Πρόσφατες μελέτες για τη σεμαγλουτίδη και άλλα φάρμακα GLP-1 έχουν αναζωπυρώσει τη συζήτηση γύρω από τον κίνδυνο για καρκίνο. Αν και τα έως τώρα στοιχεία δεν δείχνουν αυξημένο κίνδυνο για ορισμένες μορφές καρκίνου, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι απαιτούνται περισσότερα μακροχρόνια δεδομένα πριν εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα.
Καρκίνος του στόματος: Η καθημερινή τροφή που αυξάνει τον κίνδυνο – Τι προειδοποιούν οι ειδικοί
Τι συμπεραίνουν οι πιο πρόσφατες έρευνες για τα φάρμακα GLP-1 και τον κίνδυνο για καρκίνο
«Ο ενθουσιασμός γύρω από την ιδέα ότι τα φάρμακα GLP-1 μπορούν να προλάβουν τον καρκίνο προηγείται κατά πολύ των αποδείξεων. Δεν είναι απαραίτητα λανθασμένος. Απλώς δεν έχει τεκμηριωθεί ακόμη επαρκώς», δηλώνει ο Ziyad Al-Aly, Κλινικός επιδημιολόγος από το Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον στο Σαιντ Λούις, σύμφωνα με το The Conversation.
Ενώ ο καρκίνος είναι μια πολύπλοκη ομάδα νόσων με πάνω από 100 ασθένειες, μελέτες που περιλάμβαναν εκατομμύρια ασθενείς βοήθησαν να αντιμετωπιστούν οι αρχικές ανησυχίες ότι αυτά τα φάρμακα θα μπορούσαν να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου.
Οι πρώτες ανησυχίες επικεντρώνονταν στον καρκίνο του θυρεοειδούς, αφού μελέτες σε τρωκτικά εντόπισαν όγκους στα κύτταρα C του θυρεοειδούς, γεγονός που οδήγησε σε προειδοποίηση «black box» για άτομα με συγκεκριμένες παθήσεις του θυρεοειδούς.
Ωστόσο, μελέτες σε ανθρώπους και αξιολογήσεις από ρυθμιστικές αρχές δεν έχουν εντοπίσει σαφή σύνδεση μεταξύ των φαρμάκων GLP-1 και του καρκίνου του θυρεοειδούς, ενώ πρόσφατες αναλύσεις δεν βρήκαν επίσης σταθερή αύξηση του κινδύνου καρκίνου του παγκρέατος.
Παρ’ όλα αυτά, οι ερευνητές τονίζουν ότι τα διαθέσιμα στοιχεία παραμένουν ελλιπή, επειδή ο καρκίνος μπορεί να χρειαστεί πολλά χρόνια για να αναπτυχθεί και τα φάρμακα αυτά δεν έχουν μελετηθεί για διάστημα αρκετών δεκαετιών.
Πώς μπορεί να σχετίζεται η ενέσιμη σεμαγλουτίδη με τον καρκίνο
Η τρέχουσα έρευνα δείχνει ότι η σεμαγλουτίδη διαθέτει ένα καθησυχαστικό προφίλ ασφάλειας σε σχέση με τον καρκίνο.
Στοιχεία από πρόσφατες ανασκοπήσεις και μεγάλες μελέτες δεν έχουν εντοπίσει σημαντικές ανησυχίες για την ασφάλεια που να σχετίζονται με τον καρκίνο, αν και οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται περισσότερα μακροπρόθεσμα δεδομένα για την καλύτερη κατανόηση των επιδράσεών της σε διαφορετικούς πληθυσμούς.
- Δεν έχει διαπιστωθεί σαφής αύξηση του συνολικού κινδύνου καρκίνου στους χρήστες σεμαγλουτίδης, συμπεραίνει μελέτη του 2026 με τίτλο «Risk for Cancer With Glucagon-Like Peptide-1 Receptor Agonists and Dual Agonists : A Systematic Review and Meta-analysis».
- Πρόσφατες μελέτες δεν βρήκαν ενδείξεις αυξημένου κινδύνου καρκίνου του θυρεοειδούς σε ενήλικες, αν και η σεμαγλουτίδη εξακολουθεί να αντενδείκνυται σε άτομα με ιστορικό μυελοειδούς καρκινώματος του θυρεοειδούς ή MEN2.
- Τα σημερινά δεδομένα δεν υποστηρίζουν αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του παγκρέατος.
- Ορισμένες μελέτες αναφέρουν χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία και μειωμένη θνησιμότητα μεταξύ των χρηστών φαρμάκων GLP-1, αλλά αυτά τα ευρήματα παραμένουν παρατηρησιακά.
- Η σεμαγλουτίδη δεν είναι θεραπεία για τον καρκίνο και οποιεσδήποτε πιθανές αντικαρκινικές επιδράσεις της εξακολουθούν να διερευνώνται.
Θα μπορούσε η σεμαγλουτίδη να μειώσει τον κίνδυνο για καρκίνο;
Καθώς τίτλοι γύρω από το συνέδριο American Society of Clinical Oncology του 2026 υποστήριξαν ότι η σεμαγλουτίδη και άλλα φάρμακα GLP-1 μπορεί να μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου, οι ερευνητές προέτρεψαν σε προσοχή.
Ογκολόγοι προειδοποιούν: Πετάξτε αυτά τα καλλυντικά – Πώς συνδέονται με τον καρκίνο
Το αυξανόμενο ενδιαφέρον ακολουθεί ένα κύμα μελετών που περιλάμβαναν εκατομμύρια ασθενείς και εξέτασαν τη σχέση μεταξύ των φαρμάκων GLP-1 και του καρκίνου. Αν και τα ευρήματα έχουν προκαλέσει ενθουσιασμό, ειδικοί λένε ότι τα στοιχεία δεν είναι ακόμη αρκετά ισχυρά ώστε να συμπεράνουμε ότι αυτά τα φάρμακα προλαμβάνουν τον καρκίνο.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι ο καρκίνος είναι ιδιαίτερα δύσκολο να μελετηθεί επειδή δεν είναι μόνο μία ασθένεια. Ο καρκίνος του μαστού, ο καρκίνος του πνεύμονα και οι καρκίνοι του αίματος έχουν διαφορετικούς βιολογικούς μηχανισμούς και παράγοντες κινδύνου.
Ως αποτέλεσμα, ένα φάρμακο μπορεί να επηρεάζει διαφορετικούς τύπους καρκίνου με διαφορετικούς τρόπους, αντί να έχει μία συνολική επίδραση στον κίνδυνο καρκίνου.
Μπορούν τα φάρμακα GLP-1 να αυξήσουν τον κίνδυνο για καρκίνο;
Πριν από τις πρόσφατες μελέτες που ανέδειξαν την πιθανότητα οφελών σχετικών με τον καρκίνο, οι ανησυχίες επικεντρώνονταν στο κατά πόσο τα φάρμακα GLP-1 θα μπορούσαν να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου.
Μία από τις πρώτες ανησυχίες αφορούσε τον καρκίνο του θυρεοειδούς. Οι ερευνητές προβληματίστηκαν όταν μελέτες σε τρωκτικά έδειξαν ότι η σεμαγλουτίδη προκαλούσε όγκους στα κύτταρα C του θυρεοειδούς.
Αυτά τα ευρήματα οδήγησαν τις αμερικανικές ρυθμιστικές αρχές να προσθέσουν προειδοποίηση «black box», συμβουλεύοντας την αποφυγή χρήσης του φαρμάκου σε άτομα με προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό συγκεκριμένων σχετικών παθήσεων.
Ωστόσο, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τα ευρήματα σε τρωκτικά δεν εφαρμόζονται πάντα στους ανθρώπους. Τα ανθρώπινα κύτταρα C του θυρεοειδούς φαίνεται να είναι λιγότερο ευαίσθητα στα φάρμακα GLP-1, επειδή περιέχουν πολύ λιγότερους υποδοχείς GLP-1 σε σύγκριση με εκείνους των τρωκτικών.
ΠΟΥ: 1 στους 5 θα εμφανίσει καρκίνο στη ζωή του- Σχεδόν 35 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις έως το 2050
Μακροχρόνιες μελέτες σε πιθήκους επίσης δεν έδειξαν την ίδια μη φυσιολογική ανάπτυξη κυττάρων του θυρεοειδούς που παρατηρήθηκε στα πειράματα με τρωκτικά.
Πιο πρόσφατες έρευνες σε ανθρώπους ήταν καθησυχαστικές. Ανάλυση δεδομένων από 93 κλινικές δοκιμές το 2025 δεν εντόπισε σαφή σύνδεση μεταξύ ορισμένων φαρμάκων GLP-1 και του καρκίνου του θυρεοειδούς. Παρόμοιο συμπέρασμα είχαν και οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές το 2023, έπειτα από αξιολόγηση των διαθέσιμων στοιχείων.
Παρότι τα ευρήματα έχουν συμβάλει στη μείωση των ανησυχιών, οι ερευνητές συνεχίζουν να παρακολουθούν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, καθώς ο καρκίνος του θυρεοειδούς μπορεί να χρειαστεί χρόνια για να αναπτυχθεί.
Τι ισχύει για τον καρκίνο του παγκρέατος και τα φάρμακα GLP-1
Ο καρκίνος του παγκρέατος έχει επίσης προσελκύσει σημαντικό ενδιαφέρον επειδή τα φάρμακα GLP-1 αλληλεπιδρούν με το πάγκρεας.
Τα πρόσφατα στοιχεία δεν έχουν δείξει σταθερή αύξηση του κινδύνου καρκίνου του παγκρέατος μεταξύ των ατόμων που λαμβάνουν αυτά τα φάρμακα. Ανάλυση του 2025, η οποία συνδύασε δεδομένα από δεκάδες μελέτες, δεν εντόπισε σταθερό σήμα που να δείχνει ότι τα φάρμακα GLP-1 αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του παγκρέατος.
Τα έως τώρα δεδομένα δεν είναι αρκετά για να διεξαχθεί τελικό συμπέρασμα
Παρότι τα σημερινά ευρήματα είναι καθησυχαστικά, οι ειδικοί τονίζουν ότι σημαντικά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα. Τα φάρμακα αυτά είναι σχετικά νέα και ο καρκίνος μπορεί να χρειαστεί δεκαετίες για να εμφανιστεί. Θα απαιτηθεί μεγαλύτερη χρονική παρακολούθηση για να κατανοηθούν πλήρως τυχόν μακροπρόθεσμες επιδράσεις.
Προς το παρόν, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι αρχικές ανησυχίες για τον καρκίνο του θυρεοειδούς και του παγκρέατος δεν έχουν επιβεβαιωθεί σε μελέτες σε ανθρώπους. Ταυτόχρονα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι είναι πολύ νωρίς για να συμπεράνουμε ότι τα φάρμακα GLP-1 μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου, παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον γύρω από αυτή την πιθανότητα.
Πηγές: The Conversation, ScienceDirect, PubMed, PMC, MDPI, JAMA, AJMC, Cancer Research UK