βρέθηκε ότι αναστέλλουν την ανάπτυξη κυττάρων καρκίνου του μαστού, ενώ άλλες μελέτες υποστηρίζουν πιθανή χρήση τους στον καρκίνο του πνεύμονα, του παχέος εντέρου και του παγκρέατος. Ωστόσο, απαιτούνται μεγαλύτερες κλινικές μελέτες για να επιβεβαιωθούν αυτά τα αποτελέσματα στους ανθρώπους.
10. Μπορεί να ανακουφίζουν από τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης
Τα αποξηραμένα βερίκοκα είναι πηγή λιγνανών, φυτικών ενώσεων με φυτοοιστρογονικές ιδιότητες, γεγονός που μπορεί να τα καθιστά χρήσιμο συστατικό για γυναίκες που βρίσκονται στην περιεμμηνοπαυσιακή περίοδο. Οι λιγνάνες ενισχύουν επίσης την άμυνα του οργανισμού έναντι χρόνιων νοσημάτων, συμπεριλαμβανομένων του καρκίνου και των καρδιακών παθήσεων.
Πιθανοί κίνδυνοι και παρενέργειες
Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι τα φρέσκα βερίκοκα είναι γενικά ασφαλή για τους περισσότερους όταν καταναλώνονται σε φυσιολογικές ποσότητες, ενώ οι βασικές ανησυχίες για την ασφάλεια αφορούν τους πυρήνες τους.
Οι πυρήνες βερίκοκου περιέχουν αμυγδαλίνη, η οποία μετατρέπεται σε υδροκυάνιο κατά την πέψη και μπορεί να προκαλέσει πονοκέφαλο, ζάλη, ναυτία, εμετό, κοιλιακό άλγος, χαμηλή αρτηριακή πίεση, δυσκολία στην αναπνοή και σοβαρή δηλητηρίαση, ιδιαίτερα στα παιδιά.
Οι ερευνητές συμβουλεύουν επίσης την αποφυγή προϊόντων που διατίθενται ως βιταμίνη Β17, αμυγδαλίνη ή laetrile, καθώς δεν υπάρχει αποδεδειγμένο αντικαρκινικό όφελος και υπάρχει τεκμηριωμένος κίνδυνος τοξικότητας από κυάνιο.
Ορισμένοι, ιδιαίτερα όσοι έχουν αλλεργία σε άλλα φρούτα της οικογένειας Rosaceae, όπως τα ροδάκινα, τα κεράσια, τα δαμάσκηνα και τα αμύγδαλα, μπορεί επίσης να εμφανίσουν αλλεργικές αντιδράσεις.
Οι ειδικοί συνιστούν την αποφυγή προϊόντων από πυρήνες βερίκοκου, ιδιαίτερα σε μεγάλες ποσότητες, για καθημερινή χρήση ή ως εναλλακτικές θεραπείες κατά του καρκίνου.
Πηγές: goodFOOD, PubMed, Int. J. Morphol., IOP Science, Jomard Publishing, PubMed