Η υψηλή αρτηριακή πίεση, ή υπέρταση, αναπτύσσεται όταν το αίμα ασκεί σταθερά υπερβολική πίεση στα τοιχώματα των αρτηριών, αναγκάζοντας την καρδιά να εργάζεται περισσότερο για να κυκλοφορεί το αίμα σε όλο το σώμα. Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η επιπλέον επιβάρυνση μπορεί να προκαλέσει βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία και να αυξήσει τον κίνδυνο σοβαρών παθήσεων, όπως το έμφραγμα και το εγκεφαλικό επεισόδιο.
Αρτηριακή πίεση: Αυτές οι δύο τροφές μειώνουν τον κίνδυνο υπέρτασης κατά 30% – Τι έδειξε μελέτη
Συμπληρώματα διατροφής που πρέπει να αποφεύγετε αν έχετε υψηλή αρτηριακή πίεση
Περίπου οι μισοί ενήλικες στις ΗΠΑ και το 40% των Ελλήνων έχουν υψηλή αρτηριακή πίεση, ωστόσο πολλοί δεν το γνωρίζουν επειδή συχνά δεν εμφανίζει πρώιμα συμπτώματα.
Αν και η θεραπεία συνήθως περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής και φαρμακευτική αγωγή, ορισμένοι άνθρωποι χρησιμοποιούν επίσης συμπληρώματα διατροφής για επιπλέον υποστήριξη.
Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι περιέχουν φυσικά συστατικά, δεν είναι όλα τα συμπληρώματα κατάλληλα για την υγεία της καρδιάς. Ειδικοί προειδοποιούν ότι ορισμένα προϊόντα μπορεί να είναι προβληματικά για άτομα με υψηλή αρτηριακή πίεση.
Μπορούν τα τρόφιμα, τα ποτά και τα συμπληρώματα διατροφής να αυξήσουν την αρτηριακή πίεση;
Σύμφωνα με μελέτη του 2024 με τίτλο “Effects of Licorice Functional Components Intakes on Blood Pressure: A Systematic Review with Meta-Analysis and Network Toxicology”, τα προϊόντα γλυκόριζας πλούσια σε γλυκυρριζικό οξύ αύξησαν σημαντικά τη συστολική και διαστολική αρτηριακή πίεση, ενώ τα φλαβονοειδή της γλυκόριζας δεν έδειξαν σημαντική επίδραση στην αρτηριακή πίεση.
Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι ορισμένα τρόφιμα, ποτά και συμπληρώματα διατροφής μπορεί να αυξήσουν την αρτηριακή πίεση, είτε προσωρινά είτε με την πάροδο του χρόνου. Τα ισχυρότερα επιστημονικά στοιχεία συνδέουν σήμερα την αυξημένη αρτηριακή πίεση με την υπερβολική πρόσληψη νατρίου, την κατανάλωση αλκοόλ, τα προϊόντα που περιέχουν διεγερτικές ουσίες και τη γλυκόριζα.
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτές οι επιδράσεις σχετίζονται με αλλαγές στην ισορροπία υγρών, στη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων, στη δραστηριότητα των ορμονών του στρες και στη ρύθμιση των νεφρών.
Ποια άσκηση μπορεί να ρίξει την αρτηριακή πίεση μέσα σε 24 ώρες – Τι δείχνουν μελέτες
Βασικοί παράγοντες που συνδέονται με υψηλότερη αρτηριακή πίεση:
- Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι (επεξεργασμένα τρόφιμα, fast food, συσκευασμένα σνακ) αυξάνουν την κατακράτηση υγρών και τον όγκο του αίματος.
- Τα ποτά με προσθήκη ζάχαρης έχουν συσχετιστεί με υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης υπέρτασης.
- Το αλκοόλ συνδέεται με αυξημένη αρτηριακή πίεση και μεγαλύτερο κίνδυνο υπέρτασης.
- Τα ποτά με καφεΐνη και τα ενεργειακά ποτά μπορεί να προκαλέσουν προσωρινές αυξήσεις της αρτηριακής πίεσης, ιδιαίτερα σε ευαίσθητα άτομα.
- Τα συμπληρώματα γλυκόριζας είναι τεκμηριωμένη αιτία αυξημένης αρτηριακής πίεσης.
- Το πικρό πορτοκάλι, το yohimbe, το guarana και το St. John’s wort μπορεί επίσης να αυξήσουν την αρτηριακή πίεση ή να επηρεάσουν αρνητικά την καρδιαγγειακή υγεία.
5 συμπληρώματα διατροφής που πρέπει να αποφεύγετε αν έχετε υψηλή αρτηριακή πίεση
1. Πικρό πορτοκάλι
Το εκχύλισμα από πικρό πορτοκάλι, που παράγεται από την αποξηραμένη φλούδα του καρπού κίτρου, αποτελεί συχνό συστατικό σε συμπληρώματα διατροφής που προωθούνται για απώλεια βάρους και αθλητικές επιδόσεις. Αν και συχνά διαφημίζεται ως φυσικός τρόπος ενίσχυσης της ενέργειας και υποστήριξης των στόχων φυσικής κατάστασης, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι μπορεί να μην είναι ασφαλές για άτομα με υψηλή αρτηριακή πίεση.
«Αυτό το βότανο περιέχει συνεφρίνη, η οποία μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση και να προκαλέσει επικίνδυνες καρδιακές αρρυθμίες», λέει ο Αμερικανός Columbus Batiste, M.D., χειρουργός καρδιολόγος, σύμφωνα με το Eating Well.
Η έρευνα υποστηρίζει αυτές τις ανησυχίες. Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση διαπίστωσε ότι η μακροχρόνια χρήση του κίτρου μπορεί να αυξήσει τη συστολική αρτηριακή πίεση κατά 6 mmHg και τη διαστολική κατά 4 mmHg.
Το συμπλήρωμα έχει επίσης συνδεθεί με υψηλότερο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών συμβάντων, συμπεριλαμβανομένων του εμφράγματος και του εγκεφαλικού επεισοδίου. Επειδή το πικρό πορτοκάλι συχνά συνδυάζεται με άλλα διεγερτικά και συστατικά, η προσεκτική ανάγνωση των ετικετών είναι ιδιαίτερα σημαντική.
2. Γλυκόριζα
Η γλυκόριζα χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια ως φυτικό βοήθημα για πεπτικά προβλήματα, πονόλαιμο και ορισμένες ιογενείς ασθένειες. Παρά τη φήμη της ως φυσικού καταπραϋντικού, μπορεί να ενέχει σημαντικούς κινδύνους για άτομα με υπέρταση.
«Αν έχετε υψηλή αρτηριακή πίεση, είναι καλύτερο να αποφεύγετε τα συμπληρώματα γλυκόριζας ή προϊόντα που περιέχουν γλυκόριζα ως δευτερεύον συστατικό», λέει η Αμερικανίδα Michelle Routhenstein, M.S., RD, CDCES, διαιτολόγος με εξειδίκευση στην καρδιαγγειακή υγεία.
Η γλυκόριζα περιέχει γλυκυρριζικό οξύ, μια ένωση που μπορεί να προκαλέσει κατακράτηση νατρίου από τον οργανισμό, γεγονός που ενδέχεται να αυξήσει την αρτηριακή πίεση. Η έρευνα δείχνει ότι ακόμη και σχετικά μικρές ποσότητες που καταναλώνονται τακτικά μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τα επίπεδα αρτηριακής πίεσης.
Η γλυκόριζα μπορεί επίσης να μειώσει τα επίπεδα καλίου, αυξάνοντας τον κίνδυνο μυϊκής αδυναμίας και ακανόνιστων καρδιακών ρυθμών. Επιπλέον, μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι ορισμένα συμπληρώματα περιέχουν μεγαλύτερες ποσότητες γλυκυρριζικού οξέος από αυτές που αναγράφονται στην ετικέτα.
3. Συμπληρώματα διατροφής που περιέχουν καφεΐνη
Η καφεΐνη βρίσκεται συχνά σε συμπληρώματα διατροφής που έχουν σχεδιαστεί για να ανεβάζουν τα επίπεδα ενέργειας, να βελτιώνουν την εγρήγορση και να ενισχύουν τη σωματική απόδοση. Ωστόσο, μπορεί επίσης να προκαλέσει προσωρινές αυξήσεις στην αρτηριακή πίεση.
Σύμφωνα με τη Routhenstein, η καφεΐνη μπορεί να είναι επικίνδυνη επιλογή για άτομα με υπέρταση, καθώς ακόμη και μικρές ποσότητες μπορούν να επηρεάσουν την αρτηριακή πίεση σε ευαίσθητα άτομα.
Έρευνες έχουν δείξει ότι τα συμπληρώματα καφεΐνης μπορεί να αυξήσουν τόσο τη συστολική όσο και τη διαστολική αρτηριακή πίεση κατά περίπου 2 mmHg. Αν και αυτή η αύξηση μπορεί να φαίνεται μικρή, εξακολουθεί να έχει σημασία για άτομα που ήδη διατρέχουν αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Οι ειδικοί συμβουλεύουν επίσης να ελέγχετε τις ετικέτες για guarana, ένα συστατικό πλούσιο σε καφεΐνη που συχνά περιλαμβάνεται σε ενεργειακά προϊόντα. Ο Batiste σημειώνει ότι το guarana μπορεί επίσης να αυξήσει τον καρδιακό ρυθμό και την αρτηριακή πίεση.
«Είμαι καρδιολόγος – Ο ξηρός καρπός που επιλέγω για να έχω πάντα καλή αρτηριακή πίεση»
4. Yohimbine
Το yohimbine, μια ένωση που προέρχεται από τον φλοιό του δέντρου yohimbe, βρίσκεται συχνά σε συμπληρώματα διατροφής και τσάγια που προωθούνται για απώλεια βάρους, αθλητικές επιδόσεις και σεξουαλική υγεία.
«Το yohimbine είναι ένα διεγερτικό που μπορεί να αυξήσει επικίνδυνα την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό», λέει ο Batiste.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι αυξάνει τα επίπεδα της νορεπινεφρίνης, μιας ορμόνης και νευροδιαβιβαστή που προκαλεί στένωση των αιμοφόρων αγγείων. Καθώς τα αιμοφόρα αγγεία συστέλλονται, η ροή του αίματος περιορίζεται περισσότερο και η αρτηριακή πίεση αυξάνεται.
5. Εφέδρα
Η εφέδρα χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες στην παραδοσιακή ιατρική και αργότερα έγινε δημοφιλές συστατικό σε συμπληρώματα διατροφής που προωθούνταν για απώλεια βάρους, ενέργεια και αθλητικές επιδόσεις. Ωστόσο, οι ανησυχίες σχετικά με την ασφάλειά της την έχουν καταστήσει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα φυτικά προϊόντα.
«Αυτό το βότανο περιέχει αλκαλοειδή εφεδρίνης, ισχυρές διεγερτικές ενώσεις που συνδέονται με υψηλή αρτηριακή πίεση, εμφράγματα, εγκεφαλικά επεισόδια και ακόμη και αιφνίδιο θάνατο», λέει ο Batiste.
Σημειώνει επίσης ότι η εφέδρα μπορεί να επηρεάσει τα φάρμακα για την αρτηριακή πίεση και την καρδιά, μειώνοντας την αποτελεσματικότητά τους. Λόγω αυτών των σοβαρών κινδύνων, ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) απαγόρευσε τη χρήση της εφέδρας στα συμπληρώματα διατροφής.
Διατροφικές και καθημερινές στρατηγικές για υγιή αρτηριακή πίεση
Η διαχείριση της αρτηριακής πίεσης δεν περιλαμβάνει μόνο την αποφυγή δυνητικά επιβλαβών συμπληρωμάτων διατροφής. Οι καθημερινές συνήθειες παίζουν σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη της υγείας της καρδιάς και στη μείωση του κινδύνου υπέρτασης.
Οι ειδικοί συνιστούν την αποφυγή του καπνίσματος, τον περιορισμό της κατανάλωσης αλκοόλ και την υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών που συμβάλλουν στη διατήρηση της αρτηριακής πίεσης σε φυσιολογικά επίπεδα.
Δεν είναι μόνο για τη χωριάτικη: Η άγνωστη δράση της ρίγανης στην αρτηριακή πίεση
- Ακολουθήστε τη δίαιτα DASH: Εστιάστε σε φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια, ξηρούς καρπούς, σπόρους, ψάρια, άπαχα κρέατα και γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλών λιπαρών, περιορίζοντας παράλληλα τα κορεσμένα λιπαρά, τα trans λιπαρά και τα πρόσθετα σάκχαρα.
- Ασκηθείτε τακτικά: Στοχεύστε σε τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας αερόβιας δραστηριότητας ή 75 λεπτά έντονης άσκησης την εβδομάδα, μαζί με δραστηριότητες ενδυνάμωσης των μυών δύο φορές την εβδομάδα.
- Δώστε προτεραιότητα στον ύπνο: Επτά έως εννέα ώρες ποιοτικού ύπνου κάθε βράδυ μπορούν να υποστηρίξουν υγιή επίπεδα αρτηριακής πίεσης. Η υπνική άπνοια θα πρέπει να συζητείται με επαγγελματία υγείας.
- Διαχειριστείτε το στρες: Ο διαλογισμός, οι βαθιές αναπνοές, οι πρακτικές ευγνωμοσύνης, τα χόμπι και οι κοινωνικές σχέσεις μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του στρες και στην υποστήριξη της καρδιαγγειακής υγείας.
Πηγές: EatingWell, PMC, SciELO, AHAIASA, Springer, LWW, PMC, Cleveland Clinic, MDPI