Το φρούτο – σύμβολο της αναγέννησης προέρχεται από ποικιλίες οι οποίες μπορούν να αποξηρανθούν χωρίς να υποστούν ζύμωση, δημιουργώντας ένα φρούτο που είναι μαλακό, μαστιχωτό, φυσικά γλυκό και πλούσιο σε συμπυκνωμένη γεύση. Ποια τα οφέλη του για την υγεία.
Ποιο είναι το φρούτο – σύμβολο της αναγέννησης και ποια τα οφέλη του για την υγεία
Τα δαμάσκηνα έχουν νότες καραμέλας, μελιού, μελάσας και σκούρων φρούτων που ισορροπούνται από μια ήπια οξύτητα και μπορούν να καταναλωθούν μόνα τους, να προστεθούν σε τρόφιμα πρωινού και αρτοσκευάσματα, να αναμειχθούν σε smoothies και σάλτσες ή να συνδυαστούν με κρέατα σε αλμυρά πιάτα όπως μαγειρευτά και ταζίν.
Συγκομίζονται φρέσκα στα τέλη του καλοκαιριού και στη συνέχεια αποξηραίνονται. Είναι διαθέσιμα όλο τον χρόνο και εδώ και πολλά χρόνια θεωρούνται φρούτο με μεγάλη διάρκεια ζωής.
Για όσους τα δοκιμάζουν πρώτη φορά, τα δαμάσκηνα προσφέρουν γεύση και υφή που βρίσκονται κάπου ανάμεσα σε χουρμά και αποξηραμένο σύκο, με πιο βαθιά, σύνθετη γεύση και υγρή, τρυφερή υφή.
Τοπικές εφαρμογές εκχυλισμάτων δαμάσκηνου
Η έρευνα σχετικά με τα τοπικά εκχυλίσματα δαμάσκηνου (Prunus spp.) παραμένει περιορισμένη, με τα περισσότερα στοιχεία να προέρχονται από προκλινικές μελέτες και όχι από δοκιμές σε ανθρώπους.
Η τρέχουσα έρευνα αναφέρει πιθανά οφέλη για την υγεία του δέρματος, ιδιαίτερα μέσω αντιοξειδωτικών, αντιφλεγμονωδών και επουλωτικών μηχανισμών. Ωστόσο, απαιτούνται περισσότερες κλινικές μελέτες προτού εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με την αποτελεσματικότητά τους σε καλλυντικά προϊόντα.
- Μελέτη του 2021 διαπίστωσε ότι το εκχύλισμα δαμάσκηνου προήγαγε τη μετανάστευση των ινοβλαστών και επιτάχυνε το κλείσιμο τραυμάτων σε πειραματικά μοντέλα, υποδεικνύοντας πιθανά οφέλη στην επούλωση τραυμάτων.
- Τα εκχυλίσματα δαμάσκηνου περιέχουν πολυφαινόλες με αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις, αντιμικροβιακές και προστατευτικές ιδιότητες για τους ιστούς.
- Οι βασικές βιοδραστικές ενώσεις περιλαμβάνουν το χλωρογενικό οξύ, το νεοχλωρογενικό οξύ, παράγωγα του καφεϊκού οξέος, ανθοκυανίνες και άλλα φλαβονοειδή.
- Οι πολυφαινόλες ενδέχεται να συμβάλλουν στη μείωση του οξειδωτικού στρες, να υποστηρίζουν τη δραστηριότητα των κυττάρων του δέρματος και να βοηθούν στις διαδικασίες αποκατάστασης των ιστών.
Ο χρυσός καρπός της Ανατολής που μπορεί να ενισχύσει το ανοσοποιητικό και να δυναμώσει τα οστά
Διατροφική αξία
100 γραμμάρια δαμάσκηνα παρέχουν:
- Θερμίδες: 105
- Λιπαρά: 0,2g (0,3% της ΣΗΠ)
- Κορεσμένα λιπαρά: 0g (0,1% της ΣΗΠ)
- Τρανς λιπαρά: –
- Χοληστερίνη: 0mg (0% της ΣΗΠ)
- Νάτριο: 3mg (0,1% της ΣΗΠ)
- Υδατάνθρακες: 28g (10% της ΣΗΠ)
- Καθαροί υδατάνθρακες: 24g
- Φυτικές ίνες: 4g (14% της ΣΗΠ)
- Σάκχαρα: –
- Πρωτεΐνη: 1g
- Ασβέστιο: 17mg (2% της ΣΗΠ)
- Σίδηρος: 0,4mg (5% της ΣΗΠ)
- Κάλιο: 226mg (5% της ΣΗΠ)
Δαμάσκηνα: Οφέλη για την υγεία
1. Υποστηρίζουν γερά οστά
Τα δαμάσκηνα μπορεί να βοηθήσουν στην υποστήριξη της υγείας των οστών, χάρη σε θρεπτικά συστατικά όπως η βιταμίνη Κ και το κάλιο. Τα στοιχεία προέρχονται από το «The Prune Study», μια δοκιμή που χρηματοδοτήθηκε από το California Prune Board και η οποία έχει οδηγήσει σε πολλές επιστημονικές δημοσιεύσεις.
Στη μελέτη, οι De Souza και συνεργάτες ανέθεσαν τυχαία σε περίπου 200 μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες ηλικίας 55 έως 75 ετών να καταναλώνουν είτε πέντε έως έξι δαμάσκηνα ημερησίως, είτε 10 έως 12 δαμάσκηνα ημερησίως, είτε καθόλου. Όλες οι συμμετέχουσες έλαβαν επίσης συμπληρώματα διατροφής ασβεστίου και βιταμίνης D.
Έπειτα από έναν χρόνο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες που κατανάλωναν πέντε έως έξι δαμάσκηνα την ημέρα είχαν μικρότερη πιθανότητα απώλειας οστικής πυκνότητας και ήταν καλύτερα σε θέση να διατηρήσουν δείκτες δομής και αντοχής των οστών σε σύγκριση με όσες δεν κατανάλωναν δαμάσκηνα.
«Αυτό είναι πραγματικά πολύ σημαντικό, επειδή μειώνει τον κίνδυνο καταγμάτων», λέει η De Souza, σύμφωνα με το AARP.
Μεταγενέστερη ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο Nutrients διαπίστωσε ότι οι γυναίκες που κατανάλωναν 10 έως 12 δαμάσκηνα την ημέρα διατήρησαν μεγαλύτερη οστική πυκνότητα σε σύγκριση με τις άλλες ομάδες, ακόμη και πέντε χρόνια μετά το τέλος της μελέτης.
Το Νο1 φρούτο που μπορεί να μειώσει τη φλεγμονή και τον κίνδυνο για καρδιοπάθεια – Νέα μελέτη
Η έρευνα συμπεραίνει επίσης ότι και οι άνδρες μπορεί να επωφεληθούν από τις επιδράσεις των δαμάσκηνων στην υγεία των οστών, αν και τα διαθέσιμα στοιχεία είναι προς το παρόν πιο περιορισμένα.
«Δεν έχουμε το ίδιο σώμα βιβλιογραφίας για τους άνδρες, αλλά υποθέτουμε ότι θα υπήρχαν επίσης ευεργετικές επιδράσεις», λέει η Connie Rogers, καθηγήτρια και επικεφαλής του Department of Nutritional Sciences στο University of Georgia, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
2. Βελτιώνουν την υγεία της καρδιάς
Τα δαμάσκηνα μπορεί επίσης να υποστηρίζουν την καρδιαγγειακή υγεία, ένα σημαντικό όφελος δεδομένου ότι οι καρδιακές παθήσεις παραμένουν η κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως.
Μελέτη του 2021 που δημοσιεύθηκε στο Journal of Medicinal Food διαπίστωσε ότι οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που κατανάλωναν 50 έως 100 γραμμάρια δαμάσκηνα ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου πέντε έως 12 δαμάσκηνα, παρουσίασαν βελτιώσεις σε αρκετούς παράγοντες κινδύνου για καρδιακές παθήσεις.
Αυτές περιλάμβαναν μειώσεις στα επίπεδα χοληστερίνης, στο οξειδωτικό στρες και στη φλεγμονή. Το οξειδωτικό στρες εμφανίζεται όταν οι ελεύθερες ρίζες συσσωρεύονται ταχύτερα από ό,τι μπορεί ο οργανισμός να τις εξουδετερώσει με αντιοξειδωτικά, συμβάλλοντας σε κυτταρική βλάβη και ασθένειες.
Προγενέστερες μελέτες έχουν συνδέσει επίσης την κατανάλωση δαμάσκηνων και χυμού δαμάσκηνου με σημαντικές μειώσεις στην αρτηριακή πίεση, στην ολική χοληστερόλη και στην LDL χοληστερόλη, η οποία συχνά αναφέρεται ως «κακή» χοληστερόλη.
3. Μπορεί να ενισχύσουν τη λειτουργία του εγκεφάλου
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι ορισμένα από τα οφέλη που σχετίζονται με τα δαμάσκηνα μπορεί να επεκτείνονται πέρα από την καρδιά και στον εγκέφαλο. «Η καλή κυκλοφορία προς την καρδιά σημαίνει καλή κυκλοφορία προς τον εγκέφαλο, γεγονός που μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εκφύλισης του εγκεφάλου», λέει ο Ball.
Τα δαμάσκηνα μπορεί επίσης να υποστηρίζουν την υγεία του εγκεφάλου μέσω της του άξονα εντέρου-εγκεφάλου, του συνεχούς δικτύου επικοινωνίας μεταξύ του πεπτικού συστήματος και του εγκεφάλου.
Αυτή η σχέση μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση, τη συμπεριφορά, τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και τη συνολική υγεία. «Όταν η λειτουργία του ανοσοποιητικού σας εξελίσσεται ομαλά, τότε ο εγκέφαλός σας πιθανότατα θα λειτουργεί λίγο καλύτερα και θα είναι πιο υγιής», λέει ο Ball.
Η έρευνα έχει επίσης αναδείξει τον πιθανό ρόλο τροφίμων πλούσιων σε πολυφαινόλες, όπως τα δαμάσκηνα. Ένα άρθρο ανέφερε ότι αυτές οι ενώσεις μεταβολίζονται μέσω οδών που συνδέονται με το παχύ έντερο και την υγεία του εγκεφάλου.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, αυτές οι διαδικασίες μπορεί να βοηθούν τους νευρώνες να αντέχουν στο στρες και ενδεχομένως να συμβάλλουν στην επιβράδυνση της εξέλιξης νευροεκφυλιστικών ασθενειών.
Λίπος στο συκώτι: Αυτό είναι το καλύτερο φρούτο που πρέπει να τρώμε για να προστατευτούμε
4. Θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη διαχείριση του βάρους
Παρά τη γλυκιά τους γεύση, τα δαμάσκηνα δεν φαίνεται να επηρεάζουν το σωματικό βάρος και το σάκχαρο του αίματος με τον ίδιο τρόπο όπως πολλά γλυκά τρόφιμα. Η γλυκύτητά τους προέρχεται εν μέρει από τη σορβιτόλη, έναν σύνθετο υδατάνθρακα που μεταβολίζεται πιο αργά.
Σε μελέτη του 2024, οι De Souza, Rogers και συνεργάτες διαπίστωσαν ότι οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που κατανάλωναν πέντε έως 12 δαμάσκηνα ημερησίως για έναν χρόνο δεν παρουσίασαν αρνητικές μεταβολικές επιδράσεις, όπως αύξηση της περιφέρειας μέσης, σε σύγκριση με γυναίκες που δεν κατανάλωναν δαμάσκηνα.
«Αυτά είναι καλά νέα για άτομα που ενδέχεται να διατρέχουν κίνδυνο για διαβήτη», λέει η Rogers.
Άλλες μελέτες συμπεραίνουν ότι τα δαμάσκηνα μπορεί να είναι χρήσιμη εναλλακτική στα παραδοσιακά επιδόρπια. Αναφορά διαπίστωσε ότι τα άτομα που κατανάλωναν δαμάσκηνα προσλάμβαναν λιγότερες θερμίδες στα επόμενα γεύματα σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν ζελεδάκια.
Ανέφεραν επίσης ότι ένιωθαν λιγότερη πείνα και μεγαλύτερο κορεσμό, γεγονός που σημαίνει ότι τα δαμάσκηνα μπορεί να βοηθούν στον έλεγχο της όρεξης και στη διαχείριση του βάρους.
Πιθανοί κίνδυνοι και παρενέργειες
Τα δαμάσκηνα δεν είναι πανάκεια και οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πολλές μελέτες που έδειξαν οφέλη έχουν χρηματοδοτηθεί από το California Prune Board και συνήθως περιλαμβάνουν την κατανάλωση τουλάχιστον πέντε δαμάσκηνων καθημερινά.
«Αυτό είναι που συνήθως χάνεται σε αυτές τις μελέτες. Αυτές οι τροφές βοηθούν μόνο εάν τις καταναλώνετε σχεδόν καθημερινά», λέει η Αμερικανίδα διαιτολόγος Tamara Duker Freuman.
Παρ’ όλα αυτά, η Freuman συχνά συστήνει δαμάσκηνα ή χυμό δαμάσκηνου, ιδιαίτερα σε άτομα με δυσκοιλιότητα. Ωστόσο, όσοι είναι επιρρεπείς στη διάρροια ίσως θελήσουν να εισάγουν τα δαμάσκηνα στη διατροφή τους σταδιακά ή να τα αποφύγουν εντελώς.
Το κόλπο της σακούλας για να ωριμάσουν οι μπανάνες και τα αβοκάντο σε 8 ώρες
Ο Ball προτείνει να ξεκινήσει κανείς με ένα δαμάσκηνο την ημέρα και να το συνδυάζει με τρόφιμα όπως το γιαούρτι. «Εάν είστε επιρρεπείς στη διάρροια, μπορεί να θελήσετε να αποφύγετε τα δαμάσκηνα ή τουλάχιστον να τα εισαγάγετε στη διατροφή σας σταδιακά», λέει ο Ball.
Πηγές: AARP, Eat This Much, PMC, IADNS, OUCI