Μια αμερικανική μελέτη σε περισσότερα από 800 παιδιά δείχνει ότι το ένα τζελ μπορεί να αναστείλει την εξέλιξη της τερηδόνας χωρίς σφράγισμα, ενέσεις ή καταστολή, ανοίγοντας τον δρόμο για ευρύτερη εφαρμογή της θεραπείας.
Νέα δεδομένα για μια απλή θεραπεία της τερηδόνας
Μια απλή εφαρμογή ενός ειδικού υγρού μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα μπορεί να αλλάξει τον τρόπο αντιμετώπισης της παιδικής τερηδόνας. Επιστήμονες από το University of Michigan διαπίστωσαν ότι το silver diamine fluoride (SDF) σταματά την εξέλιξη της τερηδόνας σε μεγάλο ποσοστό νεογιλών δοντιών, χωρίς τρύπημα ή αναισθησία, προσφέροντας μια λιγότερο επεμβατική λύση για χιλιάδες παιδιά.
Η τερηδόνα εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα συχνότερα προβλήματα υγείας στα παιδιά. Κάθε χρόνο, χιλιάδες μικροί ασθενείς στις Ηνωμένες Πολιτείες οδηγούνται στα επείγοντα νοσοκομείων εξαιτίας έντονου πόνου ή επιπλοκών από αθεράπευτες κοιλότητες στα δόντια.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως, το πρόβλημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί οριστικά στο νοσοκομείο. Έτσι, αρκετά παιδιά συνεχίζουν να υποφέρουν από πόνο και λοιμώξεις, ενώ ορισμένα χρειάζονται τελικά χειρουργική επέμβαση υπό γενική αναισθησία.
Μια νέα μεγάλη αμερικανική κλινική δοκιμή έρχεται να ενισχύσει τα στοιχεία υπέρ μιας πολύ πιο απλής προσέγγισης: της εφαρμογής του silver diamine fluoride (SDF), ενός οικονομικού διαλύματος που εφαρμόζεται απευθείας πάνω στην τερηδόνα και μπορεί να αναστείλει την εξέλιξή της μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Αστραφτερό χαμόγελο χωρίς οδοντίατρο – Τι να κάνετε για να αποκτήσετε λευκά δόντια
Πώς εφαρμόζεται το silver diamine fluoride
Σε αντίθεση με την κλασική θεραπεία της τερηδόνας, το SDF δεν απαιτεί τρύπημα, αφαίρεση οδοντικού ιστού, ενέσεις ή καταστολή.
Ο οδοντίατρος χρησιμοποιεί έναν μικρό εφαρμοστή με άκρη από σφουγγάρι και περνά το υγρό απευθείας πάνω στο σημείο της τερηδόνας. Η διαδικασία ολοκληρώνεται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα για κάθε δόντι και μπορεί να περιορίσει σημαντικά την εξέλιξη της βλάβης.
Το συγκεκριμένο σκεύασμα χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες σε αρκετές χώρες, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες εφαρμόζεται από το 2014 εκτός εγκεκριμένων ενδείξεων (off-label), αφού είχε αρχικά εγκριθεί μόνο για τη μείωση της ευαισθησίας των δοντιών.
Η μεγάλη μελέτη που αλλάζει τα δεδομένα
Οι ερευνητές του University of Michigan πραγματοποίησαν μια μελέτη Φάσης III, η οποία δημοσιεύθηκε στο JAMA Pediatrics.
Στην έρευνα συμμετείχαν 830 παιδιά ηλικίας κάτω των έξι ετών, τα οποία προέρχονταν από οδοντιατρεία, παιδιατρικές κλινικές και προγράμματα Head Start και Early Head Start στις πολιτείες Michigan, Νέα Υόρκη και Iowa.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η εφαρμογή διαλύματος 38% SDF κάθε έξι μήνες κατάφερε να σταματήσει την εξέλιξη της τερηδόνας σε περισσότερα από τα μισά νεογιλά δόντια που είχαν προσβληθεί.
Τι σημαίνει αυτό για τα παιδιά
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η τερηδόνα παραμένει η συχνότερη χρόνια νόσος της παιδικής ηλικίας. Στην Ελλάδα, τα ποσοστά της τερηδόνας είναι υψηλά, με βασικά στοιχεία να δείχνουν ότι 3 στα 5 παιδιά έχουν τερηδόνα, ενώ ο δείκτης χαλασμένων δοντιών είναι από τους υψηλότερους στην Ευρώπη.
Όταν δεν αντιμετωπίζεται εγκαίρως, μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο, λοιμώξεις, δυσκολία στη σίτιση και στον ύπνο, απουσίες από το σχολείο αλλά και επαναλαμβανόμενες επισκέψεις σε γιατρούς και νοσοκομεία.
Η επικεφαλής της μελέτης, Margherita Fontana, δήλωσε:
«Πρόκειται για μια ιδιαίτερα αποτελεσματική και ασφαλή θεραπεία — ακόμη και σε παιδιά ηλικίας μόλις ενός έτους».
Την ίδια εικόνα καταγράφει και μια συστηματική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε το 2022, η οποία αξιολόγησε τα διαθέσιμα κλινικά δεδομένα για τη χρήση του SDF σε νεογιλούς γομφίους. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το διάλυμα παρουσιάζει υψηλή αποτελεσματικότητα στην αναστολή της εξέλιξης της τερηδόνας, ιδιαίτερα όταν εφαρμόζεται επαναλαμβανόμενα ανά τακτά χρονικά διαστήματα, υπογραμμίζοντας ότι μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για τη δημόσια υγεία και την αντιμετώπιση της παιδικής τερηδόνας.
Ποιοι μπορούν να ωφεληθούν περισσότερο
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη θεραπεία θα μπορούσε να αποτελέσει πολύτιμη επιλογή για αρκετές κατηγορίες ασθενών, όπως:
- πολύ μικρά παιδιά που δυσκολεύονται να συνεργαστούν σε οδοντιατρικές πράξεις,
- ηλικιωμένους,
- άτομα με αναπτυξιακές ή σωματικές αναπηρίες,
- ανθρώπους με έντονο φόβο απέναντι στον οδοντίατρο,
- ασθενείς με περιορισμένη πρόσβαση σε συμβατική οδοντιατρική περίθαλψη.
Παρά τα σημαντικά πλεονεκτήματα, η θεραπεία έχει και ένα αισθητικό μειονέκτημα, καθώς ο άργυρος χρωματίζει μόνιμα με σκούρο χρώμα το σημείο του δοντιού που έχει προσβληθεί από τερηδόνα.
Γιατί κάποιοι ειδικοί συνιστούν να βουρτσίζουμε τα δόντια μας στη ντουζιέρα και όχι στον νεροχύτη
Γιατί ήταν σημαντική αυτή η έρευνα
Η Fontana υπογράμμισε ότι απαιτούνταν ισχυρά επιστημονικά δεδομένα από αμερικανικούς πληθυσμούς ώστε να τεκμηριωθεί τόσο η αποτελεσματικότητα όσο και η ασφάλεια της θεραπείας.
«Αν θέλουμε περισσότερα παιδιά και οικογένειες να επωφεληθούν από αυτή τη θεραπεία, χρειαζόμαστε αυστηρά επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν τόσο την αποτελεσματικότητα όσο και την ασφάλειά της. Από πλευράς δημόσιας υγείας, αν επιδιώκουμε ευρύτερη εφαρμογή στις Ηνωμένες Πολιτείες, ακόμη και σε ιατρικά περιβάλλοντα, χρειαζόμαστε προσεκτικά συλλεγμένα στοιχεία από αμερικανικούς πληθυσμούς, και πλέον τα διαθέτουμε».
Η έρευνα ξεκίνησε το 2018 και συνεχίστηκε παρά τις δυσκολίες που προκάλεσε η πανδημία COVID-19.
Πιο κοντά στην έγκριση από τον FDA
Τα αποτελέσματα της μελέτης αναμένεται να στηρίξουν την αίτηση έγκρισης του SDF από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) ως θεραπείας για την τερηδόνα.
Η Fontana συνεργάστηκε με επιστήμονες από τα New York University, University of Iowa, Indiana University και το National Institute of Dental and Craniofacial Research, το οποίο χρηματοδότησε τη μελέτη με περισσότερα από 12 εκατομμύρια δολάρια.
Το προϊόν που αξιολογήθηκε ήταν το Advantage Arrest 38% SDF, το οποίο παρείχε η εταιρεία Elevate Oral Care.
Ο Amr Moursi, καθηγητής Παιδοδοντιατρικής στο New York University College of Dentistry και συνεπικεφαλής της μελέτης, δήλωσε:
«Τα αποτελέσματά μας υποστηρίζουν την έγκριση του SDF από τον FDA για τη διαχείριση της αναστολής της τερηδόνας στα μικρά παιδιά. Η απομάκρυνση του SDF από το καθεστώς της χρήσης εκτός εγκεκριμένων ενδείξεων θα αποτελούσε μια σημαντική καινοτομία, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερη χρήση από τους επαγγελματίες υγείας, καλύτερη κάλυψη από τις ασφαλιστικές εταιρείες και πιο σταθερή ποιότητα των διαθέσιμων προϊόντων».
Τρίζετε τα δόντια στον ύπνο; Με ποια πάθηση μπορεί να συνδέεται ο βρουξισμός – Τι να κάνετε
Μπορεί να αποτελέσει και μακροχρόνια λύση
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι στα παιδιά η επαναλαμβανόμενη εφαρμογή του SDF κάθε λίγους μήνες μπορεί να διατηρεί την τερηδόνα υπό έλεγχο μέχρι να πέσουν φυσιολογικά τα νεογιλά δόντια.
Στους ενήλικες, η ίδια θεραπεία θα μπορούσε να λειτουργήσει είτε ως μακροχρόνια αντιμετώπιση είτε ως προσωρινή λύση μέχρι να καταστεί εφικτή μια αποκαταστατική οδοντιατρική παρέμβαση.
Όπως κατέληξε η Margherita Fontana:
«Σχεδόν για οποιονδήποτε, αυτή η θεραπεία μπορεί να σταματήσει την εξέλιξη της τερηδόνας και να ανακουφίσει από τη λοίμωξη και τον πόνο που προκαλεί. Θα μπορούσε να ωφελήσει πάρα πολλούς ανθρώπους».