Αυτοί οι τρεις παράγοντες συνδέονται με καθυστέρηση της εκδήκωσης της άνοιας για σχεδόν 13 χρόνια ζωής, σύμφωνα με νέα μελέτη. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Neurology Open Access της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας. Για ποιους παράγοντες κινδύνος προειδοποιούν οι ειδικοί.
Μεγάλη μελέτη αποκαλύπτει 3 τρόπους για να προστατεύσουμε τον εγκέφαλο και να καθυστερήσουμε την άνοια έως και 13 χρόνια
Επικεφαλής της έρευνας ήταν η Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης. Συμμετείχαν 12.409 άτομα με μέση ηλικία τα 56 έτη, τα οποία δεν έπασχαν από άνοια στην έναρξη της μελέτης. Οι ερευνητές εξέτασαν τρεις βασικούς παράγοντες κινδύνου:
- υψηλή αρτηριακή πίεση (πάνω από 140/90 mmHg ή λήψη αντιυπερτασικών φαρμάκων),
- διαβήτη και
- κάπνισμα.
Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν κατά μέσο όρο για 26 χρόνια. Στο διάστημα αυτό, 3.008 άτομα εμφάνισαν άνοια, ενώ 5.238 πέθαναν χωρίς να εκδηλώσουν τη νόσο.
Παράγοντες κινδύνου που αυξάνουν τον κίνδυνο για άνοια
Σύμφωνα με μελέτη του 2026 με τίτλο «Current updates on latest basic research of scientific relevance in hypertensive dementia», η υψηλή αρτηριακή πίεση προκαλεί άνοια διαταράσσοντας την κάθαρση του αμυλοειδούς βήτα, τις νευροαγγειακές μονάδες, την ανθεκτικότητα του ιππόκαμπου και τη σηματοδότηση ρενίνης-αγγειοτενσίνης. Αυτό ανοίγει τον δρόμο για νέα αντιυπερτασικά φάρμακα με προστατευτική δράση και από την άνοια.
Η Νο1 δεξιότητα που διατηρεί τον εγκέφαλο νέο για περισσότερα χρόνια – Τι ανακάλυψαν οι επιστήμονες
Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι ο κίνδυνος άνοιας επεκτείνεται πέρα από τους κλασικούς παράγοντες, όπως ο διαβήτης και η υπέρταση. Έως και το 45% των περιπτώσεων είναι θεωρητικά προλήψιμο μέσω 14 τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου.
Βασικοί παράγοντες κινδύνου που υποστηρίζονται από πρόσφατες μελέτες με κριτές περιλαμβάνουν:
- Αισθητηριακοί και γνωστικοί παράγοντες: Η μη θεραπευμένη απώλεια ακοής και η απώλεια όρασης αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο, μειώνοντας την αλληλεπίδραση με το περιβάλλον και επιβαρύνοντας τα εγκεφαλικά δίκτυα.
- Αγγειακή και μεταβολική υγεία: Η υψηλή αρτηριακή πίεση στη μέση ηλικία, τα αυξημένα επίπεδα LDL χοληστερόλης και το μεταβολικό σύνδρομο παραμένουν σημαντικοί παράγοντες.
- Τρόπος ζωής και περιβάλλον: Η σωματική αδράνεια, οι διαταραχές ύπνου και η μακροχρόνια έκθεση σε λεπτά σωματίδια ατμοσφαιρικής ρύπανσης όπως τα PM2.5 συσχετίζονται άμεσα με υψηλότερα ποσοστά άνοιας.
- Ψυχοκοινωνική ευεξία: Η κατάθλιψη και η κοινωνική απομόνωση συμβάλλουν στη γνωστική έκπτωση μέσω συστηματικής φλεγμονής και δομικών αλλαγών στον εγκέφαλο.
Υπέρταση, διαβήτης και κάπνισμα: Οι 3 παράγοντες κινδύνου που καθυστέρησαν την εκδήλωση της νόσου για πάνω από δεκαετία
Όσοι δεν είχαν κανέναν από τους τρεις παράγοντες κινδύνου έζησαν σχεδόν 13 χρόνια περισσότερα χωρίς άνοια σε σύγκριση με όσους είχαν και τους τρεις. Οι γυναίκες έζησαν περισσότερα χρόνια χωρίς άνοια από τους άνδρες, ανεξάρτητα από τον αριθμό των παραγόντων κινδύνου. Αντίστοιχα, συμμετέχοντες καυκάσιας καταγωγής παρουσίασαν περισσότερα χρόνια χωρίς άνοια σε σχέση με συμμετέχοντες αφρικανικής καταγωγής.
Είναι συσχέτιση, όχι αιτιότητα λένε οι ειδικοί
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει πως η αποφυγή αυτών των αγγειακών παραγόντων προκαλεί καθυστέρηση στην εμφάνιση της άνοιας. Καταδεικνύει, ωστόσο, ισχυρή συσχέτιση. Υπογραμμίζουν επίσης τη σημασία και άλλων υγιεινών συνηθειών, όπως η καλύτερη διατροφή και η αυξημένη σωματική δραστηριότητα.
Η Νο1 τροφή που βελτιώνει τη μνήμη και καθυστερεί την γήρανση του εγκεφάλου, σύμφωνα με μελέτες
Η έρευνα είχε και περιορισμούς
Οι παράγοντες κινδύνου αξιολογήθηκαν μόνο μία φορά, στην αρχή της μελέτης. Η ανάλυση εστιάζει στις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις αυτής της αρχικής αξιολόγησης και όχι σε πιθανές μεταβολές των παραγόντων κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης.
Πηγές: AMNA, The Lancet, JAMA, PubMed, The Lancet, PubMed, PubMed, PubMed