Δεν είναι μόνο η καρδιά και ο εγκέφαλος που δίνουν πληροφορίες για την υγιή γήρανση και τη μακροζωία. Η δύναμη με την οποία σφίγγετε το χέρι σας έχει συνδεθεί με τη μυϊκή κατάσταση, τη σωματική ανθεκτικότητα και τον κίνδυνο θνησιμότητας.
Μακροζωία: 9 superfoods που θα προσθέσουν χρόνια στη ζωή σας, σύμφωνα με ειδικούς
Τι μπορεί να αποκαλύψει η δύναμη των χεριών
Μια απλή κίνηση που κάνουμε καθημερινά μπορεί να αποκαλύπτει πολύ περισσότερα για την κατάσταση του οργανισμού απ’ όσα φανταζόμαστε. Η δύναμη της λαβής έχει βρεθεί στο επίκεντρο της έρευνας για τη μακροζωία, καθώς φαίνεται ότι λειτουργεί ως ένας εύχρηστος δείκτης της συνολικής φυσικής κατάστασης και της πορείας της γήρανσης.
Όταν μιλάμε για μια μακρά και υγιή ζωή, η σκέψη συνήθως πηγαίνει στην προστασία της καρδιάς, στη διατήρηση της εγκεφαλικής λειτουργίας και στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης.
Οι ερευνητές της μακροζωίας και οι ειδικοί στην προληπτική καρδιολογία, όμως, στρέφουν την προσοχή τους και σε ένα πολύ διαφορετικό σημείο του σώματος: στα χέρια, στους πήχεις και κυρίως στη δύναμη της λαβής.
Εκ πρώτης όψεως, μοιάζει παράξενο η δύναμη των δαχτύλων και των πήχεων να συνδέεται με το προσδόκιμο ζωής. Στην καθημερινότητα, άλλωστε, χρειαζόμαστε δυνατά χέρια για πολύ απλούστερες δραστηριότητες, από το άνοιγμα ενός δύσκολου βάζου μέχρι τη μεταφορά μιας βαριάς σακούλας.
Για τους ειδικούς, ωστόσο, η λαβή δεν αφορά αποκλειστικά τους μικρούς μυς των χεριών. Μπορεί να λειτουργήσει ως ένδειξη για τη συνολικότερη κατάσταση του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένης της μυϊκής ακεραιότητας, της βιολογικής ηλικίας και της κυτταρικής υγείας.
Η δύναμη της λαβής, λοιπόν, φαίνεται ότι μπορεί να λειτουργήσει ως ένα απλό «παράθυρο» στη συνολικότερη κατάσταση της υγείας και όχι απλώς ως μέτρηση της δύναμης των χεριών. Αυτό υποστηρίζεται και από άλλη μεγάλη προοπτική μελέτη της UK Biobank, στην οποία οι ερευνητές εξέτασαν σχεδόν μισό εκατομμύριο ανθρώπους και διαπίστωσαν ότι η χαμηλότερη δύναμη λαβής συνδεόταν με αυξημένο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία, αλλά και με καρδιαγγειακές και αναπνευστικές παθήσεις καθώς και με ορισμένες μορφές καρκίνου.
Οι επιστήμονες κατέληξαν ότι η μέτρηση της λαβής θα μπορούσε να αποτελέσει έναν απλό και οικονομικό τρόπο εντοπισμού ανθρώπων που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο για σοβαρά προβλήματα υγείας.
Όταν ένας γιατρός μετρά τη δύναμη της λαβής, ουσιαστικά αξιολογεί κάτι ευρύτερο από τη δύναμη των χεριών. Η συγκεκριμένη μέτρηση σχετίζεται με τη λειτουργία του νευρικού συστήματος, την καρδιαγγειακή λειτουργία και τη συνολική μυϊκή μάζα.
Καθώς η μυϊκή μάζα μειώνεται φυσιολογικά με την ηλικία, η εξασθένηση της λαβής μπορεί να λειτουργήσει ως ένα πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι ότι η διαδικασία γήρανσης του σώματος εξελίσσεται ταχύτερα.
Μακροζωία: 5 απλές συμβουλές για να την ενισχύσετε χωρίς τεράστιες αλλαγές στον τρόπο ζωής
Δύναμη λαβής και θνησιμότητα: Τι έδειξε μεγάλη μελέτη
Η σχέση ανάμεσα στη δύναμη της λαβής και τη μακροζωία δεν περιορίζεται σε μια σύγχρονη τάση του fitness. Μεγάλες επιστημονικές έρευνες έχουν εξετάσει τη σύνδεσή της με χρόνιες παθήσεις, καρδιαγγειακά επεισόδια και γνωστική εξασθένηση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί μεγάλη μελέτη στην οποία παρακολουθήθηκαν περισσότεροι από 140.000 ενήλικες από 17 χώρες επί αρκετά χρόνια.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι για κάθε πτώση της δύναμης λαβής κατά 5 κιλά:
- ο κίνδυνος θανάτου από οποιαδήποτε αιτία ήταν αυξημένος κατά 16%,
- ο κίνδυνος θανάτου από καρδιαγγειακά νοσήματα ήταν αυξημένος κατά 17%,
- ενώ ο κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου ήταν αυξημένος κατά 9%.
Ένα ακόμη εντυπωσιακό εύρημα ήταν ότι η δύναμη της λαβής αναδείχθηκε σε ισχυρότερο προγνωστικό δείκτη της συνολικής θνησιμότητας από τη συστολική αρτηριακή πίεση.
Παρότι η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης αποτελεί καθιερωμένο μέρος μιας ιατρικής εξέτασης, η δύναμη των χεριών μπορεί να δώσει σημαντικές πληροφορίες για τη συνολική σωματική ανθεκτικότητα.
Μακροζωία: Η Νο1 αλλαγή που πρέπει να κάνετε για να ζήσετε περισσότερο – Τρεις γιατροί συμφωνούν
Σαρκοπενία: Τι συμβαίνει στους μυς μετά τα 30
Η σύνδεση των αδύναμων χεριών με τη μακροζωία γίνεται πιο κατανοητή αν εξετάσουμε τι συμβαίνει στον μυϊκό ιστό καθώς περνούν τα χρόνια.
Περίπου από την ηλικία των 30 ετών και μετά, οι ενήλικες αρχίζουν φυσιολογικά να χάνουν μυϊκή μάζα. Η απώλεια υπολογίζεται μεταξύ 3% και 8% ανά δεκαετία, στο πλαίσιο μιας διαδικασίας που είναι γνωστή ως σαρκοπενία.
Όσο η σαρκοπενία εξελίσσεται, δεν επηρεάζεται μόνο η ικανότητα κάποιου να σηκώνει βάρη ή να εκτελεί απαιτητικές κινήσεις. Παράλληλα μπορούν να εμφανίζονται φυσιολογικές αλλαγές που επηρεάζουν διαφορετικά συστήματα του οργανισμού.
Μακροζωία: 6 κοινές συνήθειες των ανθρώπων που ζουν έως τα 100, σύμφωνα με ειδικούς
Από το σάκχαρο μέχρι το νευρικό σύστημα
Οι σκελετικοί μύες αποτελούν βασικό σημείο διαχείρισης της περίσσειας γλυκόζης στο αίμα. Όσο μειώνεται η μυϊκή μάζα, το σώμα δυσκολεύεται περισσότερο να διαχειριστεί το σάκχαρο, γεγονός που συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2.
Παράλληλα, ο υγιής μυϊκός ιστός εκκρίνει αντιφλεγμονώδεις πρωτεΐνες, γνωστές ως μυοκίνες. Η απώλεια μυϊκής μάζας μπορεί επομένως να συνοδεύεται από μεγαλύτερη παρουσία χρόνιας, χαμηλού βαθμού φλεγμονής στον οργανισμό.
Υπάρχει και η νευρολογική διάσταση. Για να ασκήσετε ισχυρή λαβή χρειάζεται γρήγορη και αποτελεσματική επικοινωνία ανάμεσα στον εγκέφαλο, στα περιφερικά νεύρα και στις μυϊκές ίνες.
Γι’ αυτό μια αδύναμη λαβή μπορεί να αποτελεί ένδειξη ανεπαίσθητης νευρολογικής εξασθένησης ακόμη και πριν γίνουν αντιληπτά άλλα συμπτώματα.
Τα χέρια διαθέτουν σύνθετα μυϊκά δίκτυα και απαιτούν ακριβή έλεγχο από το νευρικό σύστημα. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους μπορεί να συγκαταλέγονται στις πρώτες περιοχές όπου γίνεται εμφανής η γενικότερη απώλεια μυϊκής μάζας και η επιδείνωση της νευρικής λειτουργίας.
Δεν είναι μόνο τα χέρια: Γιατί έχει σημασία η δύναμη των ποδιών
Η λαβή μπορεί να προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για τη διατήρηση της μυϊκής δύναμης, όμως εξίσου κρίσιμο ρόλο στη λειτουργικότητα όσο μεγαλώνουμε έχει το κάτω μέρος του σώματος.
Οι τετρακέφαλοι και οι γλουτιαίοι είναι καθοριστικοί για την ικανότητα να σηκώνεστε από μια χαμηλή καρέκλα, να ανεβαίνετε σκάλες χωρίς βοήθεια και να ανακτάτε την ισορροπία σας όταν γλιστράτε.
Η δύναμη των ποδιών συνδέεται έτσι άμεσα με τη δυνατότητα διατήρησης της σωματικής ανεξαρτησίας σε μεγαλύτερη ηλικία.
Οι πτώσεις αποτελούν την κυριότερη αιτία θανάτου από τραυματισμούς στους μεγαλύτερους σε ηλικία ενήλικες. Οι δυνατοί μύες των ποδιών λειτουργούν ως σημαντική άμυνα απέναντι σε μια σοβαρή πτώση ή σε ένα καταστροφικό κάταγμα του ισχίου.
Μακροζωία: 5 συνήθειες που μπορούν να σας βοηθήσουν να ζήσετε μέχρι τα 100
Το απλό τεστ που χρησιμοποιούν οι ερευνητές
Ένα από τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της κινητικότητας είναι το Sitting-Rising Test (SRT), δηλαδή το τεστ καθίσματος και έγερσης.
Η διαδικασία είναι απλή: Από όρθια θέση πρέπει να καθίσετε στο πάτωμα και στη συνέχεια να σηκωθείτε ξανά, χρησιμοποιώντας όσο το δυνατόν λιγότερη υποστήριξη από τα χέρια ή τα γόνατά σας.
Όσοι καταγράφουν χαμηλή βαθμολογία στο SRT εξαιτίας μειωμένης δύναμης στα πόδια ή ανεπαρκούς σταθερότητας του κορμού εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας κατά την επόμενη δεκαετία σε σύγκριση με εκείνους που μπορούν να σηκωθούν με ευκολία.
Έτσι, τόσο η δύναμη της λαβής όσο και η ικανότητα του κάτω μέρους του σώματος να υποστηρίζει απλές καθημερινές κινήσεις μπορούν να προσφέρουν πολύτιμες ενδείξεις για το πόσο καλά διατηρείται η μυϊκή και λειτουργική κατάσταση του οργανισμού καθώς περνούν τα χρόνια.
Πηγές: