Η Nichole Sims άρχισε να κάνει σολάριουμ στα 15 της χρόνια επειδή, όπως είπε, όλοι γύρω της το έκαναν πριν από εκδηλώσεις όπως οι σχολικοί χοροί και ο χορός αποφοίτησης. Τι συνέβη στο σώμα της. Πώς μπορεί να επηρεάσει την υγεία και το δέρμα.
Επέστρεψαν στη μόδα τα σολάριουμ – Τι επιπτώσεις μπορεί να έχουν στο δέρμα
Οκτώ χρόνια αργότερα διαγνώστηκε με μελάνωμα και πλέον μοιράζεται την ιστορία της για να αμφισβητήσει τις αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που προωθούν το μαύρισμα ως τρόπο βελτίωσης της διάθεσης και ως προϋπόθεση ομορφιάς.
«Απλώς νιώθω ότι η γενιά μας δεν εξετάζει πραγματικά πολλούς κινδύνους. Απλώς ζει τη στιγμή», είπε η Sims, σύμφωνα με το AP News.
Καθώς το περιεχόμενο για το μαύρισμα συγκεντρώνει εκατομμύρια προβολές στο διαδίκτυο και ορισμένοι influencers ενθαρρύνουν ακόμη και τη χρήση σολάριουμ, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η αυξανόμενη δημοτικότητά του μεταξύ των νεαρών ενηλίκων θα μπορούσε να συμβάλει στην αύξηση των περιστατικών μελανώματος.
«Όταν είσαι νέος στον κόσμο που ζούμε σήμερα, το να είσαι μαυρισμένος και όμορφος πάει μαζί», είπε η Sims.
Ποια είναι η επιστήμη πίσω από τα σολάριουμ;
Τα σολάριουμ χρησιμοποιούν τεχνητή υπεριώδη (UV) ακτινοβολία για να σκουραίνουν το δέρμα. Παρότι λειτουργούν διαφορετικά από το φυσικό ηλιακό φως, και τα δύο ενεργοποιούν την προστατευτική αντίδραση του δέρματος απέναντι στη βλάβη από την υπεριώδη ακτινοβολία, αντί να βελτιώνουν την υγεία του δέρματος.
«Είμαι χειρουργός καρκίνου του δέρματος – Το Νο1 πράγμα που δεν θα έκανα ποτέ για να προστατευθώ»
Σύμφωνα με άρθρο του 2025 με τίτλο Role of Mitochondrial Dysfunction in UV-Induced Photoaging and Skin Cancers, η υπεριώδης ακτινοβολία διαταράσσει τη λειτουργία των μιτοχονδρίων μέσω βλάβης στο DNA και παραγωγής δραστικών μορφών οξυγόνου, συμβάλλοντας στη φωτογήρανση, ενώ οι μιτοχονδριακές οδοί παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του μελανώματος.
- Τα σολάριουμ χρησιμοποιούν κυρίως ακτινοβολία UVA, η οποία σκουραίνει γρήγορα την ήδη υπάρχουσα χρωστική του δέρματος, αλλά προσφέρει ελάχιστη προστασία.
- Η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος και ενεργοποιεί τον οργανισμό να παράγει περισσότερη μελανίνη ως προστατευτική αντίδραση.
- Η ακτινοβολία UVA μπορεί να συνεχίσει να προκαλεί βλάβες στο DNA για ώρες μετά το τέλος της έκθεσης.
- Τα εμπορικά σολάριουμ ενδέχεται να εκπέμπουν 10 έως 15 φορές περισσότερη ακτινοβολία UVA από το φυσικό ηλιακό φως, αυξάνοντας τις μεταλλάξεις στο DNA που συνδέονται με το μελάνωμα.
Πώς μπορεί να αυξήσουν τα σολάριουμ τον κίνδυνο για καρκίνο
Ο Dr. Pedram Gerami και ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Northwestern University διερεύνησαν γιατί οι χρήστες σολάριουμ έχουν σχεδόν τριπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος σε σύγκριση με όσους δεν τα χρησιμοποιούν.
Σολάριουμ ή ηλιοθεραπεία;-Τι είναι πιο επικίνδυνο για την υγεία-Ποιοι πρέπει να το αποφεύγουν
Συγκρίνοντας δείγματα δέρματος και από τις δύο ομάδες, η ερευνητική ομάδα ανέλυσε το DNA στα μελανοκύτταρα, τα κύτταρα του δέρματος που μπορούν να εξελιχθούν σε σπίλους, μελάνωμα ή άλλες μορφές καρκίνου.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι τα σολάριουμ, τα οποία μπορούν να εκπέμπουν πάνω από 10 φορές περισσότερη υπεριώδη ακτινοβολία από τον ήλιο, συνδέονταν με υπερδιπλάσιο ποσοστό μεταλλάξεων στο DNA των μελανοκυττάρων.
«Χρειάζονται μόνο δύο ή τρεις μεταλλάξεις στο σωστό σημείο για να εξελιχθεί σε μελάνωμα», είπε ο Gerami. «Αν αποκτήσετε μία ή δύο από αυτές λόγω της χρήσης σολάριουμ, τότε ουσιαστικά προετοιμάζονται όλα αυτά τα κύτταρα και βρίσκονται ένα βήμα πιο κοντά στην εμφάνιση μελανώματος».
Οι λανθασμένες αντιλήψεις για το μαύρισμα είναι πιο κοινές στους νέους
Έρευνα της American Academy of Dermatology το 2025 διαπίστωσε ότι οι ενήλικες της Generation Z είναι λιγότερο ενημερωμένοι σχετικά με την προστασία από τον ήλιο και είναι πιο πιθανό να πιστεύουν μύθους για το μαύρισμα.
Πάνω από ένας στους πέντε δήλωσαν ότι δίνουν προτεραιότητα στο να μαυρίσουν αντί να προστατεύσουν το δέρμα τους, ενώ πάνω από τους μισούς πίστευαν ότι ένα «βασικό μαύρισμα» βοηθά στην πρόληψη του ηλιακού εγκαύματος.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν επίσης ενισχύσει την παραπληροφόρηση, με ορισμένα βίντεο στο TikTok να απορρίπτουν τις προειδοποιήσεις των ειδικών για την υπεριώδη ακτινοβολία, να ισχυρίζονται ψευδώς ότι το αντηλιακό προκαλεί καρκίνο ή να ενθαρρύνουν το μαύρισμα κατά τις ώρες μέγιστης έντασης της υπεριώδους ακτινοβολίας.
«Το μαύρισμα έχει γίνει και πάλι κάτι που θεωρείται ωραίο και όλη η εκπαίδευση σχετικά με τον καρκίνο του δέρματος και τη γήρανση του δέρματος έχει περάσει σε δεύτερη μοίρα για τη νεότερη γενιά», είπε ο Dr. Anthony Rossi, δερματολόγος στις ΗΠΑ.
Ο Rossi, ο οποίος στο παρελθόν χρησιμοποιούσε και ο ίδιος σολάριουμ, εμφάνισε αργότερα καρκίνο του δέρματος που δεν ήταν μελάνωμα.
«Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει ασφαλές μαύρισμα», είπε.
Ο FDA σταμάτησε να ρυθμίζει τα σολάριουμ
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατατάσσει τα σολάριουμ ως καρκινογόνο παράγοντα, μαζί με τον καπνό και τον αμίαντο.
Σύμφωνα με την American Academy of Dermatology, η χρήση σολάριουμ πριν από την ηλικία των 20 ετών αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος κατά 47%.
Ωστόσο, ο FDA απέσυρε τον Μάρτιο μια προτεινόμενη ρύθμιση που θα απαγόρευε τη χρήση σολάριουμ σε άτομα κάτω των 18 ετών, επικαλούμενος ανησυχίες για πιθανές ακούσιες συνέπειες.
Πηγές: AP News, PMC, ScienceDirect, WILEY, WILEY